การวิเคราะห์บรรณมิติเกี่ยวกับทักษะของบรรณารักษ์จากฐานข้อมูล Scopus ในช่วงปี 2014-2024
คำสำคัญ:
สารสนเทศศาสตร์, บรรณารักษศาสตร์, บรรณมิติ, การวิเคราะห์เอกสาร, การวิเคราะห์ทางบรรณมิติ, ทักษะบรรณารักษ์บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเอกสารโดยใช้แนวทางการวิเคราะห์บรรณมิติ มีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) รวบรวมงานวิจัยเกี่ยวกับทักษะของบรรณารักษ์ 2) เพื่อสังเคราะห์ข้อมูลและนำเสนอข้อมูลเชิงกราฟิกด้วยวิธีการบรรณมิติเกี่ยวกับทักษะของบรรณารักษ์ ศึกษาจากบทความที่เผยแพร่ในฐานข้อมูล Scopus ระหว่างปี 2014-2024 ด้วยโปรแกรม Bibliometrix-R ผลการศึกษาพบว่า ในช่วงปี ค.ศ. 2014-2024 มีเอกสารงานวิจัยเกี่ยวกับทักษะของบรรณารักษ์ที่สืบค้นจากฐานข้อมูล Scopus จำนวน 640 รายการตีพิมพ์ในแหล่งตีพิมพ์จำนวน 164 แห่ง โดยจำแนกเป็นบทความจำนวน 623 รายการ หรือคิดเป็นร้อยละ 97.34 บทความที่นำเสนอในงานประชุมวิชาการ จำนวน 17 รายการ หรือคิดเป็นร้อยละ 2.66 มีอัตราการเติบโตร้อยละ 2.14 ต่อปี วารสารที่ตีพิมพ์บทความทางด้านนี้เป็นประจำมากที่สุด คือ Journal of the Medical Library Association พบจำนวน 49 บทความ ส่วนประเทศที่มีการเผยแพร่บทความมากที่สุด คือ ประเทศสหรัฐอเมริกา รวมทั้งหมด 183 บทความ เมื่อพิจารณาแหล่งตีพิมพ์พบว่าวารสาร Journal of Academic Librarianship มีค่า h-Index สูงที่สุดคือ 16 จากจำนวน 39 บทความ โดยบทความทั้งหมดเริ่มเผยแพร่ในปี 2014 ได้รับการอ้างอิง 698 ครั้ง ประเทศที่มีบทความได้รับการอ้างอิงมากที่สุด คือ ประเทศสหรัฐอเมริกา โดยได้รับการอ้างอิงทั้งหมด 1,633 ครั้ง มีค่าการอ้างอิงบทความเฉลี่ยที่ 8.90 ครั้ง แนวคิดสำคัญที่พบเกี่ยวกับทักษะบรรณารักษ์ ได้แก่ ความเป็นมนุษย์ (human) บรรณารักษ์ (librarian) ห้องสมุด (libraries) การแพทย์ (medical) สมรรถนะวิชาชีพ (professional competence) บทความ (article) การศึกษา (education) ผู้ใหญ่ (adult) ทักษะ (skill) การรู้สารสนเทศ (information literacy) การสอนห้องสมุด (library instruction) ห้องสมุด (library) บริการห้องสมุด (library services) นักเรียน/นักศึกษา (students) การวิเคราะห์แนวโน้มงานวิจัยที่เกี่ยวกับทักษะของบรรณารักษ์ในช่วงปี 2014-2024 เป็นประเด็นที่เกี่ยวกับเรื่อง human, librarian และ information literacy ได้ถูกกล่าวถึงมากที่สุด (ช่วงปี 2019-2020) และประเด็นใหม่ที่พบในปี 2024 คือเรื่อง artificial intelligence
Downloads
เอกสารอ้างอิง
American Library Association. (2023). ALA’s core competences of librarianship (Final version). https://www.ala.org/educationcareers/careers/corecomp
Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informatics, 11(4), 959-975.
Boonyanon, S. (2011). Libraries today are more than just places for reading. Librarian Magazine, 4(2), 45-46. [In Thai]
Boujanaut, L. (2024). Digital literacy competencies for librarians at Rajabhat university libraries. Journal of Human and Society, Sisaket Rajabhat University, 8(1), 228-249. https://so08.tci-thaijo.org/index.php/jhuso/article/view/2273 [In Thai]
Chanlun, J. (2023). Bibliometric analysis of published research on coronavirus disease 2019 (COVID-19) in library and information science of Asian countries. TLA Research Journal, 16(1), 37-56. [In Thai]
Chawner, B., & Oliver, G. (2013). A survey of New Zealand academic reference librarians: Current and future skills and competencies. Australian Academic & Research Libraries, 44(1), 29-39. https://doi.org/10.1080/00048623.2013.773865
Chotirat, S., & Kewsuwun, N. (2025). Competencies of information professionals responding to the needs of the labor market in the digital era. TLA Research Journal, 18(2), 271-289.
Junlabuddee, S., & Hoaihongthong, S. (2025). Study and application of bibliometric analysis in the field of information science. TLA Research Journal, 18(3), 312-329. [In Thai]
Kamgar, F., & Audunson, R. (2025). Critical thinking in library and information science: A bibliometric analysis. Qualitative and quantitative methods in libraries (QQML), 14(4), 567-589.
Mettarikarnon, D., & Juychum, D. (2016). Essential competencies for library and information science students: Preparing for librarianship in the 21st century. Journal of Library Science SWU, 9(2), 87-97. [In Thai]
Moniruzzaman, & Islam, M. M. (2023). A Bibliometric study on information seeking behavior research in library and information Science using Biblioshiny and VOSViewer . Library Philosophy and Practice (e-journal). 7930. https://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/7930
Pitithanabodee, N. (2021). Web citation of research articles on coronavirus disease (COVID-19) published in Thai journals: A bibliometric analysis. TLA Bulletin (Thai Library Association), 65(1), 1-14. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/tla_bulletin/article/view/247875 [In Thai]
Promwong, N. (2018). Guidelines on enchancing desirable digital age librarians’ professional competencies of Rajamangala University of Technology Isan. Sakon Nakhon Graduate Studies Journal, 15(68), 203-215. [In Thai]
Sirirak, K. (2021). Analysis of Walailak Journal of Science and Technology indexed in Scopus database between 2012-2020: A bibliometric analysis. TLA Bulletin (Thai Library Association), 65(2), 137-153. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/tla_bulletin/article/view/252248 [In Thai]
Smittikrai, C. (2009). Recruitment, selection, and performance appraisal of personnel. (3rd ed.). Chulalongkorn University Press. [In Thai]
Thachit, S. (2020). Development of competencies for librarians in the 21st century: A case study of Ubon Ratchathani University. In Library transformation in a disrupted world: Proceedings of the 10th PULINET National Conference (pp. 430-440). Office of Academic Resources, Thaksin University. [In Thai]
Wattanasiri, P., & Chansanam, W. (2024). An analysis research output on global library and information Science: A bibliometric and altmetric analysis. TLA Research Journal, 17(1), 76-92. [In Thai]
Yadav, A. K.S. (2022). Key skills and competencies of LIS professionals in the digital library environment: A content analysis of job advertisements. Library Management, 43(1-2), 50-65. https://doi.org/10.1108/LM-03-2021-0030
Zupic, I., & Cater, T. (2015). Bibliometric methods in management and organization. Organizational Research Methods, 18(3), 429-472.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารห้องสมุด สมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
