การศึกษาบรรณมิติของงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัล

ณัฐชา สว่างอารมณ์; ฐิติ อติชาติชยากร; โชคธำรงค์  จงจอหอ

ผู้แต่ง

ณัฐชา สว่างอารมณ์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
ฐิติ อติชาติชยากร คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
โชคธำรงค์ จงจอหอ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

คำสำคัญ:

บรรณมิติ, ห้องสมุดดิจิทัล, การวิเคราะห์เนื้อหา, การวิเคราะห์แนวโน้มงานวิจัย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อวิเคราะห์บรรณมิติงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลในฐานข้อมูลนานาชาติ SCOPUS เอกสารที่นำมาวิเคราะห์เป็นบทความวิจัยที่ตีพิมพ์ในช่วงปี ค.ศ.2003-2025 เครื่องมือที่ใช้วิจัยครั้งนี้ คือ โปรแกรม Bibliometrix และ VOSviewer ผลการวิจัย พบว่า 1) บทความวิจัยที่ผ่านเกณฑ์การคัดเลือกมีจำนวนทั้งสิ้น 6,866 รายการ 2) ผู้วิจัยที่ตีพิมพ์เผยแพร่บทความวิจัยมากที่สุด 3 อันดับแรก คือ Zhang Y จำนวน 41 รายการ รองลงมา ได้แก่ Wang Y จำนวน 38 รายการ และ Fox R จำนวน 32 รายการ 3) ปีที่มีการตีพิมพ์เผยแพร่มากที่สุด 3 อันดับแรก ได้แก่ ปี ค.ศ. 2022 จำนวน 453 รายการ รองลงมาเป็น ปี ค.ศ. 2023 จำนวน 425 รายการ และปี ค.ศ. 2024 จำนวน 420 รายการ 4) แหล่งวารสารที่รับตีพิมพ์เผยแพร่มากที่สุด 3 อันดับแรก ได้แก่ Electronic Library จำนวน 243 รายการ International Journal on Digital Libraries จำนวน 171 รายการ และ Journal of Chemical Information and Modeling จำนวน 157 รายการ 5) หน่วยงานที่มีความร่วมมือกันในการตีพิมพ์เผยแพร่บทความมากที่สุด 3 อันดับแรก ได้แก่ มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย จำนวน 158 รายการ รองลงมาไม่ปรากฏหน่วยงาน จำนวน 116 รายการ และมหาวิทยาลัยอู่ฮั่น จำนวน 96 รายการ 6) นักวิจัยต่างประเทศที่มีความร่วมมือกันในการตีพิมพ์เผยแพร่มากที่สุด 3 อันดับแรก ได้แก่ ประเทศสหรัฐอเมริกา จำนวน 1,425 รายการ รองลงมา คือ ประเทศจีน จำนวน 631 รายการ และประเทศอินเดีย จำนวน 351 รายการ 7) สำหรับพัฒนาการด้านการวิจัย พบว่า บทความวิจัยจำแนกได้เป็น 2 หมวดใหญ่ คือ (7.1) ห้องสมุดดิจิทัล (Digital Libraries), (7.2) บทความ (Article) (8) แนวโน้มการวิจัยในอนาคต พบว่า ได้มีการขยายพรมแดนของหัวข้อการวิจัย ได้แก่ มนุษย์ (Human) การฉายภาพเสมือนจริง (Virtual Screening) ห้องสมุด (Libraries) และการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ (Systematic review) ดังนั้น จึงควรให้ความสำคัญกับการวิจัยเชิงพัฒนาการ เพื่อศึกษาแนวโน้มของการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลในอนาคต

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Aminy, M. M. (2022). 30-year bibliometric analysis of digital library studies (Article 13372). Library Philosophy and Practice. https://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/6922/

Bupphachart, T. (2004). Electronic media in the context of collaborative learning. In Proceedings of the Academic Seminar on ICT for Thai Education. Computer Service Center, Faculty of Engineering; Faculty of Education; and Faculty of Social Sciences, Kasetsart University; and the Institute for the Promotion of Teaching Science and Technology.

Ellegaard, O., & Wallin, J. C. (2015). The therapeutic use of bibliometric analysis: A multi-method case study. Scientometrics, 103(1), 1–22. https://doi.org/10.1007/s11192-015-1536-5

Hengsudphol, S., Warunyanugrai, S., & Panmeka, P. (2017). The development of antique and art objects digital library, H.M.K. Bhumibol Adulyadej Building, Bovoranives Temple. Journal of Information Technology and Innovation, 16(2), 211–221. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/oarit/article/download/108268/85658/275739

Iftikhar, P. M., Ali, F., Faisaluddin, M., Khayyat, A., De Castro, A. R., & Khosa, F. (2019). A bibliometric analysis of the top 30 most-cited articles in gestational diabetes mellitus literature (1946–2019). Cureus, 11(2), Article e4131. https://doi.org/10.7759/cureus.4131

International Federation of Library Associations and Institutions. (2003). Guidelines for children's library services.

Leventakou, F. (2024). Digital libraries and sustainability: A bibliometric analysis using Web of Science and Scopus [Master’s thesis, University of Borås]. DiVA Portal. http://hb.diva-portal.org/smash/get/diva2:1911654/FULLTEXT01.pdf

Namtip, W., et al. (1999). Library automation & digital library. DLS.

Merigó, J. M., & Yang, J. B. (2016). A bibliometric analysis of operations research and management science from 1980 to 2013. International Journal of Production Economics, 173, 119–132. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2015.12.013

Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., Altman, D. G., & The PRISMA Group. (2009). Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses: The PRISMA statement. PLoS Medicine, 6(7), Article e1000097. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1000097

Office of the Education Council. (2017). National Education Plan B.E. 2560–2579 (2017–2036). https://bic.moe.go.th/images/stories/pdf/EDU2560-2579full.compressed.pdf

Phan-Osot, P. (2000). Thai early childhood learning: According to the Waldorf approach. Thai Health Resource Center. https://dol.thaihealth.or.th/resourcecenter/sites/default/files/documents/_taamaenwkhidwldrf1.pdf

Panosot, P. (2000). Thai early childhood learning based on the Waldorf approach. Office of the National Education Commission.

Seadle, M., & Greifeneder, E. (2007). Defining a digital library. Library Hi Tech, 25(2), 169–173. https://doi.org/10.1108/07378830710754938.

Sianglam, U., & Uthairat, W. (2021). An effective digital library management model for extra-large secondary schools. Journal of Education Studies, 49(1), Article 11, 1–10. https://doi.org/10.58837/CHULA.EDUCU.49.1.11

Subcommittee on Research and Innovation Policy and Strategy. (2017). (Draft) 20-year research and innovation strategy (2017–2036). https://www.ubu.ac.th/web/files_up/03f2019013108571396.pdf

Sweileh, W. M., Al-Jabi, S. W., AbuTaha, A. S., Zyoud, S. H., Anayah, S. H. A., & Sawalha, A. F. (2017). Bibliometric analysis of worldwide scientific literature in mobile - health: 2006–2016. BMC Medical Informatics and Decision Making, 17, Article 72.

Waters, D. J. (1998). What are digital libraries? CLIR Issues, (4). https://www.clir.org/pubs/issues/issues04/#dl

Watstein, S. B., Calarco, P. V., & Ghaphery, J. S. (1999). Digital library: Keywords. Reference Services Review, 27(4), 344–352. https://doi.org/10.1108/00907329910303473.