บุญข้าวสากกับการสร้างอัตลักษณ์ทางพระพุทธศาสนาเถรวาท
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาและวิเคราะห์บุญข้าวสากกับการสร้างอัตลักษณ์ทางพระพุทธศาสนา โดยศึกษาจากเอกสารเป็นหลัก จากการศึกษาพบว่า บุญข้าวสากเป็นประเพณีของภาคอีสานเป็นการถวายภัตรหรือเครื่องใช้แก่พระภิกษุสงฆ์ ด้วยวิธีการจับสลาก และเป็นการทำบุญอุทิศให้กับวิญญาณบรรพบุรุษตามลักษณะความเชื่อเรื่องการทำบุญอุทิศในพระพุทธศาสนาอีกด้วย โดยมีการปฏิบัติตามหลักพระพุทธศาสนาเรื่องความกตัญญูกตเวทีและความช่วยเหลือเกื้อกูลกัน โดยบุญข้าวสากนั้นมีการสร้างอัตลักษณ์ทางพระพุทธศาสนาผ่านลักษณะสัญลักษณ์ คือการทำบุญข้าวสากเกี่ยวกับชีวิตหลังจากตาย อันเป็นพิธีกรรมที่จะช่วยสร้างกำลังใจในการดำเนินชีวิตและไม่สิ้นหวังกับการสูญเสีย ส่วนอัตลักษณ์จากความเชื่อมาจากการที่บุญข้าวสากเกี่ยวข้องกับผู้มีบารมีอันมาจากการที่ผุ้นั้นเกิดก่อนและการที่บูชาท่านเหล่านั้นแล้วเราจะได้รับการปกป้องคุ้มครองจากสิ่งไม่ดีทั้งหลายได้ ขณะที่อัตลักษณ์จากเรื่องเล่ามาจากการกล่าวถึงเรื่องกรรมที่ควรจะส่งเสริมให้เกิดการทำดีมากกว่าทำไม่ดีต่อกัน และเรื่องเล่านั้นควรสนับสนุนให้เกิดมงคลกับชีวิตโดยเฉพาะจิตใจที่พัฒนาขึ้น
Article Details
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร
ข้อความที่ปรากฎอยู่ในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร
เอกสารอ้างอิง
พงศ์ศิริ บุดดีจีน, ชุฏิภัคศ์ เขมวิมุตติวงศ์, หนูม้วน ร่มแก้ว. (2557). การผลิตวีดิทัศน์สารคดีเรื่อง ภูมิปัญญาประเพณีการตานขันข้าวแบบล้านนา: กรณีศึกษาอำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง 3(1) เมษายน-กันยายน, 103-118.
พระปรีชา คุตฺตจิตฺโต และสุวิน ทองปั้น. (2560). ประเพณีบุญข้าวสาก จังหวัดข่อนแก่น. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น (4)1 มกราคม-มิถุนายน, 94-106.
พระครูโกวิทสุตาภรณ์. (2563). บุญข้าวสาก: มิติความเชื่อและพิธีกรรมทางศาสนากับคุณค่าเชิงจริยะในสังคมไทย. วารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์ 3(2), 42-54.
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเดโช). (2548). คำวัด. กรุงเทพมหานคร: เลี่ยงเซียง. พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2558). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 31. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2558). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ 24. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2553). อรรถกถาพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
อคิน รพีพัฒน์. (2551). วัฒนธรรมคือความหมาย: ทฤษฎีและวิธีการของคลิฟฟอร์ด เกียร์ซ. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.
Charles F. Keyes. (1997). “Ethnic groups, ethnicity”. in The Dictionary of Anthropology. edited by Thomas Barfield. Oxford: Blackwell Publisher.
Max Weber. (1968). Economy and Society: An Outline of Interpretative Sociology. transl. and ed. by G. Roth and C. Wittich. New York: Bedminster Press.
