มองไทยผ่านใบชา: พลวัตทางอำนาจ ชนชั้น และมายาคติ
Keywords:
-Abstract
The aim of article is to present the knowledge of communication. It is presented through the meanings of Chinese and English tea as constructed in Thai society as well as power and the function of power behind tea consumption, significationand taste for the two groups of tea consumers.
The findingsare the mythical level of the meanings of Chinese and English tea in Thai society was constructed from the power structure which varied in each period. As a result, the meanings changed relatively to those who was in power and in which direction these powerful people wanted to direct the meaning towards; for example, the power of the Chinese empire and Thai elites, the power of the British empire and Thai elites, the power of the state, and the power in the hands of the middle class.
Tea consumption was therefore a space where power of the Chinese and British cultural empires clashed in terms of semiology and signification.Moreover, the meanings of Chinese and English teas were used to communicate the difference of social classes. The meanings also signify difference of consumers in terms of their class, especially the elites in the past. But at the present day, the middle class use the meanings to maintain their class status.
References
กาญจนา แก้วเทพ (2548), “ทฤษฎีว่าด้วยเนื้อหา/สาร และความหมาย”, ใน สาขาวิชานิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, ประมวลสาระชุดวิชา ปรัชญานิเทศศาสตร์และทฤษฎีการสื่อสาร หน่วยที่ 8-15, นนทบุรี: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
กาญจนา แก้วเทพ และสมสุข หินวิมาน (2551), สายธารแห่งนักคิดทฤษฎีเศรษฐศาสตร์การเมืองและสื่อสารศึกษา, กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.
ขจร สุขพานิช (2531), ข้อมูลประวัติศาสตร์: สมัยบางกอก, กรุงเทพฯ: องค์การค้าของคุรุสภา.
คึกฤทธิ์ ปราโมช, ม.ร.ว. (2543), หลายชีวิต, กรุงเทพฯ: ดอกหญ้า.
โครงการสืบสานมรดกไทย (2542), เครื่องถ้วยเบญจรงค์และลายน้ำทอง, กรุงเทพฯ: สตาร์ปริ๊นท์.
จิตรา ก่อนันเกียรติ (2536), ความรู้เรื่องจีนจากผู้เฒ่า, กรุงเทพฯ: ดอกหญ้า.
จิราพร ทรงฉาย (2550), บทแปลเรื่องชา ของเจน เพตติกรูว์ พร้อมบทวิเคราะห์, สารนิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการแปลภาษาอังกฤษและไทย คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ (2537), ไกลบ้าน, กรุงเทพฯ: อัมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง.
จุลจักรพงษ์, พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า (2540), เกิดวังปารุสก์ ฉบับสมบูรณ์, กรุงเทพฯ: ริเวอร์บุ๊ค.
จุลชีพ ชินวรรโณ (2528), สัมพันธไมตรี ไทย-จีน ทศวรรษแห่งมิตรภาพ 2518-2528, กรุงเทพฯ: โครงการจีนศึกษา สถาบันเอเชียตะวันออกศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
เจเรมี ซีบรุก (2554), คู่มือเข้าใจชนชั้น วรรณะ ความเหลื่อมล้ำ, แปลโดย ทองสุก เกตุโรจน์ และ สายพิณ ศุพุทธมงคล, กรุงเทพฯ: โครงการจัดพิมพ์คบไฟ.
ดนัย จันทร์เจ้าฉาย (2551), ตามเสด็จพระพุทธเจ้าหลวง ประพาสต่างแดน, กรุงเทพฯ: ดีเอ็มจี.
นพพร ภาสะพงศ์ (2548), ปั้นชาเสน่หางานศิลป์แห่งดินปั้น, กรุงเทพฯ: เมืองโบราณ.
บุปผา กิตติกุล (2550), Herbal Drink & Tea, กรุงเทพฯ: แสงแดด.
โบตั๋น (2513), จดหมายจากเมืองไทย, กรุงเทพฯ: บรรณกิจ.
พิมพ์ประไพ พิศาลบุตร (2544), สำเภาสยาม ตำนานเจ๊กบางกอก, กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คพับลิเคชั่น.
________. (2550), กระเบื้องถ้วยกะลาแตก, กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คพับลิเคชั่น.
ภิญโญ ไตรสุริยธรรมา (2558), ปัญญาชาจีน, กรุงเทพฯ: Openbooks.
มติชนรายวัน, 4 มิถุนายน 2556.
มองซิเออร์ เดอ ลาลูแบร์ (2557), จดหมายเหตุ ลา ลูแบร์ ราชอาณาจักรสยาม, แปลโดย สันต์ ท. โกมลบุตร, กรุงเทพฯ: ศรีปัญญา.
ราโชทัย, หม่อม (2484), จดหมายเหตุและนิราศลอนดอน เรื่องราชทูตไทยไปประเทศอังกฤษในรัชกาลที่ 4 เมื่อปีมะเส็ง จุลศักราช 1219 พ.ศ. 2400, พระนคร: กรมศิลปากร.
เรืองรอง รุ่งรัศมี (2549), รวยรินกลิ่นชา, กรุงเทพฯ: แพรวสำนักพิมพ์.
ว.ณ ประมวญมารค (2531), รัตนาวดี, กรุงเทพฯ: บรรณกิจ.
วรรณพร บุญญาสถิตย์ (2553), จอมนางแห่งสยาม: ในสมัยรัชกาลที่ 4 ถึงรัชกาลที่ 6 กับกระแสวัฒนธรรมตะวันตก, กรุงเทพฯ: สร้างสรรค์บุ๊คส์.
เวนิสา เสนีวงศ์ (2541), กับข้าวเจ้านาย, กรุงเทพฯ: บางกอกบุ๊ค.
ศรันย์ ทองปาน (2549), เสด็จเตี่ย “เกิดมาทั้งที มันก็ดีอยู่แต่เมื่อเป็น”, กรุงเทพฯ: สารคดี.
สกาวรัตน์ หาญกาญจนสุวัฒน์ (2555), การกลับมานิยมบริโภคชาจีนในฐานะวัฒนธรรมชั้นสูงในกรุงเทพมหานครร่วมสมัย, วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาไทยศึกษา (นานาชาติ) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สังศิต พิริยะรังสรรค์ และผาสุก พงษ์ไพจิตร (2536), ชนชั้นกลางบนกระแสประชาธิปไตยไทย, กรุงเทพฯ: ศูนย์ศึกษาเศรษฐศาสตร์การเมือง คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมกับ มูลนิธิฟรีดริช เอแบรท.
สืบแสง พรหมบุญ (2525), ความสัมพันธ์ในระบบบรรณาการระหว่างจีน-ไทย, กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
หยก บูรพา (2519), อยู่กับก๋ง, กรุงเทพฯ: ประพันธสาส์น.
________. (2521), กตัญญูพิศวาส, กรุงเทพฯ: ประพันธสาส์น.
หวาง หลิง (2546), ตำนานชาในตำราจีน, แปลโดย เกียรติชัย พงษ์พาณิชย์, กรุงเทพฯ: มติชน.
อนงคณา มานิตพิสิฐกุล. (2545). ไทยกับจีนและญี่ปุ่นสมัยอยุธยา. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
อ๋อง (2544), ระบายชา, กรุงเทพฯ: ศรีสารา.
Koa Joseph S.G. (2546), ชา เลือกชาดื่ม ซื้อชาเป็น, เชียงใหม่: The Knowledge Center.
Bourdieu, P. (1984), Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste, New York: Routledge.
Deeming, C. (2014), “The Choice of the Necessary: Class, Tastes and Lifestyles: A Bourdieusian Analysis in Contemporary Britain”, Internationanal Journal of Sociology and Social Policy, 34 (7/8): 438-454.
Fiske, J. (2011), Introduction to Communication Studies, New York: Routledge.
Marsh, L. and Li, H. (2016), The Middle Class in Emerging Societies: Consumer, Life-styles and Markets, New York: Routledge.
Nederveen Pieterse, J. (2015), Globalization and Culture: Global Melange, Lanham: Rowman & Littlefield
สื่อออนไลน์
www.twiningsmoment.com
สัมภาษณ์
จิตรา ก่อนันทเกียรติ, สัมภาษณ์ 27 ตุลาคม 2558.

