วาทกรรมเสริมสร้างคุณลักษณะการใฝ่เรียนรู้ของนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษา ที่ปรากฏผ่านบทอาขยานภาษาไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อวิเคราะห์วาทกรรมเสริมสร้างคุณลักษณะการใฝ่เรียนรู้ของนักเรียนที่ปรากฏผ่านบทอาขยานภาษาไทยตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 โดยใช้วิธีดำเนินการวิจัยเอกสาร (Documentary Research) เอกสารที่ใช้ในการวิจัย คือบทอาขยานภาษาไทย ฉบับกระทรวงศึกษาธิการ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ที่ปรากฏในแบบเรียนระดับชั้นประถมศึกษา จำนวน 15 บท ได้แก่ บทแมวเหมียว บทเด็กน้อย บทวิชาหนาเจ้า บทตั้งไข่ล้มต้มไข่กิน บทไก่แจ้ บทความดีความชั่ว บทพระอภัยมณี ตอน สุดสาครเข้าเมืองการะเวก บทวิชาเหมือนสินค้า บทขุนช้างขุนแผน ตอน กำเนิดพลายงาม บทโคลงโลกนิติ บทปากเป็นเอก เลขเป็นโท หนังสือเป็นตรี ชั่วดีเป็นตรา บทผู้รู้ดีเป็นผู้เจริญ บทผู้ชนะ บทวิถีเด็กไทย และบทดวงตะวัน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบรวบรวมบทอาขยานภาษาไทยที่สะท้อนคุณลักษณะการใฝ่เรียนรู้และแบบวิเคราะห์วาทกรรมในบทอาขยานภาษาไทย และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิคการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis) จากนั้นนำเสนอผลในรูปแบบพรรณนาวิเคราะห์ (Descriptive Analysis)

 ผลการวิจัยพบว่า วาทกรรมเสริมสร้างคุณลักษณะการใฝ่เรียนรู้ของนักเรียนที่ปรากฏผ่านบทอาขยานภาษาไทย ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 จำแนกได้ 4 วาทกรรม ได้แก่ 1) การใฝ่เรียนรู้ในฐานะผลลัพธ์ของความพากเพียร 2) การใฝ่เรียนรู้ในฐานะวิถีสู่การดำรงชีวิตที่มีคุณภาพ 3) การใฝ่เรียนรู้ในฐานะค่านิยมทางสังคม และ 4) การใฝ่เรียนรู้ในฐานะหน้าที่ของนักเรียน โดยการประกอบสร้างวรรณกรรมนั้น ๆ ได้ปรากฏกลวิธีด้านภาษาด้านคำศัพท์และตัวบทที่เน้นย้ำซ้ำ ๆ หรือแฝงความหมายโดยนัยที่ต้องวิเคราะห์ เมื่อเข้าใจคุณค่าของวาทกรรมข้างต้น นักเรียนย่อมรู้หน้าที่ของตนเองและย่อมเกิดฉันทะในการใฝ่เรียนรู้เพื่อประโยชน์ต่อตนเองและประเทศชาติ