การจัดการเชิงยุทธศาสตร์ในการสร้างมหาวิทยาลัยสีเขียว ของมหาวิทยาลัยราชภัฏ กลุ่มภาคเหนือตอนล่าง

Main Article Content

เกศกนกกรณ์ ไทยณดาขันธ์อิน
อัจจิมา ศุภจริยาวัตร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ1) ศึกษาการจัดการยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยสีเขียวที่สอดคล้องกับกรอบแนวคิด 7’s ของ McKinsey 2) ศึกษาการจัดการมหาวิทยาลัยสีเขียวที่สอดคล้องกับเกณฑ์ UI GreenMetric 3) ศึกษาการจัดการมหาวิทยาลัยสีเขียวที่สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) และ4) นำเสนอแนวทางการจัดการเชิงยุทธศาสตร์ในการสร้างมหาวิทยาลัยสีเขียวของมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคเหนือตอนล่าง การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงจากมหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงครามและมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร จำนวน 24 คน คือ ผู้บริหาร บุคลากร นักศึกษา และบุคคลภายนอกที่เกี่ยวข้อง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการสังเคราะห์เชิงประเด็นตามกรอบแนวคิดการวิจัย ยืนยันผลด้วยการสนทนากลุ่ม จำนวน 8 คน ผลการวิจัย พบว่า 1) มีการจัดการเชิงยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยสีเขียวที่สอดคล้องกับกรอบแนวคิด 7’s ของ McKinsey มีความสำคัญและจำเป็นสำหรับองค์กรที่จะประสบความสำเร็จอย่างยั่งยืน 2) มีการจัดการมหาวิทยาลัยสีเขียวที่สอดคล้องกับเกณฑ์ UI GreenMetric อย่างเป็นรูปธรรมและมีการบูรณาการด้านการจัดการสิ่งแวดล้อม 3) มีการจัดการมหาวิทยาลัยสีเขียวที่สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) อย่างเป็นรูปธรรมและมีการบูรณาการด้านการจัดการสิ่งแวดล้อม และ4) การนำเสนอแนวทางการจัดการเชิงยุทธศาสตร์ในการสร้างมหาวิทยาลัยสีเขียวของมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคเหนือตอนล่าง ได้แก่ส่วนที่ 1 แผนยุทธศาสตร์ในการสร้างมหาวิทยาลัยสีเขียวของมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคเหนือตอนล่าง เป็นมหาวิทยาลัยสีเขียวที่เป็นเลิศ บ่มเพาะวัฒนธรรมสีเขียวเพื่อท้องถิ่นและสังคมที่ยั่งยืน และส่วนที่ 2 แนวทางการขับเคลื่อนแผนยุทธศาสตร์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคเหนือตอนล่างในการสร้างมหาวิทยาลัยสีเขียว เพื่อบ่มเพาะวัฒนธรรมสีเขียวสู่มหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคเหนือตอนล่าง ด้วย SEED Green Model 4 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การปลุกจิตสำนึก (Sparking) ระยะที่ 2 เสริมสมรรถนะ (Enabling) ระยะที่ 3 เร่งการเปลี่ยนแปลง (Energizing) และระยะที่ 4 สู่การเป็นอัตลักษณ์สีเขียว (Deepening) ทำให้เป็นอัตลักษณ์วัฒนธรรมสีเขียวของมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคเหนือตอนล่าง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ไทยณดาขันธ์อิน เ., & ศุภจริยาวัตร อ. . (2026). การจัดการเชิงยุทธศาสตร์ในการสร้างมหาวิทยาลัยสีเขียว ของมหาวิทยาลัยราชภัฏ กลุ่มภาคเหนือตอนล่าง . วารสารวิจยวิชาการ, 9(6), 142–164. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/article/view/295131
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2564). สานพลังการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมไทย พลิกโฉมให้ประเทศมีการพัฒนาอย่างรวดเร็วและยั่งยืน ยกระดับความสามารถในการแข่งขันด้วยเศรษฐกิจสร้างคุณค่าและพร้อมก้าวสู่อนาคต. https://www.mhesi.go.th/

กิตติยา ฤทธิภักดี, อุใบ หมัดหมุด และปิยะพร จันทร์เพ็ชร. (2568). บทบาทวิทยาลัยชุมชนสตูลในการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs). วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(12), 113–127. https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JSSD/article/view/9797

จารุวรรณ ลิมป์ไพบูลย์, สุคนธ์ทิพย์ สุภาจันทร์ และกาญจนา รัตนธีรวิเชียร. (2565). ปัจจัยที่มีผลต่อการพัฒนาเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียวของมหาวิทยาลัยเอกชนไทย. วารสารบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 6(1), 34–47. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/kkbsjournal/article/view/248568

เซ็ง ตูช และธราวุฒิ บุญเหลือ. (2568). การเปรียบเทียบนโยบายสำหรับการสร้างมหาวิทยาลัยสีเขียวยั่งยืน. ใน การประชุมวิชาการมหาวิทยาลัยมหาสารคามวิจัย ครั้งที่ 9 (น. 44–54). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ฐิติรัตน์ อิทธิมีชัย, สยาม อรุณศรีมรกต, วยากร อุดมโภชน์, พรทิวา อาชีวะ และปรีชา เปี่ยมพงศ์สานต์. (2566). ยุทธศาสตร์การพัฒนามหาวิทยาลัยสีเขียวอย่างยั่งยืนของมหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี. วารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการสื่อสาร, 6(1), 139–149. https://doi.org/10.14456/issc.2023.13

ณรงค์กร มโนจันทร์เพ็ญ. (2567, 25 พฤศจิกายน). สรุปดีลสำคัญประชุมโลกร้อน COP29 มีอะไรบ้าง. THE STANDARD. https://thestandard.co/cop29-conclusion/

ดนัย บวรเกียรติกุล, ภารดี อาษา, มนัสนันท์ พิบาลวงค์ และรจฤดี โชติกาวินทร์. (2565). การมีส่วนร่วมของประชากรในการจัดการสิ่งแวดล้อมภายในมหาวิทยาลัยบูรพาให้เป็นมหาวิทยาลัยสีเขียว. BU Academic Review, 21(1), 131–144.

ทรงกิต การีซอ และวรภัทร์ อิงคโรจน์ฤทธิ์. (2563). การเพิ่มประสิทธิภาพทางความยั่งยืนด้านพลังงานและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกรณี: มหาวิทยาลัยราชภัฏเขตภูมิศาสตร์ภาคกลาง กรณีศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา. วารสารสิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างวินิจฉัย, 19(3), 23–42. https://doi.org/10.14456/bei.2020.13

พนาวัน เปรมศรี และโชติ บดีรัฐ. (2565). ผลสัมฤทธิ์การดำเนินการสู่ความเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียว. วารสารการพัฒนาการเรียนรู้สมัยใหม่, 7(9), 422–435. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jomld/article/view/257085

พนาวัน เปรมศรี, ภาสกร ดอกจันทร์ และกัมปนาท วงษ์วัฒนพงษ์. (2567). แนวทางการขับเคลื่อนนโยบายมหาวิทยาลัยสีเขียวแบบมีส่วนร่วมของกลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏภาคเหนือตอนล่าง. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(8), 1–16. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/271044

พัฑรา สืบศิริ, มณฑล จันทร์แจ่มใส, อัธยานันท์ จิตรโรจนรักษ์ และบัญชา บูรณสิงห์. (2560). โครงการจัดสภาพแวดล้อมเพื่อความเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียว. วารสารวิจัยราชภัฏพระนคร สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 12(1), 103–119. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/PRRJ_Scitech/article/view/72379

พัลลภ ศรีอ่อนคง, สุพัตรา ยอดสุรางค์ และฐิติมา โห้ลำยอง. (2567). การจัดการมหาวิทยาลัยสีเขียวในประเทศไทย. วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 6(3), 631–642.

มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. (2568). รายงานการจัดอันดับ UI GreenMetric World University Rankings 2025 มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. https://ga.kpru.ac.th/ui-green-files/ui_green_kpru_2025.pdf

โมทนา สิทธิพิทักษ์, สิริฉันท์ สถิรกุล เตชพาหพงษ์ และพันธ์ศักดิ์ พลสารัมย์. (2564). ปัจจัยแห่งความสำเร็จของมหาวิทยาลัยสีเขียวที่ยั่งยืน. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 49(2), 1–10. https://doi.org/10.58837/CHULA.EDUCU.49.2.6

รัตกร แสงสุด. (2568). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนของไทย: แนวทางสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสารนวพุทธศาสตร์, 4(2), 15–33.

ศูนย์วิจัยและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (2567). เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs). SDG Move. https://www.sdgmove.com/intro-to-sdgs/

สราวุธ แพพวก และสมบูรณ์ ศิริสรรหิรัญ. (2566). แนวทางการเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียว เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนของสถาบันอุดมศึกษา. วารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ มหาวิทยาลัยมหิดล, 10(2), 171–191. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/isshmu/article/view/265225

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570).

Ahmad, F., Hossain, M. B., Mustafa, K., Ejaz, F., Khawaja, K. F., & Dunay, A. (2023). Green HRM practices and knowledge sharing improve environmental performance by raising employee commitment to the environment. Sustainability, 15(6), 5040. https://doi.org/10.3390/su15065040

Kurbatova, T., Lysenko, D., Trypolska, G., Prokopenko, O., Järvis, M., & Skibina, T. (2022). Solar energy for green university: Estimation of economic, environmental and image benefits. International Journal of Global Environmental Issues, 21(2/3/4), 198–216. https://doi.org/10.1504/IJGENVI.2022.10051037

Lashari, I. A., Li, Q., Maitlo, Q., Bughio, F. A., Jhatial, A. A., & Syed, O. R. (2022). Environmental sustainability through green HRM: Measuring the perception of university managers. Frontiers in Psychology, 13, 1007710. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1007710

Mejía-Manzano, L. A., Vázquez-Villegas, P., Smith, A., Soeiro, A., Kálmán, A., Atabarut, T., Otaduy-Rivera, N., Membrillo-Hernández, J., & Caratozzolo, P. (2023). An exploratory study examining the key aspects and actions for universities to achieve high sustainability rankings. Sustainability, 15(5), 4165. https://doi.org/10.3390/su15054165

Pham, V. T. (2024). Developing green education: The path for Wageningen University to become smart university in the Netherlands. International Journal of Multidisciplinary Research and Growth Evaluation, 5(1), 775–782. https://doi.org/10.54660/.IJMRGE.2024.5.1.775-782

Rajab, M., & Yusliza, M. Y. (2023). Implementation green human resource management in universities. Greenation International Journal of Tourism and Management, 1(2), 196–202. https://research.e-greenation.org/GIJTM/article/view/48

Safarkhani, M., & Örnek, M. A. (2022). The meaning of green campus in UI GreenMetric World University Rankings perspective. A|Z ITU Journal of the Faculty of Architecture, 19(2), 315–334. https://doi.org/10.5505/itujfa.2022.22566

Tshivhase, L., & Bisschoff, C. (2023). Designing a model to measure and manage the implementation of green initiatives at South African universities. Environmental Economics, 14(1), 1–12. https://doi.org/10.21511/ee.14(1).2023.01

Universitas Indonesia. (2024). UI GreenMetric World University Rankings. https://greenmetric.ui.ac.id/rankings/rankingsoverview

World Commission on Environment and Development. (1987). Our common future. Oxford University Press.

Yakymchuk, A., Berezovska, I., Rataj, M., Wójcik, J., & Holovchak, M. (2023). Sustainable energy and climate change universities: Economic analysis and organizational aspects. Scientific Papers of Silesian University of Technology. Organization and Management Series, (182), 751–760. https://doi.org/10.29119/1641-3466.2023.182.39