การตีความระยะเวลาการแจ้งการครอบครองเพื่อใช้เป็นหลักฐานในการขอออกโฉนดที่ดิน

บทคัดย่อ

บทความนี้ศึกษาวิเคราะห์การนำหลักฐานการแจ้งการครอบครองที่ดิน (ส.ค.1) ตามมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 มาใช้เป็นหลักฐานการขอออกโฉนดที่ดินเป็นการเฉพาะราย มาตรา 59 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 มีประเด็นปัญหาที่ต้องตีความเกี่ยวกับระยะเวลาในการแจ้งการครอบครองได้แก่ 1) การแจ้งการครอบครองที่ดินและการรับแจ้งการครอบครองที่ดินของบุคคลที่ครอบครองที่ดินอยู่ก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ มีหน้าที่จะต้องแจ้งการครอบครอง ตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2497 ถึงวันที่ 29 พฤษภาคม 2498 สามารถขยายระยะเวลาดังกล่าวได้หรือไม่ 2) หากวันสุดท้ายแห่งระยะเวลาเป็นวันหยุดซึ่งตามประเพณีงดเว้นการงาน สามารถตีความโดยเอาวันเริ่มทำงานใหม่เป็นวันสุดท้าย มาใช้แก่กรณีนี้ได้หรือไม่ และ 3) การแจ้งการครอบครองที่ล่วงพ้นกำหนดระยะเวลาดังกล่าวส่งผลอย่างไร ผลการศึกษาวิเคราะห์พบว่าการแจ้งการครอบครอบครองต้องกระทำภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด และไม่อาจตีความขยายระยะเวลาออกไปได้อีกเพราะเป็นระยะเวลาบังคับ และไม่อาจถือเอาวันเริ่มทำงานใหม่มาใช้บังคับ เนื่องจากกฎหมายกำหนดไว้เป็นการเฉพาะแล้ว ส่วนการแจ้งการครอบครองที่พ้นกำหนดระยะเวลา กฎหมายกำหนดให้ผู้แจ้งการครอบครองยื่นคำร้องต่อนายอำเภอเพื่อสอบสวนพยานหลักฐานแล้วเสนอความเห็นไปยังผู้ว่าราชการจังหวัดพิจารณาสั่งให้ผ่อนผันการแจ้งการครอบครองหรือไม่ไว้เป็นการเฉพาะแล้ว