การพัฒนาทักษะการแก้ปัญหาของสามเณรในโรงเรียนพระปริยัติธรรมตามหลักอริยสัจ 4

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

              บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา สาเหตุ และความต้องการคุณลักษณะการแก้ปัญหาของสามเณรในโรงเรียนพระปริยัติธรรม (2) ศึกษากระบวนการแก้ปัญหาตามหลักอริยสัจ 4 และ (3) พัฒนาทักษะการแก้ปัญหาของสามเณรตามหลักอริยสัจ 4 การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสานระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ สามเณรและผู้เกี่ยวข้องในโรงเรียนพระปริยัติธรรม วัดทรงศิลา อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณเป็นสามเณรจำนวน 30 รูป ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามทักษะการแก้ปัญหาตามหลักอริยสัจ 4 จำนวน 20 ข้อ แบบสัมภาษณ์ และแบบสังเกต วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าทีแบบกลุ่มตัวอย่างสัมพันธ์กัน ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา

              ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัจจุบันของทักษะการแก้ปัญหาของสามเณรโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง โดยเฉพาะด้านการวิเคราะห์สาเหตุของปัญหาและการเลือกแนวทางแก้ปัญหายังมีข้อจำกัด ขณะที่สามเณรมีความต้องการพัฒนาทักษะการแก้ปัญหาในระดับมาก หลังการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามกระบวนการแก้ปัญหาตามหลักอริยสัจ 4 พบว่าทักษะการแก้ปัญหาของสามเณรสูงกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และปรากฏการเปลี่ยนแปลงเชิงคุณภาพด้านการคิดอย่างเป็นระบบ การมีสติ และความมั่นใจในการตัดสินใจแก้ปัญหา

              องค์ความรู้ใหม่ที่ได้จากการวิจัยคือ การยืนยันว่าหลักอริยสัจ 4 สามารถสังเคราะห์เป็นกระบวนการแก้ปัญหาเชิงการศึกษาได้อย่างเป็นระบบ และสอดคล้องกับบริบทของโรงเรียนพระปริยัติธรรม โดยสามารถใช้เป็นกรอบการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะชีวิต การคิดอย่างมีเหตุผล และการดำเนินชีวิตอย่างมีสติของผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