The Relationship between Linguistic Devices and Representation of LGBTQIA+ in Secondary School Health Education Textbooks: A Critical Discourse Analysis
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
In most of the secondary school health education textbooks published after the proclamation of the Gender Equality Act, B.E. 2558 (2015), the content regarding LGBTQIA+ has been presented. Corresponding to this development, this study is aimed at investigating the relationship between linguistic devices and the representation of LGBTQIA+ in these textbooks adopting the framework of critical discourse analysis.
The analysis reveals that six devices are adopted for representing the LGBTQIA+ including the uses of referring terms, lexical choices and collocation, presupposition, sentence structures, intertextuality, and speech acts. These devices are adopted for the construction of two main groups of representations of LGBTQIA+, namely desirable representations and undesirable ones. The desirable representations include LGBTQIA+ are normal and equal to other genders. Some distinctive undesirable representations include LGBTQIA+ are those whose opportunities and rights are still restricted, those who are victimized, and those who are considered “the other.” Several social factors related to the representation of LGBTQIA+ include social bias against LGBTQIA+, laws related to gender issues, and the increasing appearance of LGBTQIA+ in public media.
It is found that these textbooks are more open and supportive of LGBTQIA+. However, there still exist representations of LGBTQIA+ signifying negative attitude against them which may lead to the reproduction of gender inequalities.
Article Details
References
กระทรวงศึกษาธิการ, สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2554). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 สุขศึกษาและพลศึกษา. สกสค.
กระทรวงศึกษาธิการ, สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2557ก). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 สุขศึกษาและพลศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 5). สกสค.
กระทรวงศึกษาธิการ, สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2557ข). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 สุขศึกษาและพลศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 3). สกสค.
กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์. (9 มิถุนายน 2565). ซีรีส์วายกับช่องว่างในการขับเคลื่อนความหลากหลายทางเพศ. https://www.thaimediafund.or.th/20220609-2/
กาญจนา แก้วเทพ. (2545). สื่อและวัฒนธรรมศึกษากับสังคมไทย. รัฐศาสตร์สาร, 23, 50-97.
กิตติ ปรมัตถผล, ปรีชา ไวยโภคา, กำไลทิพย์ ระน้อย, ศิริรัตน์ สีเหลือง, วิชาญ มะวิญธร, และ ประภาพร พหุโล. (2562ก). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานสุขศึกษา 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. เอมพันธ์.
กิตติ ปรมัตถผล, ปรีชา ไวยโภคา, กำไลทิพย์ ระน้อย, ศิริรัตน์ สีเหลือง, วิชาญ มะวิญธร, และ ประภาพร พหุโล. (2562ข). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานสุขศึกษา 4 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. เอมพันธ์.
คชาธิป พาณิชตระกูล. (2556). ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับอุดมการณ์ว่าด้วยชายรักชายในหนังสือพิมพ์รายวันภาษาไทย ปีพ.ศ. 2555: การศึกษาวาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR).
ชีรา ทองกระจาย. (2565). ความเท่าเทียมกันทางเพศสภาพ. https://www.stou.ac.th/Schoolnew/polsci/UploadedFile/82427-8.pdf
ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2556). วาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ตามแนวภาษาศาสตร์: แนวคิดและการนำมาศึกษาวาทกรรมในภาษาไทย. โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธีระ บุษบกแก้ว. (2553). กลวิธีทางภาษากับการนำเสนออัตลักษณ์ของตนเองโดยกลุ่ม “เกย์ออนไลน์”. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR).
พรสุข หุ่นนิรันดร์, ประภาเพ็ญ สุวรรณ, สุรีย์พันธุ์ วรพงศธร, และ อนันต์ มาลารัตน์. (2562). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานสุขศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 (พิมพ์ครั้งที่ 16). อักษรเจริญทัศน์ อจท.
พรสุข หุ่นนิรันดร์, ประภาเพ็ญ สุวรรณ, สุรีย์พันธุ์ วรพงศธร, และ อนันต์ มาลารัตน์. (2563). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานสุขศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 (พิมพ์ครั้งที่ 12). อักษรเจริญทัศน์ อจท.
พรสุข หุ่นนิรันดร์, ประภาเพ็ญ สุวรรณ, สุรีย์พันธุ์ วรพงศธร, และ อนันต์ มาลารัตน์. (2564). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานสุขศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 (พิมพ์ครั้งที่ 15). อักษรเจริญทัศน์ อจท.
ภัทรัตน์ พันธุ์ประสิทธิ์. (2559). ผู้หญิงในมิติประวัติศาสตร์เพศสภาวะ. ใน พิพัฒน์ กระแจะจันทร์ (บรรณาธิการ), พลังผู้หญิง แม่เมีย และเทพสตรี: ความจริง และภาพแทน (น. 296-312). สำนักงานพระพุทธศาสนา.
ภัทริยา แรมวัลย์. (2563). เพศวิถีในหนังสือแบบเรียน กรณีศึกษา หนังสือเรียนวิชาสุขศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. ThaiLIS.
วิจิตร ว่องวารีทิพย์. (2559). ความหลากหลายทางเพศในแบบเรียนไทย. มูลนิธิเพื่อสิทธิและความเป็นธรรมทางเพศ.
วิภาดา รัตนดิลก ณ ภูเก็ต. (2559). ความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างความเป็นชาย-ความเป็นหญิงในหนังสือชุด “เมื่อคุณตาคุณยายยังเด็ก”. รมยสาร, 14(3), 27-34.
วิสันต์ สุขวิสิทธิ์. (2554). ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับอุดมการณ์ในหนังสือเรียนรายวิชา ภาษาไทย ตามหลักสูตรประถมศึกษา พ.ศ. 2503-2544: การศึกษาตามแนววาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR).
สรณี วงศ์เบี้ยสัจจ์, หัทยา จันทรมังกร, และ ศตนันต์ เปียงบุญทา. (2547). รายงานการวิจัย เรื่องหนังสือนิทานภาพสำหรับเด็กของไทยที่ได้รับรางวัล: การวิเคราะห์เชิงวรรณกรรมและวาทกรรม. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. https://archive.lib.cmu.ac.th/full/res/2547/tressh510078_47_full.pdf
ศิริพร ภักดีผาสุข. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับอัตลักษณ์และแนวทาง การนำมาศึกษาภาษาไทย. โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมหมาย แตงสกุล, เชาวลิต ภูมิภาค, และ กัลยภัฏร์ ศรีไพโรจน์. (ม.ป.ป.). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานสุขศึกษาและพลศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. สำนักพิมพ์วัฒนาพานิช.
สำนักงานราชกิจจานุเบกษา. (2558). พระราชบัญญัติความเท่าเทียมระหว่างเพศ พ.ศ. 2558. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2558/A/18/17.PDF
อำนาจ มงคลสืบสกุล. (2561). สิทธิมนุษยชนของกลุ่มคนที่มีความหลากหลายทางเพศในบริบทสังคมไทย. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัย มกุฎราชกุมาร. 1(1), 69-80.
อุทัย สงวนพงษ์ และ สุณัฎฐา สงวนพงศ์. (2563). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน สุขศึกษาและพลศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.).
อุทัย สงวนพงษ์. (2563). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานสุขศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.).
อุมาวัลย์ ชีช้าง. (2555). ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับอุดมการณ์ในเรื่องเล่าสำหรับเด็กในหนังสือวันเด็กแห่งชาติ พ.ศ. 2523 - 2553 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR).
Fairclough, N. (1995a). Critical discourse analysis: the critical study of language. Longman.
Fairclough, N. (1995b). Media discourse. Arnold.
Hall, S. (2003). Representation: Cultural representations and signifying practice. SAGE.
Panpothong, N. (2015). Thai primary school history textbooks: A textually-oriented critical discourse analysis. Journal of Language and Linguistics, 34(1), 66-93.
van Dijk, T. A. (2003). Critical discourse analysis. In D. Schiffin (Eds.), The handbook of discourse analysis. (pp. 352-371). Blackwell.
