ข้อมูลเชิงลึกของการซื้อสินค้าอย่างตื่นตระหนก ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 : การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
สถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ผลกระทบต่อประชาชนโลกโดยภาพรวม รัฐบาลต่างต้องนำเอามาตรการทั้งเชิงการแพทย์และไม่เกี่ยวข้องกับการแพทย์มาประยุกต์ใช้เพื่อแก้วิกฤตที่เกิดขึ้น ผลกระทบที่เกิดขึ้นจากสถานการณ์การแพร ่ระบาดของโควิด-19 คือ การที่ประชาชนจำนนมากต่างพากันไปยังซุเปอร์มาร์เก็ตเพื่อซื้อสินค้าอย่างตื่นตระหนก และกักตุนสินค้า จึงเป็นที่น่าสนใจในการศึกษา และเข้าใจถึงเหตุผลที่ประชาชนต่างซื้อสินค้าอย่างตื่นตระหนก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สินค้าจำพวกอาหาร และสุขอนามัยดังนั้น การศึกษานี้จึงมุ่งแสวงหาปัจจัยของพฤติกรรมการซื้อที่มีความเกี่ยวข้องทางจิตวิทยา โดยอาศัยการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบเป็นวิธีการวิจัย ทั้งนี้ ได้รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลจากวรรณกรรมในฐานข้อมูลออนไลน์EBSCO Discovery Service (EDS) ของมหาวิทยาลัยกรุงเทพ วรรณกรรมที่ได้รวบรวม และใช้ในการวิเคราะห์เป็นวรรณกรรมที่ได้รับการตีพิมพ์ระหว่างมกราคม และมีนาคม 2564 คำศัพท์ที่ใช้ในการค้นหาวรรณกรรมเหล่านี้ต้องประกอบด้วยคำว่า การซื้อสินค้าอย่างตื่นตระหนก (panic buying) โควิด-19 (COVID-19) และข้อมูลเชิงลึก (insights) ในขณะเดียวกัน วรรณกรรมดังกล่าวต้องปรากฏในรูปแบบของบทความวิจัยได้รับการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิและนำเสนอเป็นบทความวิจัยฉบับเต็ม โดยมีจำนวนบทความทั้งสิ้น 17 บทความที่ตรงกับเงื่อนไขดังกล่าวข้างต้น ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยที่ก่อให้เกิดการกักตุนสินค้า ประกอบด้วย 1) ปัจจัยด้านจิตวิทยา 2) ปัจจัยด้านสังคม 3) สื่อสังคมออนไลน์4) มาตรการของรัฐบาล 5) ลักษณะทาง
ประชากรศาสตร์6) คุณลักษณะด้านบุคลิกภาพ 7) ทัศนคติและ 8) ปัจจัยอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องที่เอื้อ หรือไม่เอื้อต่อการซื้อสินค้าอย่างตื่นตระหนก การศึกษานี้มีประโยชน์ต่อรัฐบาล และบุคลากรของรัฐ ตลอดจนนักสื่อสารการตลาดในการกำหนดนโยบาย มาตรการ และเนื้อหาในการสื่อสารกับกลุ่ม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ของบทความ
ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ห้ามมิให้นำเนื้อหา ทัศนะ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของผลงานไปทำซ้ำ ดัดแปลง หรือเผยแพร่ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากมหาวิทยาลัยหอการค้าไทยก่อน
เอกสารอ้างอิง
Ahmed, R. R., Streimikiene, D., Rolle, J., & Duc, P. A. (2020). The COVID-19 pandemic and the antecedents for the impulse buying behavior of US citizens. Journal of Competitiveness, 12(3), 5-27. doi: 10.7441/joc.2020.03.01
Anderson, J. (2020). The effects of coronavirus panic-buying. Retrieved February 10, 2022,
from https://finance.yahoo.com/news/effects-coronavirus-panic-buying-170000634.html
Atalay, A. S. & Meloy, M. G. (2011). Retail therapy: A strategic effort to improve mood. Psychology
& Marketing, 28(6), 638-659. doi: 10.1002/mar.20404
Barnsley, W. (2021). Panic buying emerges in Greater Brisbane amid strict COVID-19 lockdown. Retrieved March 29, 2021, from https://7news.com.au/lifestyle/health-wellbeing/panicbuying-emerges-in-greater-brisbane-ahead-of-strict-covid-19-lockdown-c-2463249
Bentall, R. P.,Lloyd, A., Bennett, K., McKay, R., Mason,L., Murphy, J., … Shevlin, M. (2021). Pandemic buying: Testing a psychological model of over-purchasing and panic buying using data from the United Kingdom and the Republic of Ireland during the early phase of the COVID-19 pandemic. PLoS ONE, 16(1), e0246339. doi: 10.1371/journal.pone.0246339
