การประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านล้านนากับการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุ ในตำบลแม่สูน อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อสืบค้นและจัดการองค์ความรู้ภูมิปัญญาพื้นบ้านล้านนาในการสนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุ และเพื่อประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านล้านนากับการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วย การศึกษาข้อมูลทุติยภูมิ การสัมภาษณ์เจาะลึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วม และการจัดเวทีชาวบ้าน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ สมาชิกชมรมผู้สูงอายุ ปราชญ์ชาวบ้าน สมาชิกชุมชน กลุ่มจิตอาสา นายกองค์การบริหารส่วนตำบล เจ้าหน้าที่กองสาธารณสุข เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) เจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล และเจ้าหน้าที่ศูนย์ประสานงานหลักประกันสุขภาพประชาชน ใช้วิธีสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงรวมจำนวน 60 คน ผลการวิจัยพบว่า ชุมชนตำบลแม่สูนอำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่มีการสืบค้นภูมิปัญญา 4 ด้าน ได้แก่ การแช่มือแช่เท้าในน้ำสมุนไพร สมุนไพรเพื่อการรักษา การละเล่นพื้นบ้านและกายอุปกรณ์ โดยมีวิธีการจัดการองค์ความรู้ภูมิปัญญาพื้นบ้านล้านนาที่สนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุคือ การสร้างองค์ความรู้การถ่ายทอดความรู้ การนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ โดยมีการประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านล้านนากับการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุ 2 มิติคือ มิติการส่งเสริมสุขภาพและมิติการบำบัดรักษา
Article Details
ลิขสิทธิ์ของบทความ
ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ห้ามมิให้นำเนื้อหา ทัศนะ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของผลงานไปทำซ้ำ ดัดแปลง หรือเผยแพร่ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากมหาวิทยาลัยหอการค้าไทยก่อน
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2562). เอกสารสถิติผู้สูงอายุของประเทศไทย 77 ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562. สืบค้นเมื่อ 13 มีนาคม 2563, จาก http://www.dop.go.th/ download/knowledge/th1580099938-275_1.pdf.
จักรพงษ์ คำบุญเรือง. (2561, 14 สิงหาคม). “หมอเมือง”ภูมิปัญญาพื้นบ้านล้านนา. Chiang Mai News. สืบค้นจาก https://www.chiangmainews.co.th/page/archives/779027/
ไททัศน์ มาลา. (2562). การมีส่วนร่วมในการจัดการความรู้ภูมิปัญญาผู้สูงอายุเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตของชุมชนในเขต เทศบาลเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว. วารสารวิจัยและพัฒนาวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 14(1), 206-215.
ธนันรักษ์ วัชราธร, วรวุฒิ เพ็งพันธ์, และสุวิชัย โกศัยยะวัฒน์. (2560). แนวทางการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุในเขต อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี. วารสารการศึกษา และการพัฒนาสังคม, 13(1), 260-275.
ปราณิดา ศยามานนท์, ชุติมา ตันตะราวงศา, กวีพล พันธุ์เพ็ง, พริมา อัครยุทธ, และลภัส อัครพันธุ์.(2561). ผ่ากลยุทธ์ธุรกิจพิชิตวัยเกษียณ. สืบค้นจาก https://www.scbeic.com/th/detail/file/ product/1375/e4hwh2n6ry/EIC_insight_Thai_aging_Q2_2015.pdf.
ปริญญา นาคปฐม, และระชานนท์ ทวีผล. (2561). การพัฒนาคุณภาพงานบริการทางการท่องเที่ยวสำหรับกลุ่มนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุ. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 12(1), 255-269.
รัชนีกร ปัญญา. (2556). การพัฒนาการบริหารจัดการต้นทุนการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพของท้องถิ่นจังหวัดเชียงใหม่: รายงานการวิจัย. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
ลักษณา เกยุราพันธุ์. (2561). รูปแบบการจัดการความรู้ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมท้องถิ่น กรณีศึกษา: อำเภอปากพลีจังหวัดนครนายก. วารสารวิจัยและพัฒนาวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 13(2), 75-85.
