ตำนานสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช กับความสัมพันธ์ทางสังคมและวัฒนธรรม เมืองนครศรีธรรมราช
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งศึกษาตำนานเรื่องเล่าสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชกับความสัมพันธ์ทางสังคมและวัฒนธรรมเมืองนครศรีธรรมราช โดยการเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์และสังเกตการณ์แล้วสรุปผลการศึกษาแบบพรรณนาวิเคราะห์ มีวัตถุประสงค์ในการศึกษา ได้แก่ ศึกษาตำนานเรื่องเล่าสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชในเมืองนครศรีธรรมราช และคติชนที่เกี่ยวข้องกับตำนานพระเจ้าตากสินมหาราชในเมืองนครศรีธรรมราช
ผลการศึกษาพบว่า (1) ชาวนครศรีธรรมราชมีความเชื่อเกี่ยวกับตำนานสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เสด็จหนีมายังนครศรีธรรมราชตอนบั้นปลายพระชนม์ชีพ และทรงผนวชที่วัดเขาขุนพนม อำเภอพรหมคีรี ปรากฏ 11 เหตุการณ์ ตั้งแต่การเสด็จขึ้นบนแผ่นดิน การเสด็จพระราชดำเนิน การหยุดที่ประทับ สถานที่ทรงผนวช สถานที่สวรรคต และการถวายพระเพลิง ซึ่งต่อมากลายเป็นตำนานเรื่องเล่าของชุมชนเกี่ยวกับชื่อบ้านนามเมืองและการอธิบายลักษณะทางภูมิศาสตร์ที่มาจากตำนาน และ (2) คติชนที่เกี่ยวกับตำนานสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชในพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราช ได้ตอกย้ำความเชื่อเรื่องการเสด็จมาของพระเจ้าตากสินมหาราชในพื้นที่ เช่น การจัดงานบวงสรวง จากการจัดสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ในวัดและสถานที่ต่าง ๆ หอพระสูงสถานที่ถวายพระเพลิงพระบรมศพ เก๋งพระเจ้าตากที่เชื่อว่าบรรจุพระบรมอัฐิ นอกจากนี้ด้านมุขปาฐะยังปรากฏเพลงกล่อมเด็กที่มีเนื้อหากล่าวถึงสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช การตั้งชื่อถนนในจังหวัด และการประดิษฐ์เรือพระเป็นรูปสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชในช่วงเทศกาลออกพรรษาในลักษณะคติชนสร้างสรรค์
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผู้เขียนจะต้องลงนามในแบบฟอร์มรับรองบทความ เพื่อให้คำยืนยันความรับผิดชอบว่า บทความของผู้เขียนนั้นไม่เคยตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน พร้อมรับทราบว่า กระบวนการส่งบทความเข้าพิจารณาและตีพิมพ์ในวารสารไทยคดีศึกษานั้น จะไม่มีการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ ยกเว้น ในกรณีที่ผู้เขียนขอยกเลิกการตีพิมพ์บทความในวารสารไทยคดีศึกษาไม่ว่าด้วยสาเหตุใด และหลังจากบทความนั้นเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของผู้ทรงคุณวุฒิไปแล้ว ผู้เขียนจะต้องรับผิดชอบต่อค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นในกระบวนการประเมินเป็นจำนวนเงิน 3,000 บาท (สามพันบาทถ้วน)
เอกสารอ้างอิง
Army Region 4. (2015). หนังสือที่ระลึกการประดิษฐานและถวายพระบรมรูปสมเด็จ พระเจ้าตากสินมหาราช [Commemorative Book for the Installation and Dedication of the Statue of King Taksin the Great]. Nakhon Si Thammarat: Army Region 4.
Buranamart, P. (1985). หลวงวิจิตรวาทการกับละครประวัติศาสตร์ [Luang Wichit wathakan and Historical Drama]. Bangkok: Thammasat University.
Chaiklam, S. (2018). King Taksin the Great: The Viewpoint of “The Hero of Tradition”. Journal of Humanities Naresuan University, 15(1), 41 - 53.
Foundation for Conservation of Ancient Sites in the Old Palace. (2012). สมเด็จพระเจ้าตากสิน [The Great King Taksin] (2nd ed.). Bangkok: Dan Suttha Phim.
Jittham, Ph. (1966). เพลงพื้นบ้านภาคใต้ [Southern Folk Songs]. Songkhla: Songkhla Teacher Training School.
Kongtawee, N. (2019). บทบาทของเรื่องเล่าและพิธีกรรมต่ออัตลักษณ์ชุมชน: กรณีศึกษา “พระเจ้าตาก วัดเขาขุนพนม” ตำบลบ้านเกาะ อำเภอพรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช [The Role of Narrative and Ritual in Commununal Identity: A Case Study of “King Tak of Wat Khao Khun Phanom” Ban Ko Subdistrict, Phrom Khiri District, Nakhon Si Thammarat Province]. (Thesis Master of Arts, Thai Language and Applied Thai Language Program Prince of Songkhla University).
Na Thalang, S. (2014). ทฤษฎีคติชนวิทยา วิธีวิทยาในการวิเคราะห์ตำนาน - นิทานพื้นบ้าน [Folklore Theory: Methodology for Analyzing Myths and Folk Tales]. Bangkok: Chulalongkorn University.
Na Thalang, S. (2019). คติชนสร้างสรรค์: บทสังเคราะห์และทฤษฎี [Creative Folklore: Synthesis and Theory]. Bangkok: Sirindhorn Anthropology Center.
Panasree, S. (2020). THE STUDY OF HISTORY BELIEF AND THE SIGNIFICANCE OF THE RELIC - ENSHRINING PAGODA IN SOUTHERN THAILAND. Journal of Buddhist Anthropology, 5(10), 126 - 136.
Pattanatabutand, K. & Wongsurawat, K. (2014). Relationship of King Taksin and ChophayaNakon (Noi). Journal of Interdisciplinary Research: Graduate Studies, 3(1), 245 - 260.
Suklek, P. (2012). สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช: เรื่องเล่าและการประกอบสร้างความหมาย [The Great King Taksin: Stories and the Construction of Meaning]. (Thesis Master of Arts, Thai Language Program Srinakharinwirot University).
Sujira, S. (2016). ตำนานพระเจ้าตากสินมหาราช [The Myths of King Taksin the Great] (9th ed.). Bangkok: Amarin Dharma.
Wichit Watakarn, Luang. (2003). รวมเรื่องสั้น ใครฆ่าพระเจ้ากรุงธน? [Short Story Collection: Who Killed the Great King of Thonburi?] (7th ed.). Bangkok: Create Books.
Interviewees
Kongsamran T. (2022, November 15). Keeper of the royal monument. Pho Sadet Subdistrict Muang District, Nakhon Si Thammarat Province.
Sangkhakitphimol, Phra kru. (2022, October 10). Abbot of Wat Khao Pun. Phrom Khiri District, Province Nakhon Si Thammarat.
Suthammo, Phra Kru Samuh Phudis. (2023, January 14). Acting Abbot of Wat Thalat, Tha Sala District. Nakhon Si Thammarat Province.
Vajiro, Phra Khru Palad Natthaphat. (2022, November 15). Secretary of the Primate of Nakhon Si Thammarat Province.
