รูปแบบการสัญจร Micromobility เพื่อการเดินทางเชื่อมต่อในพื้นที่เกาะรัตนโกสินทร์ กรุงเทพมหานคร
คำสำคัญ:
Micromobility, สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า , จักรยาน, การเดินทางเชื่อมต่อระยะสุดท้าย , เกาะรัตนโกสินทร์บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเลือกใช้รูปแบบการสัญจร Micromobility ซึ่งครอบคลุมสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าและจักรยาน เพื่อเป็นระบบสนับสนุนการเดินทาง ในการเชื่อมต่อระยะสุดท้าย ในพื้นที่เกาะรัตนโกสินทร์ กรุงเทพมหานคร และเพื่อเสนอแนะแนวทางส่งเสริมการใช้งานอย่างยั่งยืนต่อภาครัฐและผู้ประกอบการ การศึกษานี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงสำรวจกับกลุ่มตัวอย่าง 300 คน ผ่านแบบสอบถามทั้งรูปแบบภาคสนามและออนไลน์ โดยวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Chi-square และค่าสัมประสิทธิ์ Cramer’s V และ Phi ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเลือกใช้สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือ เพศ และช่วงอายุ โดยเฉพาะกลุ่มคนรุ่นใหม่ช่วงอายุ 20-29 ปี ในขณะที่การเลือกใช้จักรยานมีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับระดับรายได้ (กลุ่มรายได้ต่ำกว่า 30,000 บาทต่อเดือน) และระยะเวลาการเดินทาง (นิยมใช้ในระยะเวลาไม่เกิน 30-60 นาที) นอกจากนี้ยังพบความสัมพันธ์ในระดับสูงระหว่างการเลือกใช้สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าและจักรยาน ซึ่งบ่งชี้ว่าเป็นกลุ่มผู้ใช้งานเดียวกัน ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายประกอบด้วย 5 ประการสำคัญ ได้แก่ (1) การจัดทำทางสัญจรเฉพาะที่มีการป้องกัน (2) การเชื่อมต่อโครงข่ายเข้ากับระบบขนส่งสาธารณะหลักและมีแอปพลิเคชันที่ใช้งานง่าย (3) การเพิ่มจุดจอดในจุดเชื่อมต่อการเดินทางและแหล่งกิจกรรม (4) การใช้ระบบ CCTV เพื่อความปลอดภัยและวินัยจราจร และ (5) การปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานรองรับสภาพอากาศร้อนชื้นและการปรับปรุงกฎหมายรองรับสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า
เอกสารอ้างอิง
ทรงพร สุวัฒิกะ นันทวัฒน์ ลือสิงหนาท วีระชัย วงษ์วีระนิมิตร ปวโรธร ไชยเพ็ชร และจิตติชัย รุจนกนกนาฏ. (2564, 23-25 มิถุนายน 2564). การศึกษาระบบนำส่งผู้โดยสาร (Feeder) ด้วยรถโดยสารประจำทาง เพื่อสนับสนุนการเดินทางด้วยรถไฟฟ้า. ใน เอกสารประกอบการประชุมวิชาการวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 26 (TRL30 1-7). สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง.
สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร. (2567). แผนปฏิบัติการด้านการขับเคลื่อนและส่งเสริมการเดินทางด้วยระบบขนส่งสาธารณะในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล พ.ศ. 2566-2570. สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร.
ไทยรัฐออนไลน์. (2562, 31 พฤษภาคม). เหนื่อยและท้อเหลือเกินรู้ไหม ชาวกทม. บ่น รถเมล์รอนาน คนแน่น ขาดช่วง. ไทยรัฐ. https://www.thairath.co.th/news/society/1580958
สำนักข่าวซินหัว. (2562, 20 สิงหาคม). เนเธอร์แลนด์เสนอ ‘ปั่นจักรยาน’ ขึ้นแท่นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของชาติ. สำนักข่าวซินหัว. https://www.xinhuathai.com/life-cul/26856_20190820
รพีพัฒน์ อิงคสิทธิ์ และญาณ์สินี เนื่องจำนงค์. (2562, 17 กันยายน). เนเธอร์แลนด์ประเทศปั่นได้ กับการเรียกร้องที่ไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ. https://themomentum.co/netherlands-bicycle-way
Abduljabbar, R. L., Liyanage, S., & Dia, H. (2021). The role of micro-mobility in shaping sustainable cities: A systematic literature review. Transportation Research Part D: Transport and Environment, 92, 102734. https://doi.org/10.1016/j.trd.2021.102734
Bruntlett, M., & Bruntlett, C. (2025). Bike-train intermodality can come in many different forms. https://www.modacitylife.com
Buri, B. (2023). Bangkok bicycle city: Pun-Pun share the road. https://www.bhirajburi.co.th/community/public-transport-punpun-bicycle
Dovey, K., & Pafka, E. (2020). What is walkability? The urban DMA. Urban Studies, 57(1), 93-108. https://doi.org/10.1177/0042098018819727
Feng, C., & Ye, J. (2020, December 27). The rise and fall of Mobike and Ofo, China’s bike-sharing twin stars. South China Morning Post. https://www.scmp.com/tech/start-ups/article/3114932/rise-and-fall-mobike-and-ofo-chinas-bike-sharing-twin-stars
Google. (n.d.). Rattakosin island map. Retrieved September 30, 2025 from https://www.google.com/maps/place/Rattanakosin+Island/@13.7500204,100.4897003,15z/data=!3m1!4b1!4m6!3m5!1s0x30e29910e094b81f:0x2421b5cc59a90c3a!8m2!3d13.75!4d100.5!16s%2Fm%2F0hr6tvg!5m1!1e1?authuser=0&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI1MTAxNC4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D
Gutiérreza, M., Hurtubiab, R., & Ortúzar, J. d. D. (2020). The role of habit and the built environment in the willingness to commute by bicycle. Travel Behaviour and Society, 20(1), 62-73. https://doi.org/10.1016/j.tbs.2020.02.007
Institute for Transportation & Development Policy (ITDP). (2024). Defining Micromobility. In ITDP_micromobility_infographic_full_200324 (Ed.), (Vol. 1.1MB): ITDP.
McQueen, M., Abou-Zeid, G., MacArthur, J., & Clifton, K. (2021). Transportation Transformation: Is micromobility making a macro impact on sustainability? Journal of Planning Literature, 36(1), 46-61. https://doi.org/10.1177/0885412220972696
Meyer, S. (2025, May 29). The future of micromobility: How short, shared rides are disrupting car travel. https://www.thezebra.com/resources/driving/micromobility/#:~:text=These%20areas%20also%20promotes%20micromobility,%2C%20e%2Dbikes%20and%20more.
Shashank, A., & Schuurman, N. (2019). Unpacking walkability indices and their inherent assumptions. Health and Place, 55, 145-154. https://doi.org/10.1016/j.healthplace.2018.12.005
Sommer, R., & Sommer, B. B. (2002). A Practical Guide to Behavioral Research: Tools and Techniques. Oxford University Press.
Song, N., Pell, R., & Audenhove, F.-J. V. (2017). The rapid growth of bike sharing in China. Arthur D. Little. https://www.adlittle.com/en/insights/viewpoints/rapid-growth-bike-sharing-china
The National Association of City Transportation Officials (NACTO). (2024). Shared micromobility in the U.S. and Canada: 2023. https://nacto.org/publication/shared-micromobility-report-2023/
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สญชัย ลบแย้ม

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ ผู้เขียน
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารเครือข่ายส่งเสริมการวิจัยทางมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์จะถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ

