คุณภาพชีวิตกับจิตวิญญาณในการทำงาน: บริบทของบุคลากรมหาวิทยาลัยไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
อิทธิพลของปัจจัยรอบด้านส่งผลให้มหาวิทยาลัยในประเทศไทยต้องปรับตัว เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพการเปลี่ยนแปลงในปัจจุบัน จึงส่งผลกระทบต่อผู้ปฏิบัติงานอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ นำไปสู่การเกิดความเครียดและความกดดันเพิ่มขึ้น บทความนี้จึงมุ่งนำเสนอแนวคิดจิตวิญญาณในการทำงาน เป็นแนวความคิดที่ว่าด้วยเรื่องการสนับสนุนให้บุคลากรตระหนักถึงคุณค่าและชีวิตจิตใจของตนเอง ที่ได้รับการสนับสนุนด้วยงานที่มีคุณค่า และมีความหมาย มีความปรารถนาที่จะมีความสัมพันธ์กับผู้อื่นในองค์กร เป็นทีมงานที่มีเป้าหมายเดียวกัน
จิตวิญญาณในการทำงานมีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิต ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่องค์กรต้องให้การสนับสนุนการมีคุณภาพชีวิตที่ดีกับบุคลากร สำหรับแนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตเพื่อสร้างเสริมจิตวิญญาณในการทำงานของบุคลากรมหาวิทยาลัยไทย แบ่งออกเป็น 4 มิติ ในมิติด้านงาน ควรกำหนดภาระการปฏิบัติงานที่เหมาะสมกับอัตรากำลังของบุคลากร ควรมอบหมายงานตามความสามารถของบุคลากร และให้ความสำคัญกับงานทุกระดับต่อมามิติด้านสังคม คือ การพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างบุคลากร สนับสนุนช่องทางให้บุคลากรได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้
สิ่งที่เป็นประโยชน์เพื่อสนับสนุนซึ่งกันและกัน เห็นคุณค่าของตนเองและผู้อื่น ถัดมามิติทางเศรษฐกิจ เป็นปัจจัยสำคัญที่ควรส่งเสริมอย่างเพียงพอและเหมาะสมเพื่อให้เกิดสภาพที่สมบูรณ์ เพื่อลดความกังวลที่รบกวนจิตใจในการทำงาน และสุดท้ายมิติด้านส่วนตัว ควรพัฒนาการบริหารจัดการด้านเวลางานอย่างเหมาะสม พร้อมทั้งสนับสนุนให้บุคลากรมีกิจกรรมที่สร้างความสัมพันธ์กับสมาชิกในครอบครัว รวมถึงการสร้างความผูกพันกับสังคมภายนอก เพื่อให้เกิดสมดุลในมิติด้านส่วนตัวของบุคลากรมหาวิทยาลัยในประเทศไทย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ของบทความ
ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ห้ามมิให้นำเนื้อหา ทัศนะ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของผลงานไปทำซ้ำ ดัดแปลง หรือเผยแพร่ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากมหาวิทยาลัยหอการค้าไทยก่อน
เอกสารอ้างอิง
กมลวรรณ ปั้นขาว, และจ่ามยุ้น ลุงเฮือง. (2563). การพัฒนาคุณภาพชีวิตในการทำงานของบุคลากร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 4(2), 1-14.
โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์. (2550). องค์กรไม่ใช่เครื่องจักร (Living Organization): การบริหารจัดการกระบวนทัศน์ใหม่. นนทบุรี: สำนักงานวิจัยสังคมและสุขภาพ (สวรส.).
จรัมพร โห้ลำยอง, ศิรินันท์ กิตติสุขสถิต, และมะลิวัลย์ ขันเล็ก. (2560). งาน ครอบครัว สังคม: สมดุลชีวิตกับการทำงานที่มากกว่าการจัดสรรเวลาของแรงงานในภาคอุตสาหกรรมการผลิต. วารสารวิศวกรรมสาร มก., 30(100), 87-102.
จิรวรรณ ดีประเสริฐ. (2555). การใช้กลยุทธ์ส่วนประสมทางการตลาดของสถาบันอุดมศึกษาในประเทศไทย. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น, 5(2), 13-27.
ฐิตินันท์ เขียวนิล. (2561). การพัฒนาข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย เพื่อป้องกันภาวะความเครียดจากการปฏิบัติงาน ของพนักงานสายสนับสนุนมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ (รายงานการวิจัย ไม่ได้ตีพิมพ์). มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่, เชียงใหม่.
