การสืบทอดความเป็นจีนสู่ลูกหลานในสังคมไทย

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยเรื่องการสืบทอดความเป็นจีน ผ่านการทำความเข้าใจในความหมายและสัญลักษณ์ทางศาสนาของชาวจีนสู่ลูกหลานในสังคมไทย ( The transmission of the Chineseness through understanding the meaning and religious symbols to the descendants of the Chinese in Thai society)  มีจุดมุ่งหมายเพื่ออธิบายความเชื่อของชาวจีน เทศกาลสำคัญของชาวไทยเชื้อสายจีน การปฏิบัติตามธรรมเนียมและเทศกาลต่างๆ ของลูกหลานจีน การอนุรักษ์และการสืบทอดประเพณีและเทศกาลต่างๆของชาวจีนสู่รุ่นลูกหลาน ข้อมูลได้จากแบบสอบถามและการสัมมนากลุ่มย่อย นักเรียนเชื้อสายจีน ที่กำลังศึกษาระดับมัธยมศึกษา จังหวัดสมุทรสงคราม  จำนวน 282 คน สรุปได้ว่า ชาวจีนส่วนใหญ่ยังมีธรรมเนียมการไหว้เจ้าในวันพระจีน และบรรพบุรุษในวันเช็งเม้ง ( Cheng Meng)  เทศกาลสำคัญที่ลูกหลานจีนคิดว่าควรจะสืบทอดให้ดำรงอยู่ต่อไป ได้แก่ ตรุษจีน (Chinese New Year)    สารทจีน  ( Chinese Autumn Festival ) สารทขนมจ้าง (Fifth Month Festival ) ไหว้พระจันทร์ (Moon Festival)  กินเจ (Vegetarian Festival ) และไหว้เทพเจ้าช่วงปลายปี  (God’s Thanks Giving Day) ส่วนเทศกาลที่ชาวไทยเชื้อสายจีนรุ่นลูกหลานให้ความสำคัญว่าควรจะสืบทอดมากที่สุด ได้แก่ ตรุษจีน และสารทจีน รองลงมาได้แก่ กินเจ ไหว้พระจันทร์ ไหว้เทพเจ้าปลายปี และสารทขนมจ้าง ตามลำดับ วิธีการปลูกฝังและสืบทอดประเพณีและเทศกาล ทำทั้งทางตรงและทางอ้อม เทศกาลที่มีการสืบทอดโดยให้ลูกหลานจีนเป็นผู้ปฏิบัติโดยตรง  ได้แก่ การไหว้เจ้า ตรุษจีน สารทจีน กินเจ ส่วนเทศกาลที่สืบทอดโดยวิธีการปฏิบัติให้ดูเป็นตัวอย่าง ได้แก่ เทศกาลไหว้ขนมจ้าง ไหว้พระจันทร์ และวันขอบคุณเทพเจ้าปลายปี  ปัญหาการสืบทอดประเพณี และเทศกาลของชาวจีนมีความสัมพันธ์กับปัจจัยทางสังคม วัฒนธรรม   เศรษฐกิจ และ ความคิด ความเชื่อ ส่วนบุคคล