วณิฎา ศิริวรสกุล, และวัชรินทร์ อินทพรหม. (2559). การจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่การท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์วัฒนธรรม กรณีศึกษาตำบลเกาะเกิด อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารวิจัยราชภัฏพระนคร สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 11(1), 42-49.
วัชรากรณ์ชีวโศภิษฐ. (2562). สังคมผู้สูงอายุ: ปัจจัยการตลาดที่เปลี่ยนไป. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(1), 38-54.
วิราพรรณ วิโรจน์รัตน์, ขวัญใจ อำนาจสัตย์ซื่อ, ศิริพันธ์ สาสัตย์, พรทิพย์ มาลาธรรม, และจิณณ์สิธา ณรงค์ศักดิ์. (2557). การพัฒนาระบบบริการสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุที่ต้องพึ่งพาผู้อื่น. วารสาร สภาการพยาบาล, 29(3), 104-115.
วิลาสินี ยนต์วิกัย. (2562). แนวทางการพัฒนาธุรกิจเพื่อรองรับพฤติกรรมการท่องเที่ยวของผู้สูงอายุในประเทศไทย. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, 13(2), 428-438.
วุฒิชาติ สุนทรสมัย, และปิยะพร ธรรมชาติ. (2559). รูปแบบการท่องเที่ยวชุมชนเชิงสุขภาพของจังหวัดปราจีนบุรีเพื่อการพัฒนาเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนอย่างยั่งยืน. วารสารสมาคมนักวิจัย,21(3), 167-181.
ศุภางค์ นันตา, อุบลวรรณ สุวรรณภูสิทธิ์, และจณัญญา วงศ์เสนาจงศิริ. (2561). การใช้สมุนไพรพื้นบ้านกับการท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพ จังหวัดสุรินทร์. ใน รายงานสืบเนื่องงานประชุมวิชาการระดับชาติและนานาชาติราชภัฎวิจัยครั้งที่ 5 “สหวิทยาการกับการสร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อขับเคลื่อนงานวิจัยฐานรากสู่สากลในศตวรรษที่ 21” (น. 922-927). เพชรบุรี: มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี.
ศูนย์วิจัยกสิกรไทย. (2562). 2565 ไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุสมบูรณ์ โอกาสทางธุรกิจสำหรับสินค้าและบริการเพื่อผู้สูงอายุ. สืบค้นเมื่อ 13 มีนาคม 2563, จาก https://kasikornresearch.com/th/analysis/k-social-media/Pages/FB-older-22-11-19.aspx.
สามารถ ใจเตี้ย, และณรงค์ ณ เชียงใหม่. (2560). ปัจจัยทำนายการใช้ประโยชน์พืชสมุนไพรพื้นบ้าน ของประชาชนลุ่มน้ำลี้ จังหวัดลำพูน. วารสารราชพฤกษ์, 15(3), 70-78.
สำนักงานจังหวัดเชียงใหม่. (2561). แผนพัฒนาจังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ. 2561- 2564 (ฉบับทบทวน รอบปี พ.ศ. 2562). เชียงใหม่: ผู้แต่ง.
สุรพงษ์ มาลี. (2561). รู้จักสังคมสูงอายุ และสถานการณ์ผู้สูงอายุ (ในประเทศไทย). วารสารข้าราชการ, 60(4), 5-8.
สุรีย์ ธรรมิกบวร, และชุภาศิริ อภินันท์เดชา. (2559). การพัฒนารูปแบบการท่องเที่ยวเพื่อการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ ตามวิถีวัฒนธรรมสุขภาพลุ่มแม่น้ำโขง (หมู่บ้านซะซอม) จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารพยาบาลศาสตร์วารสารพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 28(1), 25-40.