ดวงสมร บุญผดุง, ฤาเดช เกิดวิชัย, ณัฐพงษ์ เตชะรัตนเสฎฐ์, สุรมน จันทร์เจริญ, และชาญเดช เจริญวิริยะกุล. (2562). ปัจจัยที่มีผลต่อจิตวิญญาณในการทำงานของบุคลากรทางการแพทย์ ในโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช. วารสารสมาคมนักวิจัย, 24(2), 40-50.
ทัศนีย์ ชาติไทย. (2560). คุณภาพชีวิตการทำงานของบุคลากรในมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์. วารสารสุทธิปริทัศน์, 31(97), 115-124.
ทัศนีย์ ทองประทีป. (2552). จิตวิญญาณ: มิติหนึ่งของการพยาบาล. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นพพล แก้วคำไสย์, อุทัย อันพิมพ์, และสิริรัตน์ ชอบขาย. (2562). ระดับความคิดเห็นต่อคุณภาพชีวิตการทำงานของบุคลากรคณะบริหารศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. วารสารบริหารศาสตร์มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 8(16), 100-117.
นัสทยา ชุ่มบุญชู, และณัฐสพันธ์ เผ่าพันธ์. (2561). รูปแบบสมรรถนะและพฤติกรรมสร้างนวัตกรรมของ บุคลากรสายวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏ ในประเทศไทย. วารสารดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์, 8(1), 88-104.
ปิยานันท์ นิ่มวุ่น, พูลฉัตร วิชัยดิษฐ, และสนชัย ใจเย็น. (2561). คุณภาพชีวิตการทำงานของลูกจ้างในสถาบัน การพลศึกษาวิทยาเขตภาคใต้. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 8(1), 215-226.
เปมิกา สังข์ขรณ์. (2559). คุณภาพชีวิตการทำงาน และความผูกพันต่อองค์การของพนักงานมหาวิทยาลัยทักษิณ. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 16(1), 132-143.
พิชิต เทพวรรณ์. (2555). A–Z เครื่องมือการจัดการทรัพยากรมนุษย์สมัยใหม่. กรุงเทพฯ: ซีเอ็ดยูเคชั่น
พิมพ์พร วิวัฒน์พัฒนะ, วันทนีย์ ภูมิภัทราคม, และธีร์ธนิกษ์ ศิริโวหาร. (2557). คุณภาพชีวิต การทำงานที่มีผลต่อการประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากรสายสนับสนุน กรณีศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏ วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์, 8(1), 102-116.
ภาษิต ลิ้มประยูร, และพงษ์เสฐียร เหลืองอลงกต. (2559). คุณภาพชีวิตการทำงานของพนักงานมหาวิทยาลัยสายสนับสนุน ในมหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 10(3), 104-113.
มณฑล สรไกรกิติกูล, และสุนันทา เสียงไทย. (2556). มิติทางจิตวิญญาณในการทำงาน (Workplace Spirituality): ความท้าทายในการบริหารทรัพยากรมนุษย์. วารสาร มฉก.วิชาการ, 16(32), 129-139.
มาริน จันทรวงค์, ลำเนา เอี่ยมสอาด, และผ่องลักษม์ จิตต์การุญ. (2556). คุณภาพชีวิตการทำงานของบุคลากร สายสนับสนุนในมหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงครามและแนวทางการพัฒนา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 7(1), 111-119.
รจนา วิริยะสมบัติ. (2553). ประสิทธิผลของโปรแกรมการปฏิบัติตามหลักพุทธธรรมในการส่งเสริมความ ผาสุกทางจิตวิญญาณ การเผชิญปัญหา และคุณภาพการนอนหลับของผู้สูงอายุไทย (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์). มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, เชียงใหม่.
รัชนีกรณ์ อินเล็ก, และลำปาง แม่นมาตย์. (2561). สมรรถนะบุคลากรห้องสมุด มหาวิทยาลัยวิจัยไทย ที่พร้อม รับการเปลี่ยนแปลงองค์กรในศตวรรษที่ 21: ความคาดหวัง และความเป็นจริงในทัศนะผู้บริหาร. Information-อินฟอร์เมชั่น, 25(2), 43-51.
วิศนี พ่วงประเสริฐ, และมนฤตย์ พลอุรบุญนวลชาติ. (2560). ภาวะผู้นำของผู้บริหาร และคุณภาพชีวิตการ ทำงานของบุคลากร คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. วารสารรัฐศาสตร์ปริทรรศน์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 4(1), 149-163.
สุชาติ เมืองแก้ว. (2552). ความอยู่รอดของมหาวิทยาลัยไทยในอนาคต: ว่าด้วยการพัฒนาบุคลากร. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ มนุษยศาสตร์ และสังคมศาสตร์, 1(2), 1-5.
Ashmos, D. & Duchon, D. (2000). Spirituality at work: A conceptualization and measure. Journal of Management Inquiry, 9(2), 134-145.
