การศึกษาวิเคราะห์บทบาทของสตรีที่มีต่อการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมตามแนวพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในวรรณกรรมอีสาน

Main Article Content

พระราชรัตนาลงกรณ์

บทคัดย่อ

พระพุทธศาสนาได้ให้ความสำคัญกับสตรีในทุกมิติไม่ว่าจะเป็นบทบาทในเรื่องของการเป็นมารดา เป็นภรรยา หรือบทบาทในทางพระพุทธศาสนา ส่วนบทบาทสตรีในวรรณกรรมอีสานทั้งหมด 12 เรื่องพบว่า คนอีสานให้ความสำคัญกับสตรีในทุกๆ บทบาท เช่น บทบาทการเป็นบุตร มารดา ภรรยา บทบาทในการเลือกคู่ หรือการทำงานหรือการสอน เป็นต้น นอกจากนั้น บทบาทของสตรีในวรรณกรรมอีสานยังมีอิทธิพลต่อการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมตามแนวพระพุทธศาสนาในหลายๆด้าน คือ (1) ด้านการทำบุญ (บุญกิริยาวัตถุ 3) (2) ด้านความซื่อสัตย์ (3) ด้านความขยันหมั่นเพียร (4) ด้านความเข้าใจในชีวิต (5) ด้านความกตัญญูเวที (6) ด้านความมีเมตตา (7) ด้านความเชื่อเรื่องกรรม ซึ่งบทบาทในแต่ละด้านนั้นสามารถที่จะเป็นภาพสะท้อนหรือเป็นแบบให้สตรีในสังคมอีสานได้นำไปประพฤติปฏิบัติตามได้

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ปรีชา พิณทอง. (2524ก). ขูลูนางอั้ว. อุบลราชธานี: โรงพิมพ์สิริธรรม.

ปรีชา พิณทอง.(2524ข). นางผมหอม. อุบลราชธานี: ศิริธรรมออฟเซ็ต.

พรชัย ศรีสารคาม. (2527). ท้าวคำสอน. มหาสารคา: วิทยาลัยครูมหาสารคาม.

พระอริยมุนี อารีย์ เขมจารี. (2512ก). สีทน มะโนรา. ขอนแก่น: คลังนานาธรรม.

พระอริยมุนี อารีย์ เขมจารี. (2512ข). นกกระจอก ท้าววรกิต นางจันทะจร. ขอนแก่น: ศูนย์อนุรักษ์วรรณคดีภาคตะวันออกเฉียงเหนือ.

พระอริยมุนี อารีย์ เขมจารี. (2513). สุปุณณานาคชาดก. มหาสารคาม : ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดมหาสารคาม.

พุทธรักษ์ ปราบนอก. (2557). หลักพุทธธรรมในวรรณกรรมคำสอนอีสาน. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ลักษณ์วัต ปาละรัตน์. (2545). สตรีในมุมมองของพุทธปรัชญา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุภณ สมจิตศรีปัญญา. (2550). วาทกรรมจากวรรณกรรมสลองต่อการสร้างทุนทางวัฒนธรรมในภาคอีสาน. วิทยานิพนธ์ ปร.ด. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ศิริเพ็ญ พิริยจิตรกรกิจ (และคณะ).(2531). การวิเคราะห์จริยศาสตร์ในวรรณกรรมอีสาน. รายงานการวิจัย สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (สกว.).

อภิญวัฒน์ โพธิ์สาน. (2560). แนวคิดสตรีฮินดู. มหาสารคาม: อภิชาตการพิมพ์.

อุดม บัวศรี.(2540). วรรณคดีอีสาน. ขอนแก่น : เอกสารประกอบการสอน อัดสำเนา.

ltekar.A.S. (1962). The Position of Women in Hindu Civilization: From Prehistoric Times to the Present Day. Delhi: Motilal Banarsidass.