แนวทางการบริหารหลักสูตรที่เน้นสมรรถนะผู้เรียนของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสมุทรปราการ

Main Article Content

มลิวัลย์ จันทรวรชาต
กมลทิพย์ ทองกำแหง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็นของการบริหารหลักสูตรที่เน้นสมรรถนะผู้เรียนของผู้บริหารสถานศึกษา และ 2) หาแนวทางการบริหารหลักสูตรที่เน้นสมรรถนะผู้เรียนของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสมุทรปราการ เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน โดยแบ่งเป็น 2 ระยะ ดังนี้ ระยะที่ 1 การวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง คือ ข้าราชการครู จำนวน 333 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล คือ แบบสอบถามที่มีค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.989 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีความต้องการจําเป็น และระยะที่ 2 การวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มเป้าหมายแบบเจาะจง ได้แก่ คือ ศึกษานิเทศก์ 2 คน ผู้บริหารสถานศึกษา 3 คน ครูที่มีวิทยฐานะชำนาญการพิเศษขึ้นไป 1 คน และนักวิชาการด้านหลักสูตร 1 คน รวมทั้งสิ้นจำนวน 7 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพจริงที่เป็นอยู่และสภาพที่พึงประสงค์ ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (equation = 3.82, SD = 0.91) และมากที่สุด (equation = 4.61, SD = 0.62) ตามลำดับ โดยด้านที่มีความต้องการจำเป็นสูงสุด คือ ด้านการจัดทำหลักสูตรที่เน้นสมรรถนะผู้เรียน (PNImodified = 0.2217) ด้านการประเมินหลักสูตรที่เน้นสมรรถนะผู้เรียน (PNImodified = 0.2055) ด้านการเตรียมความพร้อมของสถานศึกษา (PNImodified = 0.2019) และด้านการนำหลักสูตรที่เน้นสมรรถนะผู้เรียนไปใช้ (PNImodified = 0.0847) ตามลำดับ และ 2) แนวทางการบริหารหลักสูตรที่เน้นสมรรถนะผู้เรียนของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสมุทรปราการ ประกอบด้วย (1) การศึกษาบริบทของสถานศึกษา (2) การสร้างความตระหนักและการมีส่วนร่วม (3) การพัฒนาครูและบุคลากร (4) การใช้ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ และ (5) การประเมินและปรับปรุงหลักสูตรอย่างต่อเนื่อง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
จันทรวรชาต ม., & ทองกำแหง ก. (2026). แนวทางการบริหารหลักสูตรที่เน้นสมรรถนะผู้เรียนของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสมุทรปราการ. วารสารวิจยวิชาการ, 9(5), 96–119. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/article/view/292217
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
ประวัติผู้แต่ง

กมลทิพย์ ทองกำแหง, มหาวิทยาลัยรามคำแหง

คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง

เอกสารอ้างอิง

ก้องเกียรติ วงค์ทอง และธีรภัทร ประสมสุข. (2566). แนวทางการบริหารหลักสูตรฐานสมรรถนะสถานศึกษานำร่องพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนนำร่องพื้นที่นวัตกรรม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 3. วารสารมหาวิทยาลัยพายัพ, 33(2), 60–77. https://doi.org/10.14456/pyuj.2023.20

กัมพล เจริญรักษ์. (2565). การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะของสถานศึกษานำร่องพื้นที่นวัตกรรม การศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 2. วารสารครุทรรศน์ (Online) มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 2(1), 15-28. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JER/article/view/250491

จิราเจต วิเศษดอนหวาย. (2565). ลาก่อน VUCA มาแล้ว BANI: ชวน ผอ. ปรับตัวและโรงเรียนให้ทันการเปลี่ยนแปลง. EDUCA. https://www.educathai.com/knowledge/articles

/652

ไทยโพสต์. (2565). ปลัดศธ.ชี้โลกเข้าสู่ยุค BANI World รวมความปั่นป่วนไว้ทั้งหมดกระทบโดยตรงมอบนโยบายรับมือ อุดเรียนรู้ถดถอย. thaipost.net. https://www.thaipost.net/

education news/255668/

ธาริดา สกลภัทรสกุล. (2565). สภาพและแนวทางการบริหารหลักสูตรสถานศึกษาในโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 1 [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร]. NU Intellectual Repository. https://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/handle/123456789/5659

นริศรา มากมี. (2564). การเตรียมการบริหารหลักสูตรสถานศึกษาฐานสมรรถนะของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตร เขต 1 [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร]. NU Intellectual Repository. https://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/handle/123456789/6365

นันทนา จันดาหาญ. (2566). การพัฒนารูปแบบการบริหารหลักสูตรสถานศึกษาที่เน้นสมรรถนะผู้เรียนในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดมูลนิธิแห่งสภาคริสตจักรในประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยคริสเตียน]. Learning Resource Center & Library. http://library.christian.ac.th/opac/showsearch_bk.php?pointer=T046228

ประกาศ เรื่อง ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561-2580). (2561, 13 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 135 ตอนที่ 82 ก, หน้า 1-71.

ประไพวรรณ ละอินทร์, ชูชีพ พุทธประเสริฐ, สําเนา หมื่นแจ่ม และณัฐิยา ตันตรานนท์. (2567). การพัฒนารูปแบบการบริหารหลักสูตรฐานสมรรถนะห้องเรียนอาชีพในสถานศึกษาสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เขตภาคเหนือ. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(9), 1260-1274. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/272764

ภูริวัฒน์ เขนย, สุบัน พรเวียง และมนต์นภัส มโนการณ์. (2567). แนวทางการบริหารหลักสูตรฐานสมรรถนะของสถานศึกษานำร่อง ระดับ มัธยมศึกษาพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดเชียงใหม่. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่, 10(1), 111-122. https://so13.tci-thaijo.org/index.php/jgrp/article/view/1613

มนสิช สิทธิสมบูรณ์. (2563). การพัฒนาหลักสูตรมโนทัศน์และการประยุกต์ใช้. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ). (2566). ทีดีอาร์ไอ ชี้ ผลสอบ PISA ส่งสัญญาณเตือนระบบการศึกษาไทยมีปัญหา ทำคนไทยไม่พร้อมรับมือโลกที่เปลี่ยนแปลง. https://tdri.or.th/2023/12/pisa-2022/

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสมุทรปราการ. (2567). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566 – 2570 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสมุทรปราการ (ฉบับทบทวน พ.ศ. 2568). กลุ่มส่งเสริมการศึกษาทางไกลเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร. https://www.sesaosp.go.th/2025/?p=6437

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). (ร่าง) คู่มือการใช้กรอบหลักสูตรการศึกษา ขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช .... สำหรับช่วงชั้นที่ 1. CBE Thailand. https://cbethailand.com/wp-content/uploads/2021/11/%E0%B

%A3%E0%B8%A7%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B9%88%E0%B8%A1-%E0%B8%84%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%83%E0%B8%8A%E0%B9%89%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%9A%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%AA%E0%B8%B9%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%AF-%E0%B8%8A%E0%B8%

A.1.pdf

สำนักงานบริหารพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา. (2567). คู่มือการจัดทำหลักสูตรสถานศึกษาฐานสมรรถนะ. https://www.edusandbox.com/13-3-24-cbe

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2568). คู่มือดำเนินงานตามแนวทางการนำสมรรถนะหลัก 5 ประการสู่การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา และการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะในชั้นเรียนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. https://academic.obec.go.th/images/document/_1628858183_d_1.pdf?fbclid=IwY2xjawUDOcxwZG9mAWV4dG4DYWVtAjEwAGJyaWQRMWVNREtleGFHMVJjaVNWWVdzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeb-6uxx69r1QCBnymaFEncbalg37FLsCkJsA_z_QsbCBMuce7Vs7Z2Az90rc_aem_e6tr93F9ybKZtg5tOk0Bvw

สุชาติ คุ้มสุทธิ์. (2566). หลักสูตรฐานสมรรถนะสู่การพัฒนาทักษะในศตวรรษที่ 21. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 17(2), 236-256. https://so02.tci-thaijo.org/index.php

/journaldru/article/view/262305

สุวิมล ว่องวาณิช. (2562). การวิจัยประเมินความต้องการจําเป็น. (พิมพ์ครั้งที่ 4). สํานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2018). Research methods in education. (8th ed.). Routledge.