ผลกระทบของวงจรเงินสดต่อผลการดำเนินงาน: หลักฐานจากบริษัทจดทะเบียน ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

บทคัดย่อ

การบริหารเงินทุนหมุนเวียนเป็นปัจจัยสำคัญที่เชื่อมโยงกับสภาพคล่องและความสามารถในการทำกำไรของกิจการ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลกระทบของวงจรเงินสดต่อผลการดำเนินงานของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย โดยใช้ตัวชี้วัดผลการดำเนินงานสองมิติ ได้แก่ อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ และกำไรต่อหุ้น พร้อมควบคุมขนาดกิจการและอัตราส่วนหนี้สินต่อทุน กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยข้อมูลบริษัทจดทะเบียนทุกกลุ่มอุตสาหกรรม ยกเว้นกลุ่มการเงิน จำนวน 2,444 ข้อมูลบริษัท ในช่วงปี พ.ศ. 2563–2567 และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์สหสัมพันธ์ และ
การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณโดยอาศัยข้อมูลแบบรวมหน่วยสังเกต ผลการวิจัยพบว่า วงจรเงินสดมีความสัมพันธ์เชิงลบอย่างมีนัยสำคัญกับทั้งอัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์และกำไรต่อหุ้น สะท้อนว่าการลดระยะเวลาการผูกเงินทุนในสินทรัพย์หมุนเวียนช่วยส่งเสริมผลการดำเนินงานของกิจการ นอกจากนี้ผลการทดสอบความสัมพันธ์เชิงไม่เป็นเส้นตรงพบว่า วงจรเงินสดและอัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์มีความสัมพันธ์แบบโค้งนูนลง สอดคล้องกับแนวคิด Trade-off Theory ขณะที่ความสัมพันธ์ระหว่างวงจรเงินสดและกำไรต่อหุ้นมีลักษณะเชิงเส้นตรงเชิงลบ งานวิจัยนี้มีส่วนช่วยขยายองค์ความรู้ด้านการบริหารเงินทุนหมุนเวียน โดยยืนยันความเหมาะสมของ Trade-off Theory ในบริบทของประเทศกำลังพัฒนา และชี้ให้เห็นว่าการเลือกใช้ตัวชี้วัดผลการดำเนินงานที่แตกต่างกันอาจนำไปสู่ข้อสรุปเชิงวิชาการที่แตกต่างกัน ในเชิงปฏิบัติข้อค้นพบสามารถใช้เป็นแนวทางแก่ผู้บริหารในการกำหนดนโยบายการบริหารวงจรเงินสดที่เหมาะสมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพทางการเงินของกิจการ