การพัฒนาขีดความสามารถกลุ่มวัยทำงานเพื่อเตรียมความพร้อมสู่สังคมสูงวัย ของเทศบาลตำบลทุ่งยั้ง อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์
คำสำคัญ:
การพัฒนาขีดความสามารถ, ประชากรวัยทำงาน, สังคมผู้สูงอายุบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาระดับและลักษณะความต้องการการพัฒนาขีดความสามารถของกลุ่มวัยทำงาน ศึกษากระบวนการเพิ่มขีดความสามารถและสร้างรูปแบบการพัฒนาขีดความสามารถของ กลุ่มวัยทำงาน และสังเคราะห์กลไกการพัฒนาขีดความสามารถของกลุ่มวัยทำงานเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน 3 ระยะ ประชากร คือ กลุ่มวัยทำงานอายุ 35-59 ปี จำนวน 377 คน ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้บริหารเทศบาล แกนนำชุมชน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน เจ้าหน้าที่สาธารณสุข พระสงฆ์ และตัวแทนภาคการเงิน จำนวน 30 คน และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องจำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม และการสนทนากลุ่ม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า ระดับความต้องการในการพัฒนาขีดความสามารถของกลุ่มวัยทำงานโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง โดยด้านความรอบรู้ด้านสุขภาพมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านความรอบรู้ด้านเทคโนโลยีดิจิทัล และโดยด้านการเงินมีค่าเฉลี่ย ผลการทดลองใช้รูปแบบพบว่าคะแนนความรอบรู้ด้านการเงินและด้านเทคโนโลยีดิจิทัลหลังการอบรมสูงกว่าก่อนการอบรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ .01 และมีความพึงพอใจในระดับสูง ส่วนกลไกการเพิ่มขีดความสามารถขับเคลื่อนที่ยั่งยืนต้องอาศัยความร่วมมือของเครือข่ายภาคีในพื้นที่ ในการเตรียมความพร้อมสู่สังคมสูงวัยเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องและยั่งยืนในระดับชุมชน
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2567). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2566. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคง ของมนุษย์.
กระทรวงสาธารณสุข. (2565). รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุของประเทศไทย พ.ศ. 2565. กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข.
กริช เกียรติญาณ และธนัสถา โรจนตระกูล. (2564). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการออมของประชากรวัยทำงาน. วารสารวิจัยสังคมศาสตร์, 14(2), 89–108.
งามจิต พระเนตร. (2565). การวางแผนชีวิตและการเตรียมความพร้อมสู่สังคมสูงวัยของประชากรวัยทำงาน. วารสารพัฒนาสังคม, 24(1), 13–30.
เทศบาลตำบลทุ่งยั้ง. (2566). รายงานสถิติประชากรและโครงสร้างประชากรเทศบาลตำบลทุ่งยั้ง ประจำปีงบประมาณ 2566. เทศบาล.
พนม คลี่ฉายา. (2564). การรู้เท่าทันสื่อและดิจิทัล: การพัฒนาศักยภาพพลเมืองในสังคมดิจิทัล. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พีสสลัลฌ์ ธำรงศ์วรกุล. (2565). ความรอบรู้ทางการเงินกับการเตรียมความพร้อมก่อนวัยเกษียณ. วารสารการเงิน การธนาคาร และการลงทุน, 10(1), 67–85.
เพ็ญศรี กองสัมฤทธิ์, วริยา บุญทอง และเสาวลักษณ์ ท้วมเจริญ. (2564). การรับรู้ข่าวสารและการสนับสนุนทางสังคมที่มีผลต่อการเตรียมความพร้อมสู่สังคมสูงวัย. วารสารพฤฒาวิทยาและสังคมผู้สูงอายุ, 9(1), 1–18.
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2564). รายงานการเตรียมความพร้อมของประชากรวัยทำงานสู่สังคมสูงวัย. มูลนิธิ.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). สำนักงาน. https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2565/E/258/T_0001.PDF
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2564). รายงานดัชนีการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย 2564. สำนักงาน.
สุรเดช จองวรรณศิริ. (2564). ความรอบรู้ด้านดิจิทัล: แนวคิด ทักษะ และการประยุกต์ใช้ในสังคมดิจิทัล. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เอื้อจิต สุขพูล, ชลดา กิ่งมาลา, ภาวิณี แพงสุข, ธวัชชัย ยืนยาว และวัชรีวงค์ หวังมั่น. (2563). ผลของโปรแกรมการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพสำหรับประชาชนกลุ่มวัยทำงาน. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 29(3), 419–429.
Boonsiritomachai, W., & Sud-On, P. (2021). Financial literacy and retirement planning of Thai working-age population. Journal of Asian Finance, Economics and Business, 8(3), 421–430.
Jaegyeong, L., & Sunghee, H. T. (2022). Factors associated with eHealth literacy focusing on digital literacy components: A cross-sectional study of middle-aged adults in South Korea. Digital Health, 2022(8). https://doi.org/10.1177/20552076221102765
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Laverack, G., & Keshavarz, N. (2021). Community empowerment: A guide for practitioners. Routledge.
Lusardi, A., & Mitchell, O. S. (2014). The economic importance of financial literacy: Theory and evidence. Journal of Economic Literature, 52(1), 5–44. https://doi.org/10.1257/jel.52.1.5
McLeroy, K. R., Bibeau, D., Steckler, A., & Glanz, K. (2016). An ecological perspective on health promotion programs. Health Education Quarterly, 15(4), 351–377.
Nutbeam, D. (2018). Health literacy as a public health goal. Health Promotion International, 33(1), 1–10.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2020). OECD/INFE 2020 international survey of adult financial literacy. OECD.
Scheerder, A., van Deursen, A., & van Dijk, J. (2019). Determinants of internet skills and uses among adults. Information, Communication & Society, 22(10), 1–17.
World Health Organization. (2025, December 22). Health literacy. WHO. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/health-literac
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสหวิทยาการเพื่อการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
แนวคิดและทัศนะในบทความเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ การนำบทความหรือส่วนหนึ่งของบทความไปตีพิมพ์เผยแพร่ ให้อ้างอิงแสดงที่มา และข้อมูลเกี่ยวกับผู้เขียนบทความ
