พิธีกรรมไหว้ผีโรง หมู่บ้านวัดโบสถ์ ตำบลโพธิ์ม่วงพันธ์ อำเภอสามโก้ จังหวัดอ่างทอง : ประเภทและบทบาทหน้าที่

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งศึกษาประเภทและบทบาทหน้าที่ของพิธีกรรมไหว้ผีโรง หมู่บ้านวัดโบสถ์ ตำบลโพธิ์ม่วงพันธ์ อำเภอสามโก้ จังหวัดอ่างทอง โดยใช้แนวคิดบทบาทหน้าที่ของคติชนในการศึกษา ผลการวิจัยพบว่าพิธีกรรมไหว้ผีโรงมี 3 ประเภท ได้แก่ พิธีรับผีโรง พิธีส่งผีโรง และพิธีแก้ผีโรง แต่ละประเภทมีบริบทการประกอบพิธีแตกต่างกันและใช้หมูเป็นองค์ประกอบหลักในพิธี นอกจากนี้ พบว่าพิธีกรรมไหว้ผีโรงมีบทบาทหน้าที่ 5 ด้าน ได้แก่ (1) บทบาทด้านการเป็นที่พึ่งด้านต่าง ๆ จำแนกเป็น 1. การเป็นที่พึ่งด้านสุขภาพ 2. การเป็นที่พึ่งด้านการเกณฑ์ทหาร 3. การเป็นที่พึ่งด้านโชคลาภ 4. การเป็นที่พึ่งด้านการเรียน (2) บทบาทด้านการควบคุมพฤติกรรมคนในสังคม (3) บทบาทด้านการสืบทอดคติการบูชาบรรพบุรุษที่มีรากมาจากมอญ (4) บทบาทด้านการแสดงอัตลักษณ์ของท้องถิ่น (5) บทบาทด้านการสร้างความสัมพันธ์อันดีงามแก่ครอบครัวและผู้คนในหมู่บ้าน