ผลการใช้ RIDPA Model ในการออกแบบการเรียนรู้ เพื่อพัฒนาสมรรถนะการคิดเชิงนวัตกรรมในกลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ของนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนในสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดสงขลา

Main Article Content

เฉลิมพล บุญฉายา
อภิรักษ์ วรภัคสกุล

บทคัดย่อ

     การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานและความต้องการในการพัฒนารูปแบบการออกแบบ การเรียนรู้เพื่อพัฒนาสมรรถนะการคิดเชิงนวัตกรรม 2) พัฒนา RIDPA Model และ 3) ศึกษาผลการใช้ RIDPA Model กับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ดำเนินการวิจัยและพัฒนาร่วมกับการวิจัยแบบผสานวิธีชนิดแบบแผนลำดับขั้นเชิงสำรวจ แบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ศึกษาข้อมูลพื้นฐานจากครูผู้สอน 15 คน พัฒนาและตรวจสอบรูปแบบโดยผู้เชี่ยวชาญ และทดลองใช้กับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 29 คน ซึ่งได้มาด้วยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง รูปแบบ RIDPA Model แผนการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบสมรรถนะการคิดเชิงนวัตกรรม และแบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำ


ผลการวิจัยพบว่า:


  1. การจัดการเรียนรู้ควรเน้นการลงมือปฏิบัติและเชื่อมโยงกับบริบทชุมชน

  2. RIDPA Model ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ Realize (R), Instructional Objective (I), Design (D), Prototyping (P) และ Assessment (A) และมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด

  3. สมรรถนะการคิดเชิงนวัตกรรมของนักเรียนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องจากก่อนเรียน ระหว่างเรียน และหลังเรียน โดยแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) และการเปรียบเทียบรายคู่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทุกคู่ นอกจากนี้ นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้ด้วย RIDPA Model โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

เฉลิมพล บุญฉายา และคณะ. (2568). RIDPA MODEL: การออกแบบการเรียนรู้ที่ผสมผสานระหว่าง DESIGN THINKING กับ ADDIE MODEL. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์, 10(1), 260-271.

ชไมพร อินทร์แก้ว และวิชัย นภาพงศ์. (2568). การพัฒนาสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้เสมือนด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบที่ส่งเสริมทักษะการผลิตและพัฒนาสื่อนวัตกรรม สำหรับนักศึกษาสาขาวิชาเทคโนโลยีดิจิทัลและสื่อสารการศึกษา. e-Journal of Education Studies, Burapha University, 7(4), 51-70.

ภานุมาศ พันธุระ. (2567). การจัดการศึกษานอกสถานที่ร่วมกับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน เพื่อส่งเสริมความรู้สึกรักผูกพันในท้องถิ่นของนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลาย. วารสารนวัตกรรมการเรียนรู้และการศึกษาทั่วไป, 1(2), 8-20.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2567). ผลการประเมิน PISA 2022: บทสรุปสำหรับผู้บริหาร. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.

สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580. สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.

อรศิริ ศิรมณีรัตน์ และคณะ. (2568). การพัฒนาเทคนิคการสอนโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน เพื่อเสริมสร้างทักษะการคิดวิเคราะห์ในรายวิชาศึกษาทั่วไปของนักศึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 19(1), 1-24.

Branch, R. M., & Kopcha, T. J. (2014). Instructional design models. In J. M. Spector, M. D. Merrill, J. Elen, & M. J. Bishop (Eds.), Handbook of research on educational communications and technology (4th ed., pp. 77–87). Springer.

Cherry, K. (2026). Piaget’s 4 stages of cognitive development explained. Verywell Mind. Retrieved September 21, 2026, from https://www.verywellmind.com/piagets-stages-of-cognitive-development-2795457

Spencer, L. M., & Spencer, S. M. (1993). Competence at work: Models for superior performance. John Wiley & Sons.

Whitlock, A. M. (2024). Place-based social studies education: Learning from Flint, Michigan. Teachers College Press.

World Economic Forum. (2023). The future of jobs report 2023. Retrieved September 21, 2026, from https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2023/

Zhao, D., & Zhu, Q. (2025). Design thinking interventions in student creative performance: A thematic review. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 14(4), 748–771.