“Two elephants in one room” เมื่อช้างสองตัวอยู่ในห้องเดียวกัน: การวิเคราะห์กฎหมายเพื่อจัดการภัยพิบัติและวิกฤติด้านน้ำของประเทศไทย พระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. 2550 และพระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำ พ.ศ. 2561
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ประเทศไทยพบเจอความเสี่ยงภัยที่เกี่ยวข้องกับน้ำทั้งจากปัจจัยเชิงกายภาพและภูมิสังคม และแนวโน้มความเสี่ยงนั้นเพิ่มสูงขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงด้านสภาวะภูมิอากาศในระดับโลก เครื่องมือสำคัญหนึ่งในการจัดการภัยพิบัติคือเครื่องมือทางกฎหมาย ในงานวิจัยเกี่ยวกับการจัดการภัยพิบัติและการจัดการน้ำยังขาดมุมมองเชิงการศึกษากฎหมายเชิงลึก โดยเฉพาะกฎหมายที่มีผลต่อการกำหนดกลไกการบริหารจัดการและโครงสร้างเชิงสถาบันเพื่อรับมือกับวิกฤติน้ำและการจัดการภัยพิบัติทางด้านน้ำที่ครบทั้งวงจรการเกิดภัย ประเทศไทยมีสองกฎหมายหลักที่สำคัญต่อกระบวนการจัดการภัยพิบัติด้านน้ำและสภาวะวิกฤติ คือ พระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. 2550 และพระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำแห่ง พ.ศ. 2561 วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้คือเพื่อทำความเข้าใจถึงความสำคัญและความแตกต่าง เกี่ยวกับขั้นตอน กระบวนการจัดการ และกลไกการบริหารจัดการวิกฤติน้ำของประเทศ ที่มีผลต่อการทำงานเชิงปฏิบัติ งานวิจัยนี้ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบกฎหมายทั้งสองฉบับโดยใช้กรอบแนวคิดการจัดการน้ำสภาวะวิกฤติและความเสี่ยงภัยพิบัติ การจัดการปัญหาและวิกฤติด้านน้ำของประเทศที่ต้องอาศัยความเข้าใจเกี่ยวเนื้อหาและความเชื่อมโยงการของกฎหมายอย่างเป็นระบบเพื่อการขับเคลื่อนการทำงานร่วมกันข้ามภาคส่วนอย่างบูรณาการ ผลการศึกษาพบว่าการจัดการภัยพิบัติและวิกฤติด้านน้ำอย่างเป็นระบบต้องอาศัยความเข้าใจและการทำงานร่วมงานกันของสองกฎหมายนี้และกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องเพื่อเพิ่มศักยภาพการจัดการความเสี่ยงเชิงรุกและการใช้ชุมชนและทุกภาคส่วนเป็นฐานในการพัฒนาลดความเสี่ยง งานวิจัยนี้มีขอบเขตการศึกษาอยู่เฉพาะการวิเคราะห์และเปรียบเทียบสาระสำคัญของทั้งสองพระราชบัญญัติเท่านั้น ข้อค้นพบจากงานวิจัยอาจนำไปสู่การศึกษาเชิงลึกกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องกับการจัดการประเด็นเฉพาะของนโยบายสาธารณะอื่นที่เกี่ยวข้องโดยตรงภูมิศาสตร์ สังคมและสิ่งแวดล้อม
Article Details
เอกสารอ้างอิง
หนังสือ
ทวิดา กมลเวชช et al., ชุดโครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมสหวิทยาการ จัดการความเสี่ยงภัยพิบัติอุทกภัย, (สํานักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม, 2020).
ทวิดา กมลเวชช, รัฐ ท้องถิ่น: ต้นทางแห่งอำนาจและปลายทางของศักยภาพการจัดการวิกฤตพื้นที่เสี่ยงภัย, (กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า), 2564.
กิตติ วิสารกาญจน, การเมืองเชิงระบบราชการ: กรณีศึกษาองค์การบริหารจัดการนํ้าของไทย (พ.ศ. 2545- 2563), (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชารัฐศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2022).
มิ่งสรรพ์ ขาวสอาด et al., แนวนโยบายการจัดการน้ำสำหรับประเทศไทย เล่ม 1: รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์, (สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม, 2001).
กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กระทรวงมหาดไทย, การลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติ สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน, (กรุงเทพมหานคร: สํานักงานโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ สําานักงานประเทศไทย, 2557). https://www.undp.org/thailand/publications/disaster-risk-reduction-drr-development- guideline-karldkhwamesiiyngcakphayphibatisuukarphathnathiiyangyuuen.
กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กระทรวงมหาดไทย, การลดความเสี่ยงจากสาธารณภัย, (โรงพิมพ์ชุมนุม สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด, 2566).
Centre for Research on the Epidemiology of Disasters, Disasters in Number 2022, (Brussels, Belgium: Centre for Research on the Epidemiology of Disasters (CRED), 2023), https://cred.be/sites/default/files/2022_EMDAT_report.pdf.
World Bank Group, Thailand Systematic Country Diagnostic Update 2024: Shifting Gears - toward Sustainable Growth and Inclusive Prosperity, (Bangkok, Thailand: World Bank Group, 2024), https://documents1.worldbank.org/curated/en/099031424140547576/pdf/BOSIB13859 4db30dd1a7cf11bc1d58091b2.pdf.
WMO, Provisional State of the Global Climate 2023, (World Meteorological Organization (WMO), 2023), https://wmo.int/sites/default/files/2023- 11/WMO%20Provisional%20State%20of%20the%20Global%20 Climate%202023.pdf.
John Twigg, Disaster risk reduction (Good Practice Review 9), (Humanitarian Practice Network; Overseas Development Institute, 2015). https://acfid.asn.au/sites/site.acfid/files/resource_document/DRR-Good-Practice- 2015.pdf
OECD, Implementing the Oecd Principles on Water Governance (2018). https://www.oecd- ilibrary.org/content/publication/9789264292659-en.
Ronald W Perry, Michael K Lindell, and Kathleen J Tierney, Facing the Unexpected: Disaster Preparedness and Response in the United States, (Joseph Henry Press, 2001).
Perry, Ronald W, Michael K Lindell, and Kathleen J Tierney, Facing the Unexpected: Disaster Preparedness and Response, (the United States: Joseph Henry Press, 2001).
Asian Disaster Preparedness Center, Integrated Flood Risk Management in Asia: A Primer, (Asian Disaster Preparedness Center (ADPC), 2005).
OECD, Water Governance in Oecd Countries: A Multi-Level Approach, (OECD, 2011).
Naim Kapucu, and Kuotsai Tom Liou, Disaster and Development: Examining Global Issues and Cases, (Springer, 2014).
Chris Zevenbergen, Berry Gersonius, and Mohan Radhakrishan, Flood Resilience, vol. 378 (The Royal Society Publishing, 2020).
Anneliese Dodds, Comparative Public Polic, (Bloomsbury Publishing, 2018).
Margo van den Brink, Rijkswaterstaat on the Horns of a Dilemma, (Eburon Uitgeverij BV, 2009).
บทความ
ทวิดา กมลเวชช, "อาณาบริเวณความรู้ของงานวิจัย การจัดการความเสี่ยงภัยพิบัติ ในแนวทางที่ไม่ใช่เชิง โครงสร้างของประเทศไทย," รัฐศาสตร์สาร, Vol. 39, No. 2 (2561), 1-127.
Marleen Van Rijswick et al., "Ten Building Blocks for Sustainable Water Governance: An Integrated Method to Assess the Governance of Water," Water international, Vol. 39, No. 5 (2014), 725-42.
Simin Davoudi et al., "Resilience: A Bridging Concept or a Dead End?“Reframing” Resilience: Challenges for Planning Theory and Practice Interacting Traps: Resilience Assessment of a Pasture Management System in Northern Afghanistan Urban Resilience: What Does It Mean in Planning Practice? Resilience as a Useful Concept for Climate Change Adaptation? The Politics of Resilience for Planning: A Cautionary Note: Edited by Simin Davoudi and Libby Porter," Planning theory & practice, Vol. 13, No. 2 (2012), 299-333.
Polpat Nilubon, and Naim Laeni, "Re-Thinking New Possibilities for Urban Climate Resilience Planning in Bangkok: Introducing Adaptation Pathways through a Multidisciplinary Design Workshop," Environmental Science & Policy, Vol. 154 (2024), 103711.
อิเล็กทรอนิกส์
คณะทำงานจัดทำรายงานสุขภาพคนไทย, "น้ำท่วมซ้ำซาก ผลกระทบ และการปรับตัว (ตอนที่ 1)," สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล, 2565, (สืบค้นเมื่อ 01 กรกฎาคม 2567), https://www.thaihealthreport.com/th/ articles_detail.php?id=118.
สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ, "บันทึกเหตุการณ์น้ำ," 2567, (สืบค้นเมื่อ 03 มีนาคม 2567), https://tiwrm.hii.or.th/v3/archive.
UNDESA, "Water for Decade," 2015, https://www.un.org/waterforlifedecade/iwrm.shtml.
