พฤติกรรมสารสนเทศของเยาวชนเจเนอเรชั่นแซดในจังหวัดพิษณุโลก

น้อย คันชั่งทอง

doi:10.64798/tlabulletin.v69i1.283406

ผู้แต่ง

น้อย คันชั่งทอง ภาควิชาสารสนเทศศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม

DOI:

https://doi.org/10.64798/tlabulletin.v69i1.283406

คำสำคัญ:

พฤติกรรมสารสนเทศ, เยาวชน, เจเนอเรชันแซด, การแสวงหาสารสนเทศ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษาพฤติกรรมสารสนเทศของเยาวชนเจเนอเรชันแซดในจังหวัดพิษณุโลก และ 2) เพื่อเปรียบเทียบพฤติกรรมสารสนเทศของเยาวชนเจเนอเรชันแซดในจังหวัดพิษณุโลก จำแนกตามเพศ ระดับชั้น เกรดเฉลี่ย แผนการเรียน และที่ตั้งของโรงเรียน กลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 4-6ของโรงเรียนในจังหวัดพิษณุโลก จำนวน 376 คน ได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือวิจัยคือ แบบสอบถามแบบมาตรประมาณค่า 5 ระดับ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่า t-test และ F-test

ผลการวิจัยพบว่า 1. พฤติกรรมสารสนเทศของเยาวชนเจเนอเรชันเซดมีความต้องสารสนเทศในระดับมาก โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเตรียมต่อศึกษาต่อ เยาวชนต้องการใช้ทรัพยากรอิเล็กทรอนิกส์ที่เป็นไฟล์ข้อมูลจากอินเทอร์เน็ต แหล่งสารสนเทศที่ใช้มากที่สุดคือ อินเทอร์เน็ต โดยใช้ Google ในการค้นหาและเข้าถึงข้อมูล เยาวชนประเมินสารสนเทศที่ค้นได้โดยพิจารณาจากความทันสมัยของแหล่งข้อมูลเป็นลำดับแรก เยาวชนนำสารสนเทศที่ค้นหาได้มาเรียบเรียงใหม่และมีการปรับเปลี่ยนบางส่วนก่อนนำไปใช้ และมีความพึงพอใจต่อผลการสืบค้นสารสนเทศโดยภาพรวมในระดับมาก 2. เยาวชนเจเนอเรชันแซดในจังหวัดพิษณุโลกที่มีเพศ ระดับชั้น เกรดเฉลี่ย แผนการเรียน และที่ตั้งของโรงเรียนต่างกันมีพฤติกรรมสารสนเทศแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ผลการศึกษาครั้งนี้จะเป็นประโยชน์สำหรับครูผู้สอน ครูบรรณารักษ์นำมาออกแบบการจัดการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับผู้เรียนซึ่งเป็นเยาวชน Gen Z ที่เป็นชาวดิจิทัลโดยกำเนิด และสถาบันบริการสารสนเทศและแหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ นำไปใช้เป็นแนวทางการพัฒนาและปรับปรุงบริการสารสนเทศให้สอดคล้องกับรูปแบบพฤติกรรมสารสนเทศของเยาวชน Gen Z ในสภาพแวดล้อมทางดิจิทัลในยุคปัจจุบันได้ดียิ่งขึ้น

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Changthong, J. (2011). Information behavior model of Thai youth using grounded theory approach [Master’s thesis]. Khon Kaen University. [In Thai]

Chanlun, J. (2020). Information behavior during COVID-19 Pandemic era. TLA Bulletin, 64(2), 36-49. [In Thai]

Chauychuwong, K., Hanpol, T., & Komlayut, S. (2018). Information use by secondary school students in the study process at the International School Bangkok. Journal of Information Sciences, 36(3), 91-116.[In Thai]

Chumphet, W., Sakkawanich, T., Satienchaiyakij, P., & Chantakhad, B. (2022). The study on information technology skill for learning in the new normal era of junior high school students in municipal schools Ratchaburi Province. Journal of Southern Technology, 15(2), 22-34. [In Thai]

Dalal, H. A., Taylor, A., & Whitfield, S. (2025). Assessing students’ information literacy: Attitudes and perceptions of college students across generations. College and Research Libraries, 86(2), 255-274.

Digital Insights Thailand Report. (2024). Gen Z uses TikTok, Gen Y is on Facebook. https://creativetalkconference.com/digital-insights-thailand-report-2024/ [In Thai]

Hanif, S., & Warraich, N. F. (2023a). The demographic effect on information practices of Pakistan’s urban youth. Bulletin of Business and Economics, 12(3), 699-705. https://doi.org/10.61506/01.00099

Hanif, S., & Warraich, N. F. (2023b). Everyday life information seeking: A quantitative study of urban teens in Pakistan. Khaldunia, Riphap International University, Faisalabad, 3(1), 72-84.

Helloads Co., Ltd. (2025). The search engine war heats up! As google’s competitors grow by leaps. https://helloads.net/news/search-engine.

Hiangrat, P. (2019). Information behavior of undergraduate students at Rajabhat Mahasarakham Universities. Chophayom Journal, 30(2), 241-248. [In Thai]

International Telecommunication Union [ITU]. (2025). Individuals using the internet. https://www.itu.int/en/ITU-D/Statistics/Pages/stat/default.aspx [In Thai]

Jamali, H. R., & Nabavi, M. (2022). The use information behaviour research in human-computer interaction. https://research.ebsco.com/c/6mkn5l/viewer/html/sdcvyzrelf?route=details

Kharsynniang, H. (2024). An adolescents health seeking information: A systematic review. 11th International Scholars Conference, 11(1), 29-40.

Krejcie, R., & Morgan, D. (1970). Determining sample sizes for research activities. Educational and Psychological measurement, 30(3), 607-610.

Meyers, E., Eisenberg, M., & Emeritus, D. (2021). Information Seeking and Use by Grade 9 Students: More and Less Savvy Than You Might Think. IASL Annual Conference Proceedings. https://doi.org/10.29173/iasl7981

National Statistical Office. (2024). The 2024 household survey on the use of information and communication Technology (Quarter 4). https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20250228090924_27941.pdf [In Thai]

Phuttaphithakphon, S. (2010). Information users. In Introduction to information science (Unit 9-15). Sukhothai Thammathirat Open University. [In Thai]

Pibulsongkram Rajabhat University. (2022). Information science program (B.A.). https://huso.psru.ac.th/en/information-science-program/ [In Thai]

Romadon, R. R., & Susetyo-Salim, T. A. (2018). Students’ information behavior and the use of library reference service at Surya International School, Jakarta. In Budianta, M., Budiman, M., Kusno, A., & Moriyama, M. (Eds.), Cultural dynamics in a globalized world (pp. 857-864).Taylor & Francis.

Sacchanand, C., & Jaikwang, K. (2012). Development indicators of information literacy for Thai pupils. Journal of Research of Thai Library Association, 4(2), 1-14. [In Thai]

Saechan, C. & Siriwipat, V. (2017). Information literacy of upper-secondary students in the Islamic private schools in Southernmost Provinces. Journal of Library and Information Science Srinakharinwirot University, 10(2), 32-48. [In Thai]

Sangsuriyong, R. (2018). Effort to bridge digital divide in Thai society. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 11(3), 1056-1084. [In Thai]

Secondary Educational Service Area Office Phitsanulok Uttaradit. (2023). Annual performance report fiscal year 2023. https://www.sec-plkutt.go.th/index6801.html [In Thai]

Sugihartati, R., & Harisanty, D. (2014). Information seeking behaviour model of senior high school students. Research on Humanities and Social Sciences, 4(19), 21-27.

ThaiHealth & Mahidol University, Faculty of Engineering. (2022). Survey on the media, information andDigital literacy of Thai people in 2022. https://dol.thaihealth.or.th/Media/Index/48ba3a4a-b7f3-ed11- 80ff-00155d1aab6e. [In Thai]

Wilson, T. (2006). On User Studies and Information Needs. Journal of Documentation - J DOC, 62, 658-670. https://doi.org/10.1108/00220410610714895

Wilson, T. D. (2022). Exploring information behaviour: An introduction. https://informationr.net/ir/Exploring%20information%20behaviour.pdf

Yangyuen, V., Nuntapichai, S., & Phetkaew, T. (2016). Information behavior model: Perspective for era digital environment. Journal of Information Science and Technology, 6(1), 34-44. [In Thai]