PROMOTING AND DEVELOPING COMMUNITY WELL-BEING IN PATTANI PROVINCE COASTAL AREAS
Keywords:
Participation, Community Welfare, Coastal Fishing Communities, Pattani ProvinceAbstract
This study aimed to promote and develop mutual community welfare in the coastal areas of Pattani Province, Thailand. Using an action research methodology combined with in-depth interviews and participant observation, data were collected from 36 key informants across four coastal fishing communities through semi-structured interviews. The data were analyzed by categorical organization, coding, interpretation, and systematic compilation. The findings revealed that communities in Pattani's coastal areas have developed welfare systems through a five-step participatory process: 1) surveying existing mutual welfare provisions, 2) examining state-provided welfare services, 3) analyzing outstanding mutual welfare models, 4) conducting participatory community analysis, and 5) implementing community welfare promotion and development. Three distinct development patterns were identified: prototype groups, development extension groups, and startup groups. Critical success factors included effective coordination by community leaders, the use of occupational groups and community enterprises as mechanisms, the development of self-reliance systems through continuous learning, and government support. This study recommends that government agencies promote community welfare development using participatory approaches as fundamental strategies, enabling communities to demonstrate their potential and achieve sustainable self-reliance.
References
เกตุชพรรณ์ คำพุฒ. (2558). ปริทัศน์วัฒนธรรมสมัยนิยม: ฐานคิดและปรากฏการณ์ทางวัฒนธรรมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้. วารสารภาษาและวัฒนธรรม, 34(1), 5-28.
โกวิทย์ พวงงาม. (2550). การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนด้านการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นตามรัฐธรรมนูญ. มิสเตอร์ก็อบปี้.
จําเนียร จวงตระกูล และ นวัสนันท์ วงศ์ประสิทธิ์. (2562). การวิเคราะห์เนื้อหาในการวิเคราะห์ข้อมูลการวิจัยเชิงคุณภาพ. วารสารสมาคมรัฐประศาสนศาสตร์แห่งประเทศไทย, 1(2), 9-22.
จิรัชยา เจียวก๊ก, วันชัย ธรรมสัจการ, เกษตรชัย และหีม และอุทิศ สังขรัตน์. (2560). การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมในการจัดสวัสดิการชุมชนชาวประมงชายฝั่งทะเลอันดามัน. วารสารพัฒนาสังคม, 19(2), 21-35.
จิรัชยา เจียวก๊ก, วันชัย ธรรมสัจการ, เกษตรชัย และหีม และอุทิศ สังขรัตน์. (2561). คนหาปลากับทุนทางสังคม: สวัสดิการชุมชนชายฝั่งทะเลอันดามันของไทย. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 6(1), 131-152.
จิรัชยา เจียวก๊ก. (2568). เทคนิคการพัฒนาชุมชน. โรงพิมพ์ฝ่ายเทคโนโลยีทางการศึกษา สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
ชาย โพธิสิตา. (2549). ศาสตร์และศิลป์แห่งการวิจัยเชิงคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 2). อมรินทร์พริ้นติ้ง.
ณรงค์ เพ็ชรประเสริฐ. (2546). บทสังเคราะห์ภาพรวมการพัฒนาระบบสวัสดิการสำหรับคนจนและคนด้อยโอกาสในสังคมไทย. ศูนย์ศึกษาเศรษฐศาสตร์การเมือง คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บัวพันธ์ พรหมพักพิง. (2547). แนวคิดและยุทธศาสตร์การแก้ไขปัญหาความยากจนในประเทศไทย. มนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์, 21(3), 130-153.
ปัญญา เลิศไกร. (2550). แนวคิดและรูปแบบการจัดสวัสดิการชุมชนที่ประสบความสำเร็จ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. คลังสารสนเทศดิจิทัล มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:125603
ปาริชาติ วลัยเสถียร, สุทิตย์ อบอุ่น, สหัทยา วิเศษ, จันทนา เบญจทรัพย์ และ ชลกาญจน์ ฮาซันนารี. (2546). กระบวนการและเทคนิคการทำงานของนักพัฒนา (พิมพ์ครั้งที่ 2). โครงการเสริมสร้างการเรียนรู้เพื่อชุมชนเป็นสุข.
พระราชบัญญัติส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคม พ.ศ.2546, (2546, 1 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 120 ตอนที่ 94ก, หน้า 6-20.
ไพรัช บวรสมพงษ์. (2555). การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเชิงประยุกต์ในการส่งเสริมการจัดสวสดิการชุมชน กรณีศึกษาอำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. http://thesis.swu.ac.th/swufac/Soc/Pairuch_B_R406877.pdf
วรวุฒิ โรมรัตนพันธ์. (2551). ทุนทางสังคม กระบวนการทัศน์ใหม่ในการจัดการสิ่งแวดล้อม. ฟิสิกส์เซ็นเตอร์.
สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์กรมหาชน). (2546). รูปแบบการจัดสวัสดิการโดยชุมชน. ในสวัสดิการชุมชนพึ่งตนเอง. สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์กรมหาชน).
สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน). (2552). คู่มือการดำเนินการโครงการสนับสนุนการจัดสวัสดิการชุมชน. แอ๊ปป้า พริ้นติ้ง กรุ๊ป.
สมศักดิ์ สงวนดี. (2564). ทุนทางสังคมกับการพัฒนาชุมชน. วารสารวิชาการแห่งอนาคต, 1(1), 1-8.
สมศักดิ์ สามัคคีธรรม และ สุพรรณี ไชยอำพร. (2560). สวัสดิการชุมชนกับการสร้างสังคมเข้มแข็งในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารร่มพฤกษ์ มหาวิทยาลัยเกริก, 35(1), 139-161.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2559). ร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมฉบับที่ 12. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สุคนธ์ มั่นคงวาจา และ วิไลลักษณ์ อยู่สำราญ. (2568). ความคาดหวังต่อการจัดสวัสดิการด้านสุขภาพของพระสงฆ์ในวัดเขตสาทร กรุงเทพมหานคร. วารสารพิพัฒนสังคม, 2(1), 41–59.
สุรวุฒิ ปัดไธสง. (2545). วัฒนธรรมชุมชน: เงื่อนไขความเข้มแข็งชุมชน/หมู่บ้าน. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 8(1), 11-20.
สุวรรณี คำมั่น และ สุจริตราภรณ์ นาคะลักษณ์. (2546). ทุนทางสังคมกับการเพิ่มความมั่นคงของมนุษย์.
ในการสัมมนาวิชาการประจำปี 2546 เรื่อง ความมั่นคงของมนุษย์ (หน้า 1-17). https://tdri.or.th/wp-content/uploads/2013/07/YE2003_2_06.pdf
อาทิตย์ บุดดาดวง และสุพรรณี ไชยอำพร. (2555). ความสามารถในการนำทุนทางสังคมออกมาใช้ของชุมชนบ้านบางไพร อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารสมาคมนักวิจัย, 17(1), 29-41.
อาแว มะแส. (2555). การจัดสวัสดิการชุมชนผ่านกลุ่มออมทรัพย์: ทางเลือกในการลดความเหลื่อมล้ำทางสังคมในชนบทไทย. วารสารพัฒนาสังคม, 14(2), 19-38.
อุทัย ปริญญาสุทธินันท์. (2559). “สวัสดิการชุมชน” ความสมดุลระหว่างการให้และการรับ. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 4(3), 327-336.
Bourdieu, P. (1989). Social space and symbolic power. Sociological Theory, 7(1), 14-25. https://doi.org/10.2307/202060
Putnam, R. D. (1993). What makes democracy work?. National Civic Review, 82(2), 101-107. https://doi.org/10.1002/ncr.4100820204
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 จิรัชยา เจียวก๊ก, สุวรา แก้วนุ้ย, ฐาณิดาภัทฐ์ แสงทอง, สมฤดี สงวนแก้ว, พัฒนันติ์ บุญญานุพงศ์

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ ผู้เขียน
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารเครือข่ายส่งเสริมการวิจัยทางมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์จะถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ

