พลังยุวพุทธอาสาเพื่อการตื่นรู้สื่อข่าวปลอมในยุคดิจิทัล

Main Article Content

กฤติยา ถ้ำทอง

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษากระบวนการปลูกฝังการตื่นรู้สื่อข่าวปลอมทางพระพุทธศาสนาของยุวพุทธอาสาในยุคดิจิทัล (2) ถอดบทเรียนกิจกรรมพลังยุวพุทธอาสาตื่นรู้สื่อข่าวปลอมทางพระพุทธศาสนาในยุคดิจิทัล และ (3) ศึกษาแนวทางที่เหมาะสมของพลังยุวพุทธอาสาตื่นรู้สู้สื่อข่าวปลอมในยุคดิจิทัล เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือเก็บข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก แบบสังเกตการณ์ และแบบสนทนากลุ่ม ผลวิจัยพบว่า


  1. กระบวนการปลูกฝังการตื่นรู้สื่อข่าวปลอมทางพระพุทธศาสนาของยุวพุทธอาสาในยุคดิจิทัล ประกอบด้วย (1) กระบวนการภัยร้ายและการรับมือข่าวปลอม (2) กระบวนการนักสร้างข่าวลวง และ (3) กระบวนการเทคนิคการตรวจสอบข่าวปลอม

  2. การถอดบทเรียนกิจกรรมอบรมพลังยุวพุทธอาสาตื่นรู้ข่าวปลอมยุคดิจิทัล ผลที่ได้ คือ (1) การรู้จักเครือข่ายสื่อดิจิทัลออนไลน์ การเกิดข่าวปลอม เป้าหมาย และผลความเสียหาย (2) เกิดหลักคิดวิเคราะห์การสร้างข่าวปลอม และวิธีนำมาเป็นเครื่องมือในการเสพสื่อ (3) รู้เทคนิคพิเศษการตรวจสอบข่าวปลอมโดยหลักกาลามสูตร และหลักโยนิโสมนสิการ

  3. แนวทางที่เหมาะสมของพลังยุวพุทธอาสาตื่นรู้สู้สื่อข่าวปลอมในยุคดิจิทัล มีดังนี้ (1) แนวทางตื่นรู้สู้สื่อข่าวปลอมในยุคดิจิทัล (2) กระบวนการปลูกฝังการตื่นรู้สื่อข่าวปลอม และ (3) แนวทางการคัดกรองข่าวปลอม

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กัณฐ์ทัพ เลิศฤทธิเศรษฐ์. (2562). “กระบวนการนำเสนอข่าวและการคัดกรองข่าวปลอมของรายการข่าวสถานีโทรทัศน์ช่อง 7HD”. การค้นคว้าอิสระมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.

เขมนิจ มาลาเว. ยับยั้ง Fake News ด้วยการรู้เท่าทันและรู้วิธีการตรวจสอบ. สืบค้นเมื่อ วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2564 จาก https://www.rsu.ac.th/sarrangsit-online-detail/CommArts-Article18

เฉลิมพล แจ่มจันทร์. “วัยรุ่นและเยาวชนกับสื่อสังคมออนไลน์”. สืบค้นเมื่อ วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2564 จาก https// www.thaihealthreport.com/article-julyo3-2020

ณัฎฐา บางสุวรรณ์. (2560). “การศึกษาระดับการรู้เท่าทันสื่อของผู้ปกครองและพฤติกรรมการใช้สมาร์ทโฟน/แท็บเล็ต ของเด็กปฐมวัย กรณีศึกษา: โรงเรียนเอกชนแห่งหนึ่งในจังหวัดสงขลา”. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหิดล.

ปริศนา เชี่ยวสุทธิ. (2561). “การศึกษาผลการใช้ชุดกิจกรรมการรู้เท่าทันสื่อในด้านทักษะการสร้างสรรค์ สำหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น”. วิทยานิพนธ์หลักสูตรการศึกษามหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

พรทิพย์ เย็นจะบก. (2552). ถอดรหัสลับความคิดเพื่อการรู้เท่าทันสื่อ: คู่มือการรู้เท่าทันสื่อ. กรุงเทพมหานคร: ออฟเซ็ทครีเอชั่น.

พลอยวิไล ทองรักษ์. (2562). “ทักษะในการรู้เท่าทันสื่อ แนวทางการรู้เท่าทันและวิเคราะห์สื่อ และสุขภาพจิตของนิสิตระดับปริญญาตรี ชั้นปีที่ 1 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์”. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์. ปีที่ 45 