องค์การบริหารส่วนตำบลตำบลแม่สูน. (2561). แผนพัฒนาท้องถิ่นสี่ปี (พ.ศ.2561- 2564). เชียงใหม่:งานนโยบายและแผนสำนักปลัดองค์การบริหารส่วนตำบลตำบลแม่สูน.
อุทุมพร ศรีเขื่อนแก้ว, อธิวัฒน์ เจี่ยวิวรรธน์กุล, และสาวิตรี ทยานศิลป์. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างความสุข ความรอบรู้ด้านสุขภาพและคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ: กรณีศึกษาผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุ ตำบลเวียง อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่. วารสาร MFU-CONNEXION, 7(2), 76-95.
เอกชัย พุมดวง. (2559). กลยุทธ์การจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตของชุมชนตำบลโคกโคเฒ่า อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี. ใน การประชุมทางวิชาการของ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 53 (น. 993-1000). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
Asrar-ul-Haq, M., & Anwar, S. (2016). A systematic review of knowledge management and knowledge sharing: trends, issues, and challenges. Cogent Business and Management, 3(1), 1-17.
Balderas, A. (2019). Towards a deeper understanding of senior tourists: challenges and opportunities of an emerging market segment. Journal of Tourism and Heritage Research, 2(2), 262-277.
Dejvit, N., & Thipatu, K. (2016). Process and strategy of transferring local wisdom:Case study at TambonFaham, Muang, Chiang Mai. Chiang Mai: Chiang Mai Rajabhat University, Research and Development Institute.
Heber, C. D., Durvasula, A., Hancock, A. M., & Lohmueller, K. E. (2018). Gene expression drives the evolution of dominance. Nat Commun Journal, 9(1), 1-11.
Ile, F.L., & Tigu, G. (2017). Medical tourism market trends-an exploratory research. Proceedings of the International Conference on Business Excellence 11, 1112-1121.doi: 10.1515/picbe-2017-0114
Illario, M., Bousquet, J., Farrell, J., & Sachinopoulou, A. (2019). The reference site collaborative network of the European innovation partnership on active and healthy ageing. Journal of the Medical School of the University of Salerno, 19(11), 66-81.
Kravchenko, A. N., Toosi, E. R., Guber, A. K., Ostrom, N. E., Yu, J., Azeem, K., … Robertson, G. P. (2017). Hotspots of soil N2O emission enhanced through water absorption by plant residue. Journal of Nature Geoscience, 10(7), 496-500.
Meltem, U., & Erdogan, E. (2016). An overview of health tourism within the context of Turkey. Journal of Hospitality and Tourism,14(1), 18-26.
Patterson, I., & Balderas, A. (2018). Continuing and emerging trends of senior tourism: A review of the literature. Journal of Population Ageing, 6(3), 4-18.
Saeide, A., Zahra, M., Azra, I., Somayah, B., & Mahdieh, M. (2016). Qualitative examination of health tourism and its challenges. International Journal of Travel Medicine and Glabal Health, 4(3), 88-91.
Sompong, N., Rampai, N., & Kheerajitt, C. (2015). Knowledge management of local wisdom model for tourism along the route of lower central provinces of Thailand. Turkish Online Journal of Educational Technology, 2015(August), 271-276.
Swacha, J. (2015). Gamification in knowledge management: motivating for knowledge sharing. Polish Journal of Management Studies, 12(2), 150-160.
Torabipour, A., Qolipour, M., & Gholipour. K. (2016). Medical tourism services quality analysis: A systematic review. International Journal of Medical Review, 3(2), 1-9.
United Nation. (2015). World populations ageing 2015. New York, NY: Author.
Wang, K.Y., Tan, L.P., Cheng, S.L., & Wong, W.P. (2015). Knowledge management performance measurement: Measures, approaches, trends and future directions. Information Development, 31(3), 239-257.
Zhang, L., & Zhang, J. (2018). Impacts of leisure and tourism on the elderly’s quality of life in intimacy: A comparative study in Japan. Sustainability MDPI Journal, 10(12), 1-17.