Bagis, F., Pratama, B. C., Darmawan, A., & Ikhsani, M. M. (2020). Effect of Compensation on Employee Performance Through Spirit of Work As a Variabel Of Mediation. Case Study in Employees of Islamic Education Institution. Journal Ilmiah Ekonomi Islam, 6(2), 259-262.
Brook, J. S., Brook, D. W., Zhang, C., Seltzer, N., & Finch, S. J. (2013). Adolescent ADHD and adult physical and mental health, work performance, and financial stress. Pediatrics, 131(1), 5-13.
Busono, E., & Amboningtyas, D. (2017). Influence of motivation, leadership style, and compensation to the work spirit with work commitment as intervening variables (case Study of employees of PT Orlando Aristo Transportation). Journal of Management, 3(3). Retrieved from https://jurnal.unpand.ac.id/index.php/MS/article/view/788/764#
Cummings, T.G., & Worley, C.G. (2005). Organizational development and change (8th ed). Mason, OH: Thomson South-Western.
Daniel, J. L. (2010). The effect of workplace spirituality on team effectiveness. Journal of management development, 29(5), 442-456.
Drafke, M. W., & Kossen, S. (2002). The Human Side of Organizations (8th ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education.
Duchon, D., & Plowman, D. A. (2005). Nurturing the spirit at work: Impact on work unit performance. The leadership quarterly, 16(5), 807-833.
Fry, W.L. & Matherly, L.L. (2006). Spiritual leadership and organizational performance: An exploratory study. Stephenville, TX: Tarleton State University.
Garcia-Zamor, J. C. (2003). Workplace spirituality and organizational performance. Public administration review, 63(3), 355-363.
Giacalone, R., & Jurkiewicz, C. (2003). Toward a science of workplace spirituality, In Giacalone R. et al. (Eds), The handbook of workplace spirituality and organizational performance (pp.1-26). New York: M. E. Sharp.
Heine, S. J., Proulx, T., & Vohs, K.D. (2006). The meaning maintenance model: on the coherence of social motivations. Personality and Social Psychology Review, 10(2), 88-110.
Jena, L. K., & Pradhan, R. K. (2014). Workplace spirituality and work–life balance: An empirical introspection in Indian manufacturing industries. International Journal of Applied Psychology, 4(4), 155-161.
Kinjerski, V. A. L., & Skrypnek, B. J. (2006). A human ecological model of spirit at work. Journal of Management, Spirituality & Religion, 3(3), 231-241.
May, D. R., Gilson, R. L., & Harter, L. M. (2004). The psychological conditions of meaningfulness, safety and availability and the engagement of the human spirit at work. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 77(1), 11-37.
Petchsawang, P., & McLean, G. N. (2017). Workplace spirituality, mindfulness meditation, and work engagement. Journal of Management, Spirituality & Religion, 14(3), 216-244.
Rattigorn, C. (2008). Human relations: Human behavior in the organization. Bangkok: Kasetsart university publishers.
Robbins, S., & Coulter, M. (2005). Management (5th Ed.). Upper Saddle River, NJ: Pearson Prentice-Hall.
Robbins, S., & Judge, T. (2009). Organizational behavior. Manila: Pearson Education.
Shekari, G., Monshizadeh, M., & Ansari, M. (2014). Investigating the relationship between quality of working life (based on Annual Walton’s Model) and employee performance (based on Annual Performance Evaluation Scores) In Water and Wastewater Office, Khorasan Razavi. Interdisciplinary Journal of Contemporary Research Business, 6(1), 254-268.
Stevison, M., Dent, E., & White, D. (2009, August). Toward a greater understanding of spirit at work: a model of spirit at work and outcomes. In Academy of Management Proceedings (Vol. 2009, No. 1, pp. 1-6). Briarcliff Manor, NY: Academy of Management.
Suryantoro, I., Amin, M., & Chiar, M. (2018). The effect of compensation and motivation to spirit at work of elementary school teachers in Hulu Sungai sub-district of Ketapang Regency. Journal of Education, Teaching and Learning, 3(2), 288-295.
Ünal, Z. M., & Turgut, T. (2016). Organizational culture and organization based self-esteem as predictors of spirit at work. Khazar Journal of Humanities and Social Sciences, 19(4), 71-96.
Wagner, J. I., Brooks, D., & Urban, A. M. (2018). Health care providers’ spirit at work within a restructured workplace. Western Journal of Nursing Research, 40(1), 20-36.
White Jr, R. D. (2003). Religion and spirituality in the workplace. In Handbook of workplace spirituality and organizational performance (p. 274). Armonk, NY: Sharpe.
Zare, E., & Beheshtifar, M. (2013). Effect of spirituality in workplace on job performance. J Contemp Res Bus, 5, 248-54.
