บทเพลงเพื่อแม่: วรรณกรรมคำสอนร่วมสมัย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
"บทเพลงเพื่อแม่" ในบทความนี้หมายถึงบทเพลงลูกทุ่งที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับแม่ เป็นวรรณกรรมคำสอนร่วมสมัยที่สะท้อนให้เห็นค่านิยมที่เกี่ยวข้องกับสถาบันครอบครัวในสังคมไทย จากการวิเคราะห์ "บทเพลงเพื่อแม่" จำนวน 50 บทเพลง พบว่า คำสอนที่ปรากฏในบทเพลงมีลักษณะที่น่าสนใจ 2 ประการ คือ คำสอนเกี่ยวกับพระคุณของแม่ที่มีต่อลูก เป็นคำสอนที่ผู้ประพันธ์สื่อให้เห็นถึงความรัก ความเสียสละ ความอดทน และความเอาใจใส่ในการเลี้ยงดูลูกของผู้เป็นแม่ ทั้งด้วยการใช้ความเปรียบและการบรรยายอย่างตรงไปตรงมา นอกจากนี้ ผู้ประพันธ์ยังสื่อให้เห็นพระคุณของแม่ในแง่ของการเป็นผู้อบรมสั่งสอนให้ลูกตั้งมั่นอยู่ในความดี การสอนในเรื่องการวางตัวของลูกสาว และการให้การศึกษาแก่ลูก ซึ่งเป็นไปอย่างสอดคล้องกับภาระหน้าที่ของแม่ที่ดีตามหลักธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนา และ คำสอนเกี่ยวกับความกตัญญูกตเวทีของลูกที่มีต่อแม่ เป็นคำสอนที่ผู้ประพันธ์บทเพลงมุ่งสอนใจผู้เป็นลูกที่จำเป็นต้องจากบ้านในสังคมชนบทเข้ามาหางานทำในกรุงเทพมหานคร ให้มีความกตัญญูกตเวทีต่อพ่อแม่ด้วยการส่งเงินที่ได้จากการทำงานไปจุนเจือแม่และครอบครัว ผู้ประพันธ์สื่อให้เห็นว่าความรู้สึกห่วงหาอาทรของลูกที่มีต่อแม่และความผูกพันที่มีต่อสภาพสังคมชนบทอันคุ้นเคย ทำให้ผู้เป็นลูกมีความมุ่งมั่นที่จะ "ก่อร่างสร้างตัว" เพื่อจะได้กลับบ้านและกลับคืนสู่ "อ้อมอกแม่" อาจกล่าวได้ว่า "บทเพลงเพื่อแม่" เป็นวรรณกรรมคำสอนร่วมสมัยที่มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมและสืบทอดค่านิยมในเรื่องความกตัญญูกตเวทีต่อแม่ผู้มีพระคุณให้เกิดขึ้นแก่ผู้ที่อยู่ในสถานะ "ลูก" ในสังคมไทยโดยเฉพาะสังคมชนบทอย่างแท้จริง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ของบทความ
ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ห้ามมิให้นำเนื้อหา ทัศนะ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของผลงานไปทำซ้ำ ดัดแปลง หรือเผยแพร่ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากมหาวิทยาลัยหอการค้าไทยก่อน
เอกสารอ้างอิง
สมปราชญ์ อัมมะพันธุ์ 2536 ประเพณีและพิธีกรรมในวรรณคดีไทย กรุงเทพมหานคร: โอ.เอส. พริ้นติ้ง เฮ้าส์
The Buddhist Saint in the House [Online]. 2012, July 10. Available: http://moral.rru.ac.th/?p=1757 (in Thai).
พระอรหันต์.... อยู่ในบ้าน [ออนไลน์] 10 กรกฎาคม 2555 เข้าถึงจาก http://moral.rru.ac.th/?p=1757
Gratefulness: A Moral Foundation for Every Child [Online]. 2012. December 17. Available: http://www.dhammajak.net/book/baby/baby14.php (in Thai).
