รูปแบบการเดินทางมาทำงานในประเทศไทยของแรงงานพม่าในจังหวัดสมุทรสาคร

บทคัดย่อ

งานวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาทัศนคติ ความคิดเห็น และรูปการเดินทางมาทำงานในประเทศไทย รวมถึงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากการโยกย้ายแรงงานพม่าในพื้นที่จังหวัดสมุทรสาคร โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสม (Mixed Methods) ศึกษากลุ่มตัวอย่างแรงงานพม่าในจังหวัดสมุทรสาคร จากการศึกษาพบว่า สาเหตุที่แรงงานพม่าต้องการเข้ามาทำงานในประเทศไทยนั้น เนื่องจาก 1) ความคาดหวังในการมีงานทำในประเทศไทย 2) ผลตอบแทนที่ดีกว่า 3) ภาพลักษณ์และทัศนคติที่ดีต่อการมาทำงานที่ประเทศไทย 4) กระบวนการเดินทางมาทำงานในประเทศไทยเป็นเรื่องง่ายกว่าในอดีต โดยรูปแบบการเข้ามาทำงานของกลุ่มตัวอย่างแรงงานพม่าในจังหวัดสมุทรสาครในปัจจุบันอยู่ในรูปของการเดินทางมาทำงานเก็บเงินช่วงๆสั้นเฉลี่ย 0-5 ปีเท่านั้น ด้วยเหตุผลหลัก 3 ประการ คือ  1) โอกาสในการประกอบอาชีพและการยอมรับทางสังคมเมื่อทำงานอยู่ในประเทศไทยค่อนข้างน้อย 2) โอกาสในการได้สัญชาติไทยของแรงงานเป็นไปได้ยาก 3) การมีครอบครัวหรือลูกอาศัยอยู่ในประเทศพม่า ทั้งนี้ แรงงานส่วนใหญ่ร้อยละ 42 ทำงานอยู่กับโรงงานเอกชนในพื้นที่และกระจายไปตามธุรกิจต่างๆในจังหวัดสมุทรสาคร แรงงานร้อยละ 9.3 ประกอบธุรกิจส่วนตัวซึ่งมิใช่อาชีพที่ได้รับอนุญาตให้กับแรงงานต่างด้าว แรงงานพม่าส่วนใหญ่ร้อยละ 57.2 เคยเดินทางเข้าออกประเทศไทยมากกว่าหนึ่งครั้ง ร้อยละ 64.5 ของกลุ่มตัวอย่างไม่มีสิทธ์เบิกประกันสังคม ซึ่งแสดงให้เห็นแนวโน้มของการไม่ได้ทำงานถูกต้องตามกฎหมาย และร้อยละ 78.3 ของแรงงานพม่าเลือกที่จะทำงานอยู่ต่อในประเทศไทยหลังจากเปิด AEC แม้ระยะเวลาคาดหวังในการทำงานในประเทศไทยของแรงงานพม่าจะอยู่ในช่วงสั้นๆ แต่การหมุนเวียนเข้าออกของแรงงานพม่านั้นเพิ่มมากขึ้น แรงงานจะนำเงินกลับไปดูแลครอบครัวหรือลงทุนแล้วเดินทางกลับเข้ามาใหม่ โดยรูปแบบดังกล่าวจะเป็นไปจนกว่าตนเองและครอบครัวจะมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น หรือมีการเปลี่ยนแปลงที่เป็นรูปธรรมเกิดขึ้นในประเทศพม่า ด้วยเหตุนี้ การขาดแคลนแรงงานพม่าในจังหวัดสมุทรสาครจึงยังมีโอกาสเกิดขึ้นน้อยมาก