รูปแบบการดำเนินชีวิตและพฤติกรรมการท่องเที่ยว ของนักท่องเที่ยวสูงอายุชาวไทยที่มีการใช้จ่ายสูง
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการดำเนินชีวิต พฤติกรรมการท่องเที่ยว และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างรูปแบบการดำเนินชีวิตและพฤติกรรมการท่องเที่ยว กลุ่มตัวอย่าง คือ นักท่องเที่ยวสูงอายุชาวไทยที่มีการใช้จ่ายสูง จำนวน 1,000 คน จาก 4 ภูมิภาค รวมถึงกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ใช้การสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือวิจัย คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ สถิติเชิงพรรณนา และการทดสอบไคสแควร์ ผลการวิจัย พบว่า รูปแบบการดำเนินชีวิตในภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก โดยด้านกิจกรรมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง ด้านความสนใจและด้านความคิดเห็นมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก พฤติกรรมการท่องเที่ยว พบว่า ส่วนใหญ่ท่องเที่ยว 3 ครั้งต่อปี ในวันหยุดติดต่อกัน เฉลี่ย 3 วันต่อครั้ง มีวัตถุประสงค์เพื่อพักผ่อน รับรู้ข้อมูลจากสื่อบุคคล ตัดสินใจด้วยตนเอง นิยมเดินทางกับคู่สมรส จัดการท่องเที่ยวด้วยตนเอง เดินทางโดยรถยนต์ส่วนบุคคล ท่องเที่ยวไปในจุดหมายปลายทางที่เป็นจังหวัดและภูมิภาคอื่นๆ ที่ไม่ได้อยู่อาศัย สนใจแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ พักในโรงแรม ใช้จ่าย 5,001-10,000 บาทต่อครั้ง มีสัดส่วนเป็นค่าใช้จ่ายที่พักแรม และต้องการเดินทางไปเที่ยวในภาคใต้ และความสัมพันธ์ระหว่างรูปแบบการดำเนินชีวิตกับพฤติกรรมการท่องเที่ยว พบว่า รูปแบบการดำเนินชีวิตมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการท่องเที่ยวด้านความถี่ ช่วงเวลา ระยะเวลา วัตถุประสงค์ (เพื่อการพักผ่อน เพื่อการศึกษาเรียนรู้ และเพื่อใช้เวลาอยู่กับญาติ/บุตรหลาน/เพื่อน) ผู้ตัดสินใจหลัก ผู้ร่วมเดินทาง พื้นที่ที่นิยมไปท่องเที่ยว แหล่งท่องเที่ยวที่สนใจ สถานที่พักแรม ค่าใช้จ่าย สัดส่วนค่าใช้จ่ายมากที่สุด และภูมิภาคที่ต้องการไป อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ของบทความ
ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ห้ามมิให้นำเนื้อหา ทัศนะ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของผลงานไปทำซ้ำ ดัดแปลง หรือเผยแพร่ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากมหาวิทยาลัยหอการค้าไทยก่อน
เอกสารอ้างอิง
กรวรรณ สังขกร, ไพรัช พิบูลย์รุ่งโรจน์, สุรีย์ บุญญานุพงศ์, อาชว์บารมี มณีตระกูลทอง, และจิราวิทย์ ญาณจินดา. (2558). การเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทานการท่องเที่ยวในภาคเหนือตอนบนเพื่อรองรับนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2559). รายงานภาวะเศรษฐกิจท่องเที่ยว ฉบับที่ 5. สืบค้นจาก https://www.mots.go.th/ewt_dl_link.php?nid=8060
กลิ่นผกา บุตตะจีน, และประสพชัย พสุนนท์. (2560). ปัจจัยที่ส่งผลต่อผู้สูงอายุตัดสินใจเลือกมาท่องเที่ยวที่ชายหาดบางเสร่ในจังหวัดชลบุรี. ใน การประชุมวิชาการมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ครั้งที่ 9 “ราชมงคลสร้างสรรค์กับนวัตกรรมที่ยั่งยืนสู่ประเทศไทย 4.0” (น. 13-23). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์.
กังสดาล ศิษย์ธานนท์. (2558). รูปแบบการดำเนินชีวิต รูปแบบการใช้สื่อออนไลน์ และความต้องใจซื้อสินค้าและบริการด้านการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวชาวไทย (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์). สืบค้นจาก http://gscm.nida.ac.th/uploads/files/1598929452.pdf
กัญญ์สิริ จันทร์เจริญ. (2552). การกำหนดประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ใน ประกาย จิโรจน์กุล (บรรณาธิการ), การวิจัยทางการพยาบาล: แนวคิด หลักการ และวิธีปฏิบัติ (น. 85-114). สืบค้นจาก https://www.ict.up.ac.th/surinthips/ResearchMethodology_2554/เอกสารเพิ่มเติม/การกำหนดประชากรและกลุ่มตัวอย่าง.PDF
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2561). โครงการศึกษาพฤติกรรมนักท่องเที่ยวชาวไทยที่มีศักยภาพในการใช้จ่าย. สืบค้นจาก http://tourismlibrary.tat.or.th/medias/t26323.pdf
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2554). ความแตกต่างทางมิติวัฒนธรรมกับพฤติกรรมนักท่องเที่ยว. e-TAT Tourism Journal, 2, 43-53.
กุลวดี แกล้วกล้า. (2550). พฤติกรรมการท่องเที่ยวของข้าราชการเกษียณอายุ (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหิดล). สืบค้นจาก http://mulinet11.li.mahidol.ac.th/e-thesis/4637553.pdf
เกษรา เกิดมงคล. (2546). รูปแบบการดำเนินชีวิต การแสวงหาข้อมูลเพื่อการตัดสินใจท่องเที่ยว และพฤติกรรมการท่องเที่ยวของคนวัยทำงาน (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย). สืบค้นจาก http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/1009
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2563). สถิติผู้สูงอายุของประเทศไทย 77 จังหวัด. สืบค้นเมื่อ 7 มีนาคม 2565, จาก จาก http://www.dop.go.th/th/know/1/275
จันทร์จิตร เธียรสิริ, ฉันทวัต วันดี, สุรีย์ บุญญานุพงศ์, และกรวรรณ สังขกร. (2555). การประเมินศักยภาพการตลาดท่องเที่ยวแบบไม่รีบเร่งสำหรับนักท่องเที่ยวกลุ่มผู้สูงอายุในภาคเหนือตอนบน. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น, 6(1), 49-62.
จิราวดี รัตนไพฑูรย์ชัย. (2557, 26 สิงหาคม). ตลาดนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุ: โอกาสใหม่ไทยเติบโตรับ AEC. กรุงเทพธุรกิจ, น. 1.
ชุลีพร ธานีรัตน์, และพัชนี เชยจรรยา. (2557). รูปแบบการดำเนินชีวิต การเปิดรับข่าวสาร และพฤติกรรมการท่องเที่ยวตลาดย้อนยุคของนักท่องเที่ยวชาวไทย. วารสารนิเทศศาสตร์และนวัตกรรม นิด้า, 1(1), 131-146.
ณัฐฐิณีภรณ์ ปิงแก้ว, ชมพูนุช จิตติถาวร, ชวลีย์ ณ ถลาง, และกาญจน์นภา พงศ์พนรัตน์. (2563). พฤติกรรม ประสบการณ์ และความต้องการของนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุที่เดินทางมาท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, 14(3), 51-77. สืบค้นจาก https://dtc.ac.th/wp-content/uploads/2021/01/4.-พฤติกรรม-ประสบการณ์-และความต้องการ.......ณัฐฐิภรณ์.pdf
ณัฐพล ลีลาวัฒนานันท์, และนรินทร์ สังข์รักษา. (2559). Aging Tourism การท่องเที่ยวสำหรับผู้สูงอายุ. ใน กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา, รายงานภาวะเศรษฐกิจท่องเที่ยว ฉบับที่ 5 (น. 52-66). สืบค้นจาก https://www.mots.go.th/ewt_dl_link.php?nid=8060
นรินทร์ สังข์รักษา, สุภาภรณ์ พรหมฤาษี, และธีรังกูร วรบำรุงกุล. (2559). รูปแบบและพฤติกรรมการท่องเที่ยวที่ไร้ความเร่งรีบของนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุในภูมิภาคตะวันตกของประเทศไทย. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 36(2), 1-19. สืบค้นจาก http://utcc2.utcc.ac.th/utccjournal/362/1_19.pdf
นวรัตน์ สุธรรมชัย. (2559). รูปแบบการดำเนินชีวิต ความพึงพอใจ การเปิดรับข้อมูลข่าวสาร และพฤติกรรมการท่องเที่ยวแบบธรรมชาติของประชากรในเขตกรุงเทพมหานคร (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์). สืบค้นจาก http://gscm.nida.ac.th/uploads/files/1598598158.pdf
บุษรินทร์ ดิษฐมา. (2561). อิทธิพลของการสื่อสารการตลาดแบบครบวงจรและรูปแบบการดำเนินชีวิต ที่มีผลต่อการกลับมาเลือกใช้บริการจองที่พัก ผ่านแอปพลิเคชั่นซ้ำ: กรณีศึกษานักท่องเที่ยวที่เลือกเข้าพักในเขตจังหวัดกระบี่ (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี). สืบค้นจาก http://www.repository.rmutt.ac.th/dspace/handle/123456789/3561
ปวีณ พิมาน, และมนัสสินี บุญมีศรีสง่า. (2560). รูปแบบการท่องเที่ยวของผู้สูงอายุในเขตจังหวัดชุมพร. ใน การประชุมวิชาการมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ครั้งที่ 9 “ราชมงคลสร้างสรรค์กับนวัตกรรมที่ยั่งยืนสู่ประเทศไทย 4.0” (น. 255-261). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์.
ภัทรา สุขะสุคนธ์. (2562). รูปแบบการดำรงชีวิตของผู้สูงอายุในอำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี.
รจิต ไชยเอื้อ. (2559). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจท่องเที่ยวแบบไร้ความเร่งรีบของนักท่องเที่ยวสูงอายุชาวต่างชาติในจังหวัดเชียงใหม่ (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยแม่โจ้).สืบค้นจาก http://mdc.library.mju.ac.th:8080/mm/fulltext/thesis/2560/Rajit_Chaiaue/fulltext.pdf
ราณี อิสิชัยกุล. (2557). การจัดการการท่องเที่ยวเฉพาะทาง. นนทบุรี: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
เลิศพร ภาระสกุล. (2559). พฤติกรรมนักท่องเที่ยว (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วลัยพร ริ้วตระกูลไพบูลย์. (2561). พฤติกรรมนักท่องเที่ยว (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.
วิลาสินี ยนต์วิกัย. (2562). แนวทางการพัฒนาธุรกิจเพื่อรองรับพฤติกรรมการท่องเที่ยวของผู้สูงอายุในประเทศไทย. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, 13(2), 428-438.
ศันสนีย์ กระจ่างโฉม, อาชว์บารมี มณีตระกูลทอง, และเผชิญวาส ศรีชัย. (2562). แนวทางการพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวสำหรับนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุชาวต่างชาติในพื้นที่อารยธรรมล้านนา.วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 39(3), 75-90. สืบค้นจาก https://utcc2.utcc.ac.th/utccjournal/393/75_90.pdf
ศิริกุล เกียรติกุลไพบูลย์. (2558). พฤติกรรมการท่องเที่ยวของผู้สูงอายุวัยเกษียณ อายุ 60-79 ปี ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหิดล). สืบค้นจาก https://archive.cm.mahidol.ac.th/bitstream/123456789/1996/1/TP%20MM.026%202558.pdf
สลิตตา สาริบุตร, และณัฐพล อัสสะรัตน์. (2562). การแบ่งส่วนตลาดนักท่องเที่ยวสูงอายุรุ่นใหม่ชาวไทยในการท่องเที่ยวภายในประเทศ. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงราย, 14(2), 16-41. สืบค้นจาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/ jmscrru/article/view/121272/157178
หนึ่งฤทัยรัตน์ กระจ่างพัฒน์วงษ์, และอรอนงค์ พัวรัตนอรุณกร. (2561). พฤติกรรมการท่องเที่ยวของผู้สูงอายุ: กรณีศึกษาในเขตเทศบาลขอนแก่น. วารสารบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2(3), 34-51. สืบค้นจาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php /kkbsjournal/article/view/178839/127058
อภิชญา จิ๋วพัฒนกุล, วรางคณา อดิศรประเสริฐ, และศุภิณญา ญาณสมบูรณ์. (2554). ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการออมและการใช้จ่ายของผู้สูงอายุ. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 3(6), 178-194. สืบค้นจาก http://ejournals.swu.ac.th/index.php/swurd/article/view/1845
อภิชญา ณัฐพงศ์พฤทธิ์. (2558). รูปแบบการดำเนินชีวิต การรับรู้ข้อมูลการท่องเที่ยวจากสื่อออนไลน์ ความน่าเชื่อถือและพฤติกรรมการตัดสินใจการท่องเที่ยวต่างประเทศ (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์). สืบค้นจาก http://gscm.nida.ac.th/uploads/files/1598929452.pdf
Alén, E., Losada, N., & Dominguez, T. (2016). The impact of ageing on the tourism industry: An approach to the senior tourist profile. Social Indicators Research, 127(1), 303-322.
Alén, E., Nicolau, J. L., Losada, N., & Dominguez, T. (2014). Determinant factors of senior tourists’ length of stay. Annals of Tourism Research, 49, 19-32.
Chen, S. C., & Shoemaker, S. (2014). Age and cohort effects: The American senior tourism market. Annals of Tourism Research, 48, 58-75.
Cleaver, M., Muller, T., Ruys, H., & Wei, S. (1999). Tourism product development for the senior market based on travel-motive research. Tourism Recreation Research, 24(1), 5-11.
Cohen, S. A., Prayag, G., & Moital, M. (2014). Consumer behavior in Tourism: Concepts, influences and opportunities. Current Issues in Tourism, 17(10), 872-909.
Hawkins, D. I., Best, R. J., & Coney, K. A. (1998). Consumer behavior. Boston, MA: Houghton Mifflin.
Jang, S., Wu, C.-M.E. (2006). Seniors’ travel motivation and the Influential Factors: An examination of Taiwanese seniors. Tourism Management, 27(2), 306–316.
Krishnan, J. (2011). Lifestyle-a tool for understanding buyer behavior. International Journal of Economics and Management, 5(1), 283-298.
Kotler, P. (1994). Marketing management: Analysis planning implementation and control (8th ed.). Englewood cliffs, NJ: Prentice Hall.
Kotler, P. (2000). Marketing Management: Analyzing consumer marketing and buyer behavior. Englewood cliffs, NJ: Prentice Hall.
Lee, S. H., & Tideswell, C. (2005). Understanding attitudes towards leisure travel and the constraints faced by senior Koreans. Journal of Vacation Marketing, 11(3), 249-263.
Losada, N., Alén, E., Domínguez, T., & Nicolau, J. L. (2016). Travel frequency of seniors tourists. Tourism Management, 53, 88-95.
Morrison, A. M. (2010). Hospitality and travel marketing (4th ed.). Australia: Delmar/Cengage Learning.
Nimrod, G. (2008). Retirement and tourism themes in retirees’ narratives. Annals of Tourism Research, 35(4), 859-878.
Plummer, J. T. (1974). The concepts and application of lifestyle segmentation. Journal of Marketing, 38(1), 7-33.
Prideaux, B. R., Wei, S., & Ruys, H. (2001). The senior drive tour market in Australia. Journal of Vacation Marketing, 7(3), 209-219.
Schramm, W. (1949). The effects of mass communications: A review. Journalism Quarterly, 26(4), 397-409.
Suryadi, & Subroto, W. T. (2019). Analysis of lifestyle factors that influence individuals following community. Journal of Research & Method in Education (IOSR-JRME), 9(1), 33-44. Retrieved from https://www.iosrjournals.org/iosr-jrme/papers/Vol-9%20Issue-1/Version-1/F0901013344.pdf
Udo-Imeh, P. (2015). Influence of lifestyle on the buying behavior of undergraduate students in Universities in Cross River State, Nigeria. Australian Journal of Business and Management Research, 5(1), 1-10.
Uncles, M. D., & Ehrenberg, A. (1990). Brand choice among older consumers. Journal of Advertising Research, 30(4), 19-22.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). New York, NY: Harper and Row.