ความกตัญญูและกตเวที คือ พื้นฐานที่ดีของลูกทุกคน [ออนไลน์] 17 ธันวาคม 2555 เข้าถึงจาก: http://www.dhammajak.net/book/baby/baby14.php
Khiewkae, Chantharada. 2004. "Ways of Life in the Rural Society Depicted in Thai Country Songs." Master's Thesis, Rajabhat Nakhonpathom University. (in Thai).
จันทรดา เขียวแก่ 2547 "วิถีชีวิตของสังคมชนบทไทยในบทเพลงลูกทุ่ง" วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม
Mahidol University, College of Religious Studies. 2013, January 5. Mother in Religion [Online]. Available: http://www.csr.mahidol.ac.th/thai/mother__r.htm (in Thai).
มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาลัยศาสนศึกษา 5 มกราคม 2556 แม่ในศาสนา [ออนไลน์] เข้าถึงจาก: http://www.csr.mahidol.ac.th/thai/mother__r.htm
National Mother Day [Online]. 2012, August 12. Available: http://irrigation.rid.go.th/rid8/news/mam55.pdf (in Thai).
วันแม่แห่งชาติ [ออนไลน์] 12 สิงหาคม 2555 เข้าถึงจาก: http://irrigation.rid.go.th/rid8/news/mam55.pdf
Phra Dharmma Kossajarn (Panya Nandha Bhikkhu). 2011, October 12. Mother: Monk in the House 1 [Online]. Available: http://www.sathira-dhammasayhan.org/index.php?topgroupid=&subgroupid=295&groupid=29 (in Thai).
พระธรรมโกศาจารย์ (ปัญญานันทภิกขุ) 12 ตุลาคม 2554 แม่...พระในบ้าน 1 [ออนไลน์] เข้าถึงจาก: http://www.sathira-dhammasayhan.org/index.php?topgroupid=&subgroupid=295&groupid=29
Phra Dharmma Pidok (Prayudh payutto). 2013, Jnauary 2. Buddhist Dictionary: A Dharmma Collection [Online]. Available: http://www.84000.org./tipitaka/dic/d__item.php?i=265 (in Thai).
พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) 2 มกราคม 2556 พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม [ออนไลน์] เข้าถึงจาก: http://www.84000.org./tipitaka/dic/d__item.php?i=265
Phra Maha Amnual Mahaweero. 2001. "Official Principles in Didactic Literature by H.M. King Borm Makote." Master's Thesis, Mahasarakham University. (in Thai).
พระมหาอำนวย มหาวีโร 2544 "หลักราชการจากวรรณกรรมคำสอนในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ" วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
Punnotok, Thawat. 1984. Guidelines of Contemporary Literature Study. Bangkok: Thai Wattana Panich. (in Thai).
ธวัช ปุณโณทก 2527 แนวทางศึกษาวรรณกรรมปัจจุบัน กรุงเทพมหานคร: ไทยวัฒนาพานิช
Rapeesang, Udomluck 2007 "Analytical Study on the Language Usage in Suntaraporn's Songs during 1939-1981." Master's Thesis, Kasetsart University. (in Thai).
อุดมลักษณ์ ระพีแสง 2550 "ศึกษาเชิงวิเคราะห์การใช้ภาษาในบทเพลงสุนทราภรณ์ ระหว่างปี พ.ศ. 2482-พ.ศ. 2524." วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
Thai Ways: 12 August, National Mother Day, Values and Meaning of Mother [Online]. 2012, August 12. Available: http://www.thaipost.net/tabloid/120812/60874 (in Thai).
วิถีไทย 12 สิงหาคม วันแม่แห่งชาติ คุณค่าความหมายผู้ให้กำเนิด [ออนไลน์] 12 สิงหาคม 2555 เข้าถึงจาก: http://www.thaipost.net/tabloid/120812/60874