Brizi, A., & Biraglia, A. (2021). “Do I have enough food?” How need for cognitive closure and gender impact stockpiling and food waste during the COVID-19 pandemic: A cross-national study in India and the United States of America. Personality and Individual Differences, 168, 110396. doi: 10.1016/j.paid.2020.110396
Cambridge Dictionary (n.d.a). Panic buying. Retrieved March 30, 2021, from https://dictionary. cambridge.org/dictionary/english/panic-buying
Cambridge Dictionary (n.d.b). Stockpiling. Retrieved March 30, 2021, from https://dictionary.
cambridge.org/dictionary/english/stockpiling
Cambridge Dictionary (n.d.c). Impulse buying. Retrieved March 30, 2021, from https://dictionary.
cambridge.org/dictionary/english/impulse-buying
Cambridge Dictionary (n.d.d). Compulsive. Retrieved March 30, 2021, from https://dictionary.
cambridge.org/dictionary/english/compulsive
Cambridge Dictionary (n.d.e.). Hoarding. Retrieved March30,2021, from https://dictionary.cambridge org/dictionary/english/hoarding
Center for Occupational & Environmental Health (n.d.). Health impacts of panic buying. Retrieved
February 10, 2022, from https://www.coeh.berkeley.edu/health-impacts-of-panic-buying
Chakraborti, R., & Roberts, G. (2020). Anti-gouging laws, shortages, and COVID-19: Insights from
consumer searches. The Journal of Private Enterprise, 35(4), 1-20.
Cooper, M. A., & Gordon, J. L. (2021). Understanding panic buying through an integrated psychodynamic lens. Frontiers in Public Health, 9, 334. doi: https://doi.org/10.3389/fpubh.2021.666715
Cranston, M., & Evans, S. (2020). It’s the toiletpaper ledeconomicbump. Retrieved March 30, 2021,
from https://www.afr.com/policy/economy/panic-buying-drives-retail-sales-surge-20200422-
p54m28
Cypryańska, M., & Nezlek, J. B. (2020). Anxiety as a mediator of relationships between perceptions
of the threat of COVID-19 and coping behaviors during the onset of the pandemic in Poland. PLoS ONE, 15(10), 1-16. doi: 10.1371/journal.pone.0241464
Dammeyer, J. (2020). An explorative study of the individual differences associated with consumer stockpiling during the early stages of the 2020 coronavirus outbreak in Europe. Personality and Individual Differences, 167, 110263. doi: 10.1016/j.paid.2020.110263
Dumont, J. (2020). The giant company takes to social media to stop panic buying. Retrieved September 14, 2021, from https://www.grocerydive.com/news/the-giant-company-takesto-social-media-to-stop-panic-buying/574969/
Edwards, N. (2021, Mar 29). Supermarket panic buying returns ahead of Brisbane lockdown. 9 News. Retrieved from https://www.9news.com.au/national/panic-buying-returnspreempting-brisbane-lockdown/76166135-374e-4d6d-8c54-a955adb51b70
Elmas, M. (2020). Panic buying drives supermarket sales up 40% - but retail outlook remains grim. Retrieved March 30, 2021, from https://www.smartcompany.com.au/industries/retail/supermarket-sales-coronavirus-retail/
Faber, R. J. (2010). Impulsive and compulsive buying. In J. Sheth, & N. Malhotra (Eds.), Wiley International Encyclopedia of Marketing. doi: https://10.1002/9781444316568.wiem03007
