จักรวาลวิทยา : คติพระพุทธศาสนาในนิราศภูเขาทอง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มุ่งศึกษาแนวคิดจักรวาลวิทยาในมิติทางพระพุทธศาสนาในนิราศภูเขาทอง นิราศภูเขาทอง ผลงานของสุนทรภู่ ในช่วงสมัยรัชกาลที่ 3 ซึ่งปรากฏแนวคิดจักรวาลวิทยาที่ตามหลักทางพระพุทธศาสนา ผลการศึกษาพบว่า นิราศภูเขาทองปรากฏแนวคิดจักรวาลวิทยาที่สะท้อนมุมมองทางพระพุทธศาสนา ดังนี้ 1) ความเป็นอนิจจังของชีวิต การพรรณนาถึงธรรมชาติและสภาพแวดล้อม ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของสภาวะไม่เที่ยงหรือ 2) การหลุดพ้นจากสังสารวัฏการเดินทางเป็นการก้าวข้ามโลกแห่งวัฏสงสารไปสู่ความสงบสุขที่ยั่งยืนและ 3) การเวียนว่ายในสังสารวัฏ ไม่ได้เป็นเพียงการเวียนว่ายตายเกิดโดยต้องพบเจอทุกข์ สุข และความเปลี่ยนแปลงตลอดการเดินทางเท่านั้น หากแต่การยึดติดในโลกคือยึดติดสังสารวัฏ ทำให้ยังคงจมอยู่ในความทุกข์ ห่างไกลจากความสุขแท้จริงคือนิพพาน