ยุทธศาสตร์การวิจัยบัวบก

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดทำยุทธศาสตร์การวิจัยบัวบก เพื่อเป็นแนวทางกำหนดทิศทางและเป้าหมายในการการส่งเสริมและสนับสนุนการวิจัยบัวบก ที่สอดคล้องกับแผนแม่บทแห่งชาติ ว่าด้วยการพัฒนาสมุนไพรไทย ฉบับที่ 1 พ.ศ. 2560-2564 และยุทธศาสตร์เกษตรและสหกรณ์ ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560-2579) ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ การศึกษาใช้ข้อมูลทุติยภูมิที่เกี่ยวข้องกับบริบทในการพัฒนาการวิจัยบัวบก และข้อมูลปฐมภูมิที่ได้จากการสัมภาษณ์เชิงลึก การจัดระดมความคิดเห็นจากผู้รู้ ผู้เชี่ยวชาญ นักวิจัย ผู้อยู่ในภาคการผลิตสมุนไพรตั้งแต่ในระดับต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ ทำให้ได้ข้อมูลที่มีความละเอียดเพียงพอต่อการนำมาจัดทำยุทธศาสตร์ด้วยหลักการทางวิชาการ จากการศึกษาพบว่าตลาดผลิตภัณฑ์บัวบกเกิดจากความต้องการสารสำคัญในกลุ่ม Triterpenoids ที่มีสารประกอบ 4 ชนิด ซึ่งมีคุณสมบัติต่างกัน ทำให้เกิดความต้องการใช้สารประกอบต่างกัน ปัญหาที่ต้องการงานวิจัยมาช่วยในการแก้ไขเป็นเรื่องการจัดระบบการปลูกในแปลงที่ต้องการให้ได้บัวบกที่ไม่มีการปนเปื้อนและเมื่อนำไปสกัดแล้วได้มาตรฐานสารสำคัญสูง รวมถึงการพัฒนาผลิตภัณฑ์ปลายน้ำที่มีสรรพคุณและรูปแบบที่ตอบสนองต่อตลาดได้มากขึ้น ยุทธศาสตร์การวิจัยบัวบกนี้ จัดทำโดยการวิเคราะห์ลงรายละเอียดทั้งระดับต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ และในแต่ละประเด็นยุทธศาสตร์ประกอบด้วยกลยุทธ์ต่าง ๆ และแนวทางในการขับเคลื่อนกลยุทธ์ที่แปลงออกมาในรูปของโครงการ/งานวิจัย ที่สามารถนำไปใช้ในการพิจารณาสนับสนุนทุนวิจัย ท้ายที่สุด ได้ให้ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่เกี่ยวข้องเพื่อให้ยุทธศาสตร์สามารถขับเคลื่อนได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป