การศึกษาผลของปุ๋ยหมักต่อสัณฐานวิทยาและฤทธิ์ทางชีวภาพของกระชายขาว
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบสัณฐานวิทยาและฤทธิ์ทางชีวภาพของกระชายขาวที่ปลูกในดินที่ผ่านการปรุงและดินที่ไม่ผ่านการปรุงด้วยปุ๋ยหมัก โดยมีการปรับปรุงสภาพดินด้วยการใช้ปุ๋ยหมักที่ถูกพัฒนาขึ้น ซึ่งประกอบด้วย ใบไม้แห้ง : ปุ๋ยคอก : แกลบดิบ ในอัตราส่วน 3 : 1 : 1 และทำการปรุงดินด้วยปุ๋ยหมัก แกลบดิบ และแกลบดำ ในอัตราส่วน 2 : 1 : 2 : 1 จากนั้นจึงนำต้นพันธุ์กระชายขาวไปปลูกในแปลงที่ผ่านการปรุงดินและไม่ปรุงดินด้วยปุ๋ยหมัก พร้อมทั้งเก็บข้อมูลด้านสัณฐานวิทยาและตรวจสอบปริมาณสารสำคัญ รวมถึงการตรวจสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและฤทธิ์ต้านแบคทีเรียของกระชายขาวทั้ง 2 แปลง
ผลการวิจัยพบว่า กระชายขาวที่ปลูกในดินที่ผ่านการปรุงด้วยปุ๋ยหมักใบมีสีเขียวเข้มกว่ากระชายขาวที่ปลูกในดินไม่ผ่านการปรุง และมีความสูงเฉลี่ยขนาดและปริมาณของเหง้าสูงกว่ากระชายขาวที่ปลูกในดินไม่ผ่านการปรุง เมื่อตรวจสอบเอกลักษณ์ทางเคมีด้วยเทคนิค TLC ของกระชายขาวทั้ง 2 แปลง ตรวจพบแถบสารเหมือนกันแต่มีความเข้มของแถบของสารในกระชายขาวที่ปลูกในดินที่ผ่านการปรุงด้วยปุ๋ยหมัก มีความหนาแน่นมากกว่ากระชายขาวที่ปลูกในดินไม่ผ่านการปรุงด้วยปุ๋ยหมัก นอกจากนี้ยังพบว่าปริมาณสาร Panduratin A ของกระชายขาวที่ปลูกในดินที่ผ่านการปรุงด้วยปุ๋ยหมัก (0.71 g/100 g) สูงกว่ากระชายขาวที่ปลูกในดินไม่ผ่านการปรุง (0.58 g/100 g) สำหรับการตรวจสอบฤทธิ์ทางชีวภาพ พบว่า สารสกัดของกระชายขาวที่ปลูกในดินที่ผ่านการปรุงด้วยปุ๋ยหมักมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระที่ดีกว่าสารสกัดของกระชายขาวที่ปลูกในดินไม่ผ่านการปรุง ซึ่งสารสกัดทั้ง 2 ชนิด ยังแสดงถึงฤทธิ์ในการยับยั้งการเจริญของเชื้อ S. mutans ได้
จากการศึกษาสามารถสรุปได้ว่าปุ๋ยหมักที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้มีผลต่อการเจริญเติบโต องค์ประกอบทางเคมีและฤทธิ์ทางชีวภาพของกระชายขาว ซึ่งผลการศึกษาดังกล่าวจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาแหล่งปลูกกระชายขาวสำหรับการนำมาใช้ปรุงเป็นยารักษาโรคได้ในอนาคต
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution 4.0 International License.
##default.contextSettings.thaijo.licenseTerms##เอกสารอ้างอิง
กลุ่มวิจัยปฐพีวิทยา กองวิจัยพัฒนาปัจจัยการผลิตทางการเกษตร. (2566). การประเมินสมบัติของดินในพื้นที่ปลูกกระชาย. กรุงเทพฯ: กรมวิชาการเกษตร
เกศกนก วงศ์ชยานันท์, และคมกฤษณ์ แสงเงิน. (2563). ผลของปุ๋ยหมักมูลไส้เดือนต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตของมะเขือเทศเชอรี่. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 15(1), 115-123.
คณะกรรมการอาหารและยา. (2544). การควบคุมคุณภาพและการตรวจสอบมาตรฐานวัตถุดิบสมุนไพรในการผลิตยาสมุนไพร. วารสารเกษตรธรรมชาติ, 10(2544), 31-35.
คณะอนุกรรมการจัดทำตำราอ้างอิงยาสมุนไพร ในคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย. (2558). ตำราอ้างอิงยาสมุนไพร เล่ม 2 เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมายุ 60 พรรษา. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน).
จักรกฤษณ์ คณารีย์, วนิษา ปันฟ้า, พรพรรณ มณีวรรณ์, ศราวุฒิ ทับช่วยขวา, และทวีศักดิ์ หลีแก้วสาย. (2567). การพัฒนาเครื่องฉายรังสี UV-C ในคลินิกแพทย์แผนไทยสำหรับลดการปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์ในวัตถุดิบพืชสมุนไพรที่ใช้ทำยากรณีศึกษา ขมิ้นชัน. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อม และสุขภาพชุมชน, 9(1), 46-57.
ชินกร จิรขจรจริตกุล. (2566). ประสิทธิภาพของปุ๋ยน้ำหมักจากมูลวัวและมูลแพะต่อการเจริญเติบโตและผลผลิต. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 18(2), 107-119.
ดวงแก้ว ปัญญาภู. (2563). กระชายขาวกับศักยภาพการพัฒนาเป็นยาต้านไวรัสต่อโควิด-19. จุลสารการแพทย์แผนไทย กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, 3(7), 3.
ธีระพงษ์ สว่างปัญญางกูร. (2558). การผลิตปุ๋ยอินทรีย์ปริมาณมากแบบไม่พลิกกลับกอง วิธีวิศวกรรมแม่โจ้ 1. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยแม่โจ้.
ปิยะมาศ โสมภีร์, สานิต สุขสวัสดิ์, และมะลิวัลย์ แซ่อุ้ย. (2558). ผลของอัตราปุ๋ยเคมีและมูลวัวต่อผลผลิตและสารไพเพอรีนในดีปลี. การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 53. วันที่ 3-6 กุมภาพันธ์ 2558 (หน้า 33-40). กรุงเทพมหานคร. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
มณฑา ลิมปิยประพันธ์. (2554). การผลิตพืชสมุนไพร. กรุงเทพฯ: บริษัทวีพริ้นท์ (1991) จำกัด.
ราชันย์ ภู่มา. (2559). สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ) เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุ 60 พรรษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานหอพรรณไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
ศิวพงษ์ ตันสุวรรณวงค์, ศิริพักตร์ จันทร์สังสา, และนวรัตน์ วิริยะเขษม. (2567). ฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย STAPHYLOCOCCUS AUREUS และฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดพืชสมุนไพร. Life Sciences and Environment Journal 2024, 25(1), 87-99.
สมหมาย ปะติตังโข และครุปกรณ์ ละเอียดอ่อน. (2565). ผลของวัสดุอินทรีย์ต่อการเจริญเติบโต ปริมาณสารฟีนอลิกทั้งหมดและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของกระชายแดง. วารสารวิจัย, 15(1), 1-11.
สัมฤทธิ์ เฟื่องจันทร์. (2556). หลักวิชาพืชสวน. พิมพ์ครั้งที่ 2. ขอนแก่น: หจก.โรงพิมพ์คลังนานาวิทยา.
สุภัค เหล่าดี(ผู้รวบรวม). (2560). ธาตุอาหารหลักในมันสำปะหลัง. วารสารเพื่อนแท้เกษตรไทย, 14 (3), 8-11.
สุรเชษฐ์ วัฒนพนพันธ์, แดนวิชัย สายรักษา, และรังสรรค์ สิงหเลิศ. (2565). การศึกษาวิธีการทำไร่กระชายขาวเพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชนของเกษตรกร อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 2(5), 499-512.
สุวดี โพธิ์วิจิตร, ปิยานี รัตนชำนอง, อุดมลักษณ์ มาตย์สถิต, และวีระศักดิ์ อัศววงศ์อารยะ. (2562). ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและการวิเคราะห์ปริมาณฟีนอลิกและฟลาโวนอยด์ของสารสกัดจากสมุนไพรไทยพื้นบ้านสะค้านและมะแขว่นในเขตท้องถิ่นภาคเหนือ. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี, 18(1), 25-39.
อุบล มณีกุล และ กมลภัค สำราญจิตร์. (2541). ตำราแพทย์แผนโบราณทั่วไป สาขาเภสัชกรรม. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์แห่งประเทศไทย.
Atun, S., Handayani, S., Rakhmawati, A. (2018). Potential Bioactive Compounds Isolated from Boesenbergia rotunda as Antioxidant and Antimicrobial Agents. Pharmacognosy Journal, 10(3), 513-518.