“ไตรภูมิกถานี้ มีในกาลเมื่อใดไส้” : การกำหนดช่วงอายุของไตรภูมิกถาด้วยคำหลายหน้าที่ ที่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อกำหนดช่วงอายุตัวบทไตรภูมิกถาฉบับพระมหาช่วย วัดปากน้ำ ซึ่งเชื่อกันโดยทั่วไปว่าเป็นตัวบทสมัยสุโขทัย ด้วยการวิเคราะห์รูปแบบการปรากฏหน้าที่ของคำ ที่ ในไตรภูมิกถาและเปรียบเทียบว่ารูปแบบการปรากฏหน้าที่ของคำ ที่ ในไตรภูมิกถาพ้องกับตัวบทอ้างอิงที่ทราบช่วงอายุตัวบทใด จากนั้นจึงยืนยันผลด้วยอัลกอริทึมจำแนกหมวดหมู่ k-Nearest Neighbors ผลการศึกษาพบว่าในตัวบทไตรภูมิกถา ปรากฏคำ ที่ ที่ทำหน้าที่ตัวบ่งชี้คุณานุประโยค ตัวนำส่วนเติมเต็ม และตัวบ่งชี้นามวลีแปลง ซึ่งไม่พบในตัวบทอ้างอิงสมัยสุโขทัยแต่พบปรากฏแพร่หลายในตัวบทตั้งแต่ พ.ศ. 2301 เป็นต้นมา จึงสรุปได้ว่าไตรภูมิกถาฉบับพระมหาช่วย วัดปากน้ำซึ่งมีทั้ง 3 หน้าที่นี้เขียนขึ้นช่วงปลายกรุงศรีอยุธยาถึงต้นรัตนโกสินทร์ การศึกษานี้มีนัยสำคัญต่อข้อถกเถียงเรื่องอายุของไตรภูมิกถา และแสดงว่าหน้าที่ของคำหลายหน้าที่สามารถใช้เป็นลักษณะกำหนดช่วงอายุตัวบทได้มีประสิทธิภาพ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2555). ไตรภูมิกถาฉบับถอดความ ของโครงการวรรณกรรมอาเซียน (พิมพ์ครั้งที่ 2). ผู้แต่ง.
กุลทรัพย์ เกษแม่นกิจ. (2557). ไตรภูมิกถากับอาเซียน. วารสารราชบัณฑิตยสถาน, 39(3), 199-213.
คุรุสภา. (2506). ไตรภูมิพระร่วง ของพระญาลิไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). องค์การค้าของคุรุสภา.
ชลดา เรืองรักษ์ลิขิต. (2545). อ่านลิลิตพระลอ ฉบับวิเคราะห์และถอดความ. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา (บรรณาธิการ). (2455). ไตรภูมิพระร่วง. ม.ป.พ.
นพรัฐ เสน่ห์. (2556). การกลายเป็นคำไวยากรณ์ของ “ด้วย” [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR). https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2013.1717
นราธิปประพันธ์พงศ์, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ. (2475). บทละคร เรื่องพระลอ. คณะไทยเขษม.
นิดา จำปาทิพย์. (2557). พัฒนาการของคำบอกปฏิเสธ “บ่” “มิ” “ไป่” “ไม่” ในภาษาไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR). https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2014.1751
ปิยะพร ศักดิ์เกษม. (2560). รากนครา (พิมพ์ครั้งที่ 12). สำนักพิมพ์อรุณ.
พระคลัง (หน), เจ้าพระยา. (2471). สามก๊ก: แต่งจากพงศาวดารจีน สมัย พ.ศ. ๗๖๓ จน พ.ศ. ๘๒๓ (ฉบับราชบัณฑิตยสภา). โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร.
พิริยะ ไกรฤกษ์. (2530). จารึกพ่อขุนรามคำแหง : วรรณคดีประวัติศาสตร์การเมืองแห่งกรุงสยาม. มติชน.
