การส่งเสริมและพัฒนาสวัสดิการเกื้อกูลชุมชนในพื้นที่ชายฝั่งทะเลจังหวัดปัตตานี

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมและพัฒนาสวัสดิการเกื้อกูลชุมชนในพื้นที่ชายฝั่งทะเลจังหวัดปัตตานี โดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการ ประกอบกับการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสังเกตแบบมีส่วนร่วมกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 36 คน ในชุมชนประมงชายฝั่ง 4 พื้นที่ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการนำข้อมูลมาจัดหมวดหมู่ตามประเด็น ถอดรหัส ตีความ และเรียบเรียงข้อมูล ผลการวิจัยพบว่า ชุมชนในพื้นที่ชายฝั่งทะเลจังหวัดปัตตานี มีการพัฒนาสวัสดิการชุมชนผ่านกระบวนการมีส่วนร่วม 5 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การสำรวจสวัสดิการเกื้อกูลที่มีอยู่ 2) การสำรวจสวัสดิการของรัฐ 3) การวิเคราะห์สวัสดิการเกื้อกูลที่โดดเด่น 4) การวิเคราะห์ชุมชนแบบมีส่วนร่วม และ 5) การส่งเสริมและพัฒนาสวัสดิการเกื้อกูลชุมชน โดยพบรูปแบบการพัฒนาสวัสดิการ 3 ประเภท ได้แก่ กลุ่มต้นแบบ กลุ่มพัฒนาต่อยอด และกลุ่มเริ่มต้นพัฒนา ซึ่งปัจจัยที่ส่งเสริมและพัฒนาสวัสดิการเกื้อกูลชุมชนความให้สำเร็จสำคัญ ได้แก่ การมีผู้นำชุมชนที่มีบทบาทในการประสานความคิด การใช้กลไกกลุ่มอาชีพและวิสาหกิจชุมชนการเรียนรู้เพื่อพัฒนาระบบพึ่งตนเอง และการสนับสนุนจากภาครัฐ งานวิจัยนี้เสนอให้หน่วยงานภาครัฐส่งเสริมการพัฒนาสวัสดิการชุมชนโดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนเป็นพื้นฐาน เพื่อให้ชุมชนสามารถแสดงศักยภาพและพึ่งตนเองได้อย่างยั่งยืน