แนวทางการสร้างสังคมเท่าทันสื่อ สารสนเทศ และดิจิทัล: เมื่อ “เมืองทั่วถึง” เป็นได้ทั้ง “สื่อ” และ “สาร” เพื่อสร้าง การเปลี่ยนแปลง

Authors

  • นิธิดา แสงสิงแก้ว FACULTY OF JOURNALISM AND MASS COMMUNICATION THAMMASAT UNIVERSITY
  • นันทิยา ดวงภุมเมศ สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล

Keywords:

“inclusive city”, city, social movement

Abstract

                  This article analyses the concept of inclusive city extracted from the evaluation project “Assessments of Strategic Work towards Social Movement on Media, Information, Digital and Literacy” (MIDL) under the Child and Youth Media Institute (CYMI). The project employs an observation method to collect data from primary sources and documentary analysis to gather information from previous reports and documents regarding the MIDL related works of CYMI and its networks. The article highlights the use of “space”, particularly its function in relation to “city” under the global theme “inclusive city” where processes of development include a wide variety of interactions among citizens and issues of mar-ginalization is avoided. It argues that “city” in the Thai local context not only functions as a “medium” but also a “message” in communication feature to draw on youth participation and drive social changes. The city is also a critical tool to unveil hidden voices of the people who live within and allow them to have access, participate and utilize city space. The use of city under the inclusivity concept is therefore an alternative way to empower sub-groups’ voices, accessibility and participation in designing and using space of the city to share their needs and identities. 

References

กาญจนา แก้วเทพ (2548), “ไตร่ตรองและมองใหม่ เมื่อจะใช้สื่อพื้นบ้านเพื่อการพัฒนา”, ใน สื่อพื้นบ้าน สื่อสารสุข. กรุงเทพฯ: โครงการสื่อพื้นบ้านเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพชุมชน (สพส.).

จารียา อรรถอนุชิต (2554), “แง่งามของสื่อพื้นบ้าน...คุณค่าที่ยังคงอยู่คู่สังคมภาคใต้”, วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 6(2): 1-26.

จุฑามาศ แก้วพิจิตร (2559), “การศึกษากระบวนการเรียนรู้ในพิพิธภัณฑ์ เพื่อเสริมสร้างการเรียนรู้ตลอดชีวิต”, วารสารการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และองค์การ สถาบันบัณฑิต พัฒนบริหารศาสตร์, 8(1): 32-59.

ถิรนันท์ อนวัชศิริวงศ์ และพิรุณ อนวัชศิริวงศ์ (2561), MIDL for Kids การรู้เท่าทันสื่อ สารสนเทศ และดิจิทัล สำหรับเด็กปฐมวัย, กรุงเทพฯ: สุพีเรียพริ้นติ้งเฮ้าส์.

นันทิยา ดวงภุมเมศ (2561), “พื้นที่สร้างสรรค์” กับการสร้างความเป็นพลเมืองในสังคมประชาธิปไตยให้เยาวชนไทย ระยะ 2, รายงานการวิจัย สถาบันสื่อเด็กและเยาวชน.

นันทิยา ดวงภุมเมศ และสิรินทร พิบูลภานุวัธน์ (2562ก), “คุณค่าและศักดิ์ศรีของพลเมืองสูงวัย”, จดหมายข่าว RILCA Newsletter, 38(2): 1.

_________. (2562ข), “‘พื้นที่สร้างสรรค์’ กลไกการสื่อสารแบบมีส่วนร่วมในการสร้างความเป็นพลเมืองให้เยาวชนไทย”, วารสารศาสตร์, 12(2): 87-123.

นิธิดา แสงสิงแก้ว และนันทิยา ดวงภุมเมศ (2562), รายงานผลโครงการติดตามและประเมินผลการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนสังคมเท่าทันสื่อ สารสนเทศ และดิจิทัล (MIDL), ภายใต้โครงการขับเคลื่อนระบบสื่อสุขภาวะเด็กเยาวชน ของสถาบันสื่อเด็กและ เยาวชน มูลนิธิส่งเสริมสื่อเด็กและเยาวชน (สสย.)

นิษฐา หรุ่นเกษม (2549), การสื่อสารกับปฏิบัติการสร้างภาพตัวแทนผ่านสื่อพิพิธภัณฑสถานในประเทศไทย, วิทยานิพนธ์ปริญญานิเทศศาสตรดุษฎีบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปัณณพร ไพบูลย์วัฒนกิจ และปิยาพัชร เดชบุญ (2562), รายงานผลโครงการติดตามประเมินผลการดำเนินงานสัปดาห์การรู้เท่าทันสื่อ สารสนเทศ และดิจิทัล ปี 2561 MIDL for Inclusive Cities: การสร้างเมืองของทุกคน, กรุงเทพฯ: สถาบันสื่อเด็กและเยาวชน.

พยุรี ชาญณรงค์ (2560), ทฤษฎีการสื่อสารของมนุษย์ (Theories of Human Communication),เอกสารประกอบการสอนวิชา วส.300 ทฤษฎีการสื่อสาร, กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์.

พิชิต ธีอิ่น (2558), “ผลผลิตของสื่อกิจกรรมประเภทค่ายเยาวชนระดับนานาชาติ: บริบทวิเคราะห์เอเชียตะวันออกกับอาเซียน”, วารสารนิเทศศาสตร์และนวัตกรรม สถาบันบัณฑิต พัฒนบริหารศาสตร์, 2(2).

วิลาสินี อดุลยานนท์ (2554), “รู้เท่าทันสื่อ: พลังปัญญาที่จะนำพาสังคมออกจากวิกฤต”, ใน ธาม เชื้อสถาปนศิริ (บ.ก.), รู้ทันสื่อ, กรุงเทพฯ: ออฟเซ็ท ครีเอชั่น.

สถาบันสื่อเด็กและเยาวชน (ม.ป.ป.), คู่มือจัดการเรียนรู้การรู้เท่าทันสื่อ สารสนเทศ และดิจิทัล เพื่อการสร้างพลเมือง, กรุงเทพฯ: สถาบันสื่อเด็กและเยาวชน.

สถาบันสื่อเด็กและเยาวชน และเครือข่ายการศึกษาเพื่อสร้างพลเมืองประชาธิปไตย (ม.ป.ป.), กรอบแนวคิดพลเมืองประชาธิปไตย: เท่าทันสื่อ สารสนเทศ และดิจิทัล, กรุงเทพฯ: สถาบัน สื่อเด็กและเยาวชน.

สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (2561), Shifting Paradigm of City with Innovation, เอกสารประกอบการสัมมนาในเวที District Summit 2018.

โสภิดา วีรกุลเทวัญ (2562), รายงานโครงการศึกษาและวิเคราะห์การดำเนินงาน โครงการสัปดาห์รู้เท่าทันสื่อ สารสนเทศ และดิจิทัล ปี 2561 MIDL for Inclusive Cities: การสร้าง เมืองของทุกคน.

Freire, P. (1988), “Cultural Action and Conscientization”, Harvard Education Review, 68(4): 499-521.

Potter, J. (2015), Media Literacy, New Delhi: Sage.

Westheimer, J. and Kahne, J. (2004), “Educating the ‘Good’ Citizen: Political Choices and Pedagogical”, Political Science and Politics, 37(2): 241-247.

Whitzman, C. et al. (2013), Building Inclusive Cities: Women’s Safety and the Right to the City, London: Routledge.

พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 (2554), “สื่อ”, สืบค้นเมื่อ 18 พฤษภาคม 2562 จาก http://www.royin.go.th/dictionary

สำนักข่าวอิศรา (2562) “นักผังเมืองชูแนวคิดเมืองทั่วถึงอนาคตการพัฒนากรุงเทพ”, สืบค้นเมื่อ 11 ตุลาคม 2562 จาก https://www.isranews.org/isranews-news/42996-public.html

The Matter (2561), “เมื่อกรุงเทพไม่ได้ออกแบบมาเพื่อทุกคน เราก็จงเดินทางด้วยวิถีของเราเอง”, สืบค้นเมื่อ 13 ตุลาคม 2562 จาก https://thematter.co/brandedcontent/bkk-for-no-one/45954.

Celot, P. and Pérez Tornero, J. (2009), “Study on Assessment Criteria for Media Literacy Levels”, Brussels, European Commission--EAVI Consortium, retrieved 15 October 2019 from http://ec.europa.eu/culture/media/media-content/media-literacy/studies/eavi_study_assess_crit_media_lit_levels_europe_nrep.pdf

Gerometta, J. et al. (2005), “Social Innovation and Civil Society in Urban Governance: Strategies for an Inclusive City”, retrieved 16 October 2019 from https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1080/00420980500279851

Hanson, J. (2004), “The Inclusive City: Delivering More Accessible Urban Environment through Inclusive Design”, retrieved 16 October 2019 from https://discovery. ucl.ac.uk/id/eprint/3351/

Investopedia (n.d.), “Interactive Media Definition”, retrieved 15 October 2019 from https://www.investopedia.com/terms/i/interactive-media.asp

Price, M. (2008), “Inclusive City Life: Persons with Disabilities and the Politics of Difference”, Disability Studies Quarterly, 28(1), retrieved 16 October 2019 from http://www.dsq-sds.org/article/view/65/65

UNESCO (2018), “Social and Human Science”, retrieved 11 October 2019 from http://www.unesco.org/new/en/social-and-human-sciences/themes/fight-againstdiscrimination/sv4/news/unesco_presents_on_inclusive_cities_and_leaving_no_one_behin/

เข็มพร วิรุณราพันธ์, ผู้จัดการสถาบันสื่อเด็กและเยาวชน, 3 พฤษภาคม 2561.

Downloads

Published

2020-01-23

How to Cite

แสงสิงแก้ว น., & ดวงภุมเมศ น. (2020). แนวทางการสร้างสังคมเท่าทันสื่อ สารสนเทศ และดิจิทัล: เมื่อ “เมืองทั่วถึง” เป็นได้ทั้ง “สื่อ” และ “สาร” เพื่อสร้าง การเปลี่ยนแปลง. วารสารศาสตร์, 13(1), 135. retrieved from https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jcmag/article/view/236717