โครงสร้างการผลิตและผลิตภาพแรงงานในภาคเกษตร ของประเทศไทย: การวิเคราะห์โดยใช้ตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิต

บทคัดย่อ

งานวิจัยฉบับนี้ใช้ข้อมูลจากตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิตของประเทศไทยในปีต่าง ๆ ได้แก่ พ.ศ. 2538 2541 2543 2548 2553 และ 2558  โดยตาราง ปี พ.ศ. 2558 เป็นตารางฉบับล่าสุดที่จัดทำและเผยแพร่โดยสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เพื่อศึกษาและวิเคราะห์โครงสร้างการผลิตและคำนวณตัวชี้วัดด้านผลิตภาพแรงงานในสาขาเพาะปลูกพืช ปศุสัตว์ ป่าไม้ และประมง พบว่า โครงสร้างการผลิตในสาขาเพาะปลูกพืชและป่าไม้ มีสัดส่วนการใช้มูลค่าเพิ่มในการผลิตในระดับสูง (ในปี พ.ศ. 2558 มีสัดส่วนการใช้ปัจจัยการผลิตขั้นกลางต่อมูลค่าเพิ่ม เท่ากับ 30.73%: 69.27% และ 19.84%: 80.16% ตามลำดับ) ขณะที่สาขาปศุสัตว์มีสัดส่วนการใช้ปัจจัยการผลิตขั้นกลางในระดับสูง (59.38%: 40.62%) และสาขาประมงมีสัดส่วนการใช้ปัจจัยการผลิตขั้นกลางและมูลค่าเพิ่มในสัดส่วนใกล้เคียงกัน (44.41%: 55.59%) นอกจากนี้ เมื่อคำนวณค่าส่วนกลับของสัดส่วนค่าจ้างค่าตอบแทนแรงงานต่อผลผลิตรวมภายในประเทศ ซึ่งเป็นตัวชี้วัดผลิตภาพแรงงาน พบว่า ในช่วงปี พ.ศ. 2538-2558  ผลิตภาพแรงงานในภาคการเกษตรของไทยมีแนวโน้มลดลงในอัตราเฉลี่ยร้อยละ -7.07 ต่อปี โดยมีสาเหตุสำคัญจากการเข้าสู่สังคมเกษตรสูงอายุ  ข้อจำกัดในการทำการเกษตรในที่ดินของตนเองและการจ้างงานในการขยายการผลิตเพื่อเพิ่มผลิตภาพและข้อจำกัดอื่น ๆ ได้แก่การศึกษาวิจัยและการนำเทคโนโลยีการผลิตและการตลาดเพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าเกษตร และการยกระดับมาตรฐานการผลิตสินค้าเกษตร