Ferguson, R. (2021). New study identifies who is most likely to ‘panic buy’ in times of crisis. Retrieved March 29, 2021, from https://www.sheffield.ac.uk/news/new-study-identifies-whomost-likely-panic-buy-times-crisis
Garbe, L., Rau, R., & Toppe, T. (2020). Influence of perceived threat of COVID-19 and HEXACO personality traits on toilet paper stockpiling. PLoS One, 15(6), 1-12. doi: 10.1371/journal.pone.0234232
Gopalakrishnan, S. & Ganeshkumar, P. (2013). Systematicreviews and meta-analysis: Understanding the best evidence in primary healthcare. Journal of Family Medicine and Primary Care, 2(1), 9-14. doi: 10.4103/2249-4863.109934
Hartney, E. (2020). The difference between compulsive and impulsive shopping. Retrieved July 12, 2021, from https://www.verywellmind.com/difference-between-compulsive-and-impulsiveshopping-22336
Islam, T., Pitafi, H., Arya, V., Wang, Y., Akhtar, N., Mubarik, S., & Xiaobei, L. (2021). Panic buying in the COVID-19 pandemic: A multi-country examination. Journal of Retailing and Consumer Services, 59, 102357. doi: 10.1016/j.jretconser.2020.102357
Jaspal, R., Lopes, B., & Lopes, P. (2020). Fear, social isolation and compulsive buying in response to COVID-19 in a religiously diverse UK sample. Mental Health, Religion & Culture, 23(5), 427-442. doi: 10.1080/13674676.2020.1784119
Kim, J., Giroux, M., Kim, J., Choi, Y., Gonzalez-Jimenez, H., Lee, J. C., … Kim, S. (2021). The moderating role of childhood socioeconomic status on the impact of nudging on the perceived threat of coronavirus and stockpiling intention. Journal of Retailing and Consumer Services, 59(2021), 102362. doi: 10.1016/j.jretconser.2020.102362
Kirk, C. P., & Rifkin, L. S. (2020). I’ll trade you diamonds for toilet paper: Consumer reacting, coping and adapting behaviors in the COVID-19 pandemic. Journal of Business Research, 117,124-131. doi: 10.1016/j.jbusres.2020.05.028
Laato, S., Islam, A. K. M. N., Farooq, A., & Dhir, A. (2020). Unusual purchasing behaviour during the early stages of the COVID-19 pandemic: The stimulus-organism-response approach. Journal of Retailing and Consumer Services, 57, 102224. doi: 10.1016/j.jretconser.2020.102224
Larsen, A. S., McAlexander, G. L., & Pomeroy, K. (2020). The impact of personality traits on panic buying behaviour. Retrieved September 14, 2021, from https://symposium.foragerone.com/ lufssrci20/presentations/8631
Leary, M. (2018). Conscientiousness: Thebig fivepersonality types explained. Retrieved September 14, 2021, from https://www.thegreatcoursesdaily.com/conscientiousness-the-big-five-personality-types-explained/
Lehberger, M., Kleih, A., & Sparke, K. (2021). Panic buying in times of coronavirus (COVID-19):
Extending the theory of planned behaviour to understand the stockpiling of non-perishable
food in Germany. Appetite, 161, 105118. doi: 10.1016/j.appet.2021.105118
Li, J., Zhang, R., Wang, L., & Dou, K. (2021). Chinese public’s panic buying at the beginning of COVID-19 outbreak: The contribution of perceived risk, social media use, and connection with close others. Current Psychology. doi: 10.1007/s12144-021-02072-0
Lufkin, B. (2020, March5). Coronavirus:Thepsychologyofpanicbuying. BBC. Retrieved from https:// www.bbc.com/worklife/article/20200304-coronavirus-covid-19-update-why-people-arestockpiling
Ma, L. (2012, March 22). The (only) 5 fears we all share: When we know where they really come
from, we can start to control them [Weblog message]. Retrieved from https://www. psychologytoday.com/us/blog/brainsnacks/201203/the-only-5-fears-we-all-share
Mathews, C. (2020a). Hoarding, stockpiling, panic buying: What’s normal behavior in an abnormal time? Retrieved March 31, 2021, from https://theconversation.com/hoarding-stockpilingpanic-buying-whats-normal-behavior-in-an-abnormal-time-149422
Mathews, C. (2020b). Hoarding, stockpiling, panic buying: What’s normal behavior in an abnormal time? Retrieved March 31, 2021, from https://adaa.org/learn-from-us/from-the-experts/blog-posts/consumer/hoarding-stockpiling-panic-buying-whats-normal
Mengist, W., Soromessa, T., & Legese, G. (2020). Method for conducting systematic literature review and meta-analysis for environmental science research. MethodsX, 7, 1-11. doi: 10.1016/j.mex.2019.100777
Müller, S., & Rau, H. A. (2021). Economic preferences and compliance in the social stress test of the COVID-19 crisis. Journal of Public Economics, 194, 104322. doi: 10.1016/j.jpubeco.2020.104322
Naeem, M. (2021). Do social media platforms develop consumer panic buying during the fear of COVID-19 pandemic. Journal of Retailing and Consumer, 58, 102226. doi: 10.1016/j.jretconser.2020.102226
Pandita, S., Mishra, H. G., & Chib, S. (2021). Psychological impact of COVID-19 crises on students throughthe lensof stimulus-organism-response (SOR) model. Children and Youth Servicers Review, 120, 105783. doi: 10.1016/j.childyouth.2020.105783
Panic buying ahead of Greater Brisbane’s COVID-19 lockdown prompts Woolworths to impose purchase limits (2021). Retrieved March29, 2021, from https://www.abc.net.au/news/2021- 03-29/panic-buying-in-brisbane-coronavirus-lockdown-queensland/100035926
Prentice, C., Chen, J., & Stantic, B. (2020). Timed intervention in COVID-19 and panic buying. Journal of Retailing and Consumer Services, 57, 102203. doi: 10.1016/j.jretconser.2020.102203
Prentice, C., Quach, S., & Thaichon, P. (2020). Antecedents and consequences of panic buying: The case of COVID-19. International Journal of Consumer Studies, 46(1), 132-146. doi: 10.1111/ijcs.12649
Rieper, K. (2020). Social media could be fueling a panic-buying response, says Baylor expert on consumerism and technology. Retrieved September 14, 2021, from https://www.baylor.edu/mediacommunications/news.php?action=story&story=218089
Taylor, S. (2021). Understanding and managing pandemic-related panic buying. Journal of Anxiety
Disorders, 78, 102364. doi: 10.1016/j.janxdis.2021.102364
Youshizaki, H.T. Y.,de BritoJunior, I., Hino, C. M., Aguiar,L.L., & Pinheiro, M. C. R. (2020). Relationship
between panic buying and per capita income during COVID-19. Sustainability, 12(23), 9968. doi: 10.3390/su12239968
Wang, G. H. & Hao, N. (2020). Panic buying? Food hoarding during the pandemic period with city lockdown. Journal of Integrative Agriculture, 19(12), 2916-2925. doi: 10.1016/S2095-3119 (20)63448-7
Widiger, T. A. & Oltmanns, J. R. (2017). Neuroticism is a fundamental domain of personality with enormous public health implications. World Psychiatry, 16(2), 144-145. doi: 10.1002/wps.20411
Yuen, K. F., Wang, X., Ma, F., & Li, K. X. (2020). The psychological causes of panic buying following a health crisis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(10),3513. doi: 10.3390/ijerph17103513
