ดนตรีไทยสมัยกรุงศรีอยุธยา: การศึกษาประวัติศาสตร์สังคมจากคำให้การขุนหลวงวัดประดู่ทรงธรรม เอกสารจากหอหลวง

Main Article Content

ทรงพล เลิศกอบกุล

บทคัดย่อ

              บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติศาสตร์สังคมที่แสดงออกผ่านดนตรีไทยสมัยกรุงศรีอยุธยาจากคำให้การขุนหลวงวัดประดู่ทรงธรรม เอกสารจากหอหลวง ซึ่งยังไม่แพร่หลายในการศึกษาประวัติดนตรีไทย จากการศึกษาพบว่าเอกสารดังกล่าวบรรยายสัณฐานและเหตุการณ์ช่วงปลายกรุงศรีอยุธยา โดยมีเนื้อหากล่าวถึงดนตรีและส่วนที่สัมพันธ์กัน 43 แห่ง แบ่งเป็น 5 ประเด็น ได้แก่ 1) ดนตรีกับชื่อบ้านนามเมือง 2) ดนตรีกับการค้า 3) ดนตรีในฐานะเครื่องสัญญาณ 4) ดนตรีประโคมในพิธีหลวง 5) มหรสพบันเทิงและดนตรีประเพณีราษฎร์ ข้อมูลเหล่านี้แสดงให้เห็นความ รุ่มรวยและแพร่หลายของดนตรีไทยสมัยปลายกรุงศรีอยุธยาที่มีบทบาทต่างกัน 2 กลุ่ม ได้แก่ 1) วัฒนธรรมดนตรีประเพณีหลวง 2) วัฒนธรรมดนตรีประเพณีราษฎร์

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

ประเภทบทความ
Articles

เอกสารอ้างอิง

Amatyakul, P. (ed.). (2008). จดหมายเหตุดนตรี 5 รัชกาล: งานวิจัยเอกสารและลำดับเหตุการณ์ พุทธศักราช 2411 - 2549 2 เล่ม [The Music Archives of 5 Reigns of Thailand: A Document research and sequence of events in 1868 - 2006 Vol. 2]. Bangkok: Foundation of Luang Pradit Pairoh (Sorn Silapabanleng).

Amatyakul, P. (ed.). (2009). เพลงดนตรี: จากสมเด็จฯ เจ้าฟ้า กรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ถึง พระยาอนุมานราชธน [Music from The Literary Work: Prince Narisara Nuwattiwong and Phraya Anuman Rajadhon]. Bangkok: Ruen kaew Printing.

Arunrat, P. (2007). ปฐมบทดนตรีไทย [Introduction to Thai music]. Nakhon Pathom: Silpakorn University Printing House.

Arunrat, P. (2010). มโหรีวิจักษณ์ [Mahoree Appreciation]. Bangkok: Charansanitwong Printing.

Arunrat, P. (2018). เพลงมโหรีแห่งกรุงศรีอยุธยา [Mahoree songs of Ayutthaya]. Bangkok: Tanapress.

Ayutthaya Statements meeting, totaling 3 matters. (2010). Bangkok: Saeng Dao.

Cherdchu, W. (2020). เครื่องดนตรีสยามในจดหมายเหตุชาวฝรั่งเศสสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช พ.ศ. 2199 - 2231 [Siamese's Musical Instruments in French Archives In The Great King Narai in 2199 - 2231BE]. Phitsanulok: Naresuan University Press.

Chaiseri, P. (2015). ดนตรีไทยและเพลงไทยสมัยรัตนโกสินทร์ [Thai music and Thai songs from the Rattanakosin period] In Somchandra (ed.), สูจิบัตรพิธีไหว้ครูดนตรี สาขาวิชาดนตรี คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ ประจำปี 2558 [Program for the Wai Khru Ceremony Music Department Faculty of Humanities and Social Sciences Chiang Mai Rajabhat University, Year 2015] (31 - 40). Chiang Mai: Chiang Mai Rajabhat University.

Champapuan, K. (2018). เอกสารคำให้การกับการศึกษาประวัติศาสตร์อยุธยา [Testimony Papers and Ayutthaya History Studies]. Chiang Mai University Journal of Humanities, 19(2) 219 - 241.

De Choisy, M. (2007). จดหมายเหตุรายวันการเดินทางไปสู่ประเทศสยามในปี ค.ศ. 1685 และ 1686 ฉบับสมบูรณ์ สันต์ ท. โกมลบุตร แปล [Journal du voyage de Siam Translated by San T. Komolbutr]. Nonthaburi: Sripanya.

De La Loubère, S. (2009). จดหมายเหตุลาลูแบร์ ราชอาณาจักรสยาม สันต์ ท. โกมลบุตร แปล [Du Royaume de Siam Translated by San T. Komolbutr]. Nonthaburi: Sripanya.

Eosriwong, N. (2012). ปากไก่และใบเรือ [Pen and Sail: Literature and History in Early Bangkok] (4th ed.). Nonthaburi: Same sky book.

Fine Arts Department of Thailand. (1961). โน้ตเพลงไทย เล่ม 1 [Thai music notation vol. 1]. Bangkok: Siwaphon Limited Partnership.

Fine Arts Department of Thailand. (2011). คำให้การขุนหลวงวัดประดู่ทรงธรรม เอกสารจากหอหลวง [The Statements of Khun Luang Wat Pra - du song taem: Evidence from the Royal Library]. Bangkok: Sukhothai Thammathirat Open University.

Gervaise, N. (1963). ประวัติศาสตร์ธรรมชาติและการเมืองแห่งราชอาณาจักรสยาม สันต์ ท. โกมลบุตร แปล [Histoire Naturelle et Poitique du Royaume de Siam Translated by San T. Komolbutr]. Bangkok: Kao na Publishing House.

Narkkong, A. (2007). ดนตรีไทยเดิม [Thai classical Music]. Bangkok: Sarakadee.

Nakasawat, U. (1969). ทฤษฎีและการปฏิบัติดนตรีไทย [Thai music theory and practice]. Phranakorn: Charoen printing.

Natchanawakul, N. (2021). รุ่งอรุณแห่งรัฐและศิลปะการดนตรี [Dawn of the State and Its Music]. Bangkok: High Speed Laser Print.

Noiboonneaw, S. (ed.). (2011). พระราชพงศาวดารกรุงธนบุรี ฉบับหมอบรัดเล [The Royal Chronicles of Thonburi A Document From Daniel Beach Bradley version]. Bangkok: Kledthai.

Nuwattiwong, N, H.R.H. Prince & Rajanubhab, D, H.R.H. Prince. (1961). สาส์นสมเด็จเล่ม 26 [The Literary Work Prince Narisara Nuwattiwong and Prince Damrong Rajanubhab, Vol. 26 ]. Phranakorn: Gurusa bha.

Palnesri, A. (2008). พินิจดนตรีไทย เล่ม 1 “ประวัติศาสตร์ดนตรีไทย” [Pinij Dontree Thai Vol. 1 “A Thai music History”]. Bangkok: Thammasat University Press.

Phumisak C. (2004). หลุมฝังศพของดนตรีไทยอยู่ที่อะไร? และที่ไหน? [What is the grave of Thai music? And where?] In สูจิบัตรงานเปิดตัว “กองทุนจิตร ภูมิศักดิ์ [Program for the launch of the Chit Phumisak Fund] (4 - 5). Bangkok: Thammasat University.

Rajanubhab, D, H.R.H. Prince. (1930). ตำนานเครื่องมโหรีปี่พาทย์ [Siamese Musical Instruments]. Phranakorn: n.p.

Rungruang, P. (1974). ประวัติการดนตรีไทย [Thaimusic History]. Bangkok: Thai Watthana Panich.

Siam Rare Books. (1885). วชิรญาณวิเศษ [Vajirayanawiset]. Retrieved December 23, 2023, from https://www.sac.or.th/databases/siamrarebooks/th/website/oldbook/subbook/252.

Tachard, G. (1976). จดหมายเหตุการเดินทางสู่ประเทศสยาม สันต์ ท. โกมลบุตร แปล [A relation of the voyage to Siam: performed by six Jesuits sent by the French king, to the Indies and China in the year 1685 Translated by San T. Komolbutr]. Bangkok: Bannakan Publishing House.

Trade Organization of Gurusa bha. (1962). กฎหมายตราสามดวง เล่ม 1 [Tra Sam Duang Law Vol.1]. Bangkok: Gurusa bha.

Tramote, M. (1995). ดุริยสาส์น [Thurya Sasna] In หนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลงศพนายมนตรี ตราโมท [Book of Memorial of the royal funeral of Montri Tramote] (17 - 22). Bangkok: Kasikornbank Public. Company Limited.

Tramote, M. (1997). ดุริยางคศาสตร์ไทยภาควิชาการ (พิมพ์ครั้งที่ 2) [Thai Thuryasatra: Thaimusic in Academic Part] (2nd ed.). Bangkok: Matichon Public Company Limited.

Tramote, M. & Kultan, W. (1980). ฟังและเข้าใจเพลงไทย [Listen and understand in Thai songs]. Bangkok: Thai kasem.

Winichakul, T. (2019). ออกนอกขนบประวัติศาสตร์ไทย: ว่าด้วยประวัติศาสตร์นอกขนบและวิธีวิทยาทางเลือก [Outside the Thai historical tradition: Concerning non - traditional history and alternative methodologies]. Nonthaburi: Same sky book.

Wongthet, S. (2008). ร้องรำทำเพลง: ดนตรีและนาฏศิลป์ชาวสยาม (พิมพ์ครั้งที่ 3) [Raong Roum Tam Plang: Music and Dance of Siamese](3rd ed.). Bangkok: Knowledge Dissimination Fund.

Wongthet, S. (2010). ดนตรีไทยมาจากไหน? [Where does Thai music come from?]. Nakhon Pathom: College of Music, Mahidol University.

Wongthet, S. (2016). วัฒนธรรมร่วมอุษาคเนย์ [A Common Southeast Asian culture). Bangkok: Na Ta Haek.