การติดตามผลเพื่อสะท้อนการดำเนินงาน:กรณีศึกษา สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ(กสทช.)

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอแนวคิดในการติดตามผลเพื่อสะท้อนการดำเนินงาน กรณีศึกษาสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ  (กสทช.) โดยจะเน้นการใช้แนวคิดการติดตามผลเป็นกลไกในการขับเคลื่อนการดำเนินงานของ กสทช. เป็นสำคัญ ทั้งในด้าน การใช้งบประมาณของ กสทช. การเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจในการปฏิบัติงาน ช่องทางในการให้ข้อมูลข่าวสารกับประชาชน  การจัดทำเอกสารเผยแพร่ต่อสาธารณะชน และการมีส่วนร่วมของประชาชน ซึ่งแนวคิดการติดตามผลจะมีความสำคัญมากในการประเมินคุณค่าและความสำเร็จการดำเนินงานขององค์กรในการตรวจสอบผลลัพธ์จากกระบวนการดำเนินงานของ กสทช. และแสดงให้เห็นถึงความรับผิดชอบ ความโปร่งใสของการดำเนินงาน ซึ่งจะนำไปสู่การศึกษาผลกระทบในระยะยาวได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยอยู่ภายใต้เงื่อนไขแห่งความสำเร็จในวิเคราะห์หาสาเหตุของปัญหา เพื่อนำไปสู่แนวทางแก้ไขหรือสถานการณ์ที่พึงประสงค์ แล้วนำไปกำหนดให้อยู่ในรูปของวัตถุประสงค์โครงการ/กิจกรรม และท้ายที่สุดก็ร่วมกันสร้างดัชนีชี้วัดความสำเร็จตามแนวคิดลิขิตสมดุล (BSC) ที่ทุกฝ่ายเห็นชอบร่วมกัน การติดตามผลโดยการอาศัยตัวชี้วัดผลงาน (KPI) โดยมีหลักการสำคัญคือ การหวังผล ที่ตรงเป้าหมาย สามารถตรวจสอบได้ และมีความเป็นธรรม ทั้งนี้ กสทช. เองควรต้องเร่งเอาชนะปัญหาพื้นฐานสำคัญ 3 ประการด้วยกัน ได้แก่ 1) การปรับตัวและยืดหยุ่นตามระบบเศรษฐกิจและสังคม 2) การคำนึงถึงการบรรลุเป้าหมายโดยผ่านระบบกลไกทางการเมือง และ 3) การฟื้นฟูและรักษาไว้ซึ่งระเบียบแบบแผนต่อภาคประชาชน และการบูรณาการความสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบต่างๆ ผลที่ได้จากการติดตามผลที่ดี จะเป็นแนวทางหนึ่งที่ทำให้เกิดความสำคัญต่อการตามรอยผลการดำเนินงานที่มีประโยชน์อย่างยิ่ง และ กสทช. สามารถนำมาปรับใช้เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนากลไกการติดตามได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยคำนึงถึง 4 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) ติดตามถึงวิธีการที่มีการแลกเปลี่ยนความรู้และการใช้ประโยชน์ร่วมกันของทรัพยากรระหว่าง กสทช. ภาครัฐ และภาคประชาสังคม  2) ติดตามถึงกลยุทธ์ที่ส่งผลให้เกิดการเผยแพร่ความรู้ที่เกิดขึ้นโดยตรงจากผู้รับประโยชน์หรือภาคประชาชน และ 3) ติดตามเพื่อเข้าใจถึงผลลัพธ์และสถานการณ์ในการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและเรียนรู้ร่วมกันของทุกภาคส่วน 4) ติดตามปัจจัยที่มีผลต่อแนวทางการดำเนินงานของ กสทช. ให้เกิดประสิทธิภาพ  ซึ่งกุญแจสำคัญที่ กสทช.ควรทำความเข้าใจเกี่ยวกับการติดตามผล คือ "สถานการณ์ของการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันของทุกภาคส่วนในสังคม"