รื่นฤทัย สัจจพันธุ์. (2557). อิทธิพลของคติไตรภูมิต่อการสร้างสรรค์วรรณคดี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 5(1), 1-34.
วิยะดา มีศรี และ อัญชลี วงศ์วัฒนา. (2563). การศึกษาเชิงประวัติการกลายเป็นคำไวยากรณ์ของคำว่า “อัน”. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 17(2), 97-120.
วิลาศปริวัตร, หลวง (นายสำราญหรือครูเหลี่ยม). (2458). ความไม่พยาบาท. โรงพิมพ์ไทย.
วีสาม. (2553). Love me do... รักเจ้าเอย. สำนักพิมพ์แจ่มใส.
สัณห์ธวัช ธัญวงษ์. (2566). คำ “ภาย” : การศึกษาตามแนวคิดเรื่องกระบวนการเกิดคำใหม่และการกลายเป็นรูปไวยากรณ์. ภาษาและภาษาศาสตร์, 41(2), 1-30.
สุพิชญา วรธำรง. (2563). การเปรียบเทียบภาษาไทยในไตรภูมิกถากับภาษาไทยสมัยต่างๆ [ปริญญานิพนธ์บัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2553). ชนิดของคำในภาษาไทย: การวิเคราะห์ทางวากยสัมพันธ์. โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Ali, N., Neagu, D., & Trundle, P. (2019). Evaluation of k-nearest neighbour classifier performance for heterogeneous data sets. SN Applied Sciences, 1, 1-15.
Anthony, L. (2023). AntConc. (Version 4.2.4) [Computer Program]. Waseda University. https://www.laurenceanthony.net/software
Bisang, W. (1996). Areal typology and grammaticalization: Processes of grammaticalization based on nouns and verbs in East and mainland South East Asian languages. Studies in language, 20(3), 519-597.
Brezina, V. (2018). Statistics in Corpus Linguistics: A Practical Guide. Cambridge University Press.
Chormai, P., Prasertsom, P., & Rutherford, A. (2019). Attacut: A fast and accurate neural thai word segmenter. arXiv preprint arXiv:1911.07056, 1-13.
Diller, A. V. (1988). Consonant mergers and inscription one. Journal of the Siam Society, 76, 46-63.
Diller, A. V. (2001). Grammaticalization and Tai syntactic change. In K. M. R. Tingsabadh & A. Abramson (Eds.), Essays in Tai Linguistics (pp. 139-176). Chulalongkorn University Press.
Dobson, W. A. (1964). Linguistic evidence and the dating of the “Book of Songs”. T’oung Pao, 51, 322-334.
Hopper, P. J., & Traugott, E. C. (2003). Grammaticalization (2 ed.). Cambridge University Press.
Kullavanijaya, P. (2008). A historical study of /thîi/ in Thai. In A. Diller, J. Edmondson, & Y. Luo (Eds.), The Tai-Kadai Languages (pp. 445-467). Routledge.
Meyer-Bäse, A., & Schmid, V. J. (2014). Pattern recognition and signal analysis in medical imaging. Elsevier.
Peng, R. D., & Hengartner, N. W. (2002). Quantitative analysis of literary styles. The American Statistician, 56(3), 175-185.
Runnalls, G. A. (1976). The Linguistic dating of Middle French texts with special reference to the Theatre. The Modern Language Review, 71(4), 757-765.
Thanyawong, S., Pittayaporn, P., Lengwiriyakul, K., & Laughlin, A. (2026). The emergence of the adversative conjunction /tɛ̀ː/ in Thai. Cahiers de Linguistique Asie Orientale, 55(1), 88-118. https://doi.org/10.1163/19606028-bja10052
Vickery, M. (1974). A note on the date of the Traibhumikatha. Journal of the Siam Society, 62(2), 275-284.
Vickery, M. (1991). On Traibhumikatha. Journal of the Siam Society, 79(2), 24-36.
Xu, Q. (2025). Application of an intelligent English text classification model with improved KNN algorithm in the context of big data in libraries. Systems and Soft Computing, 7, Article 200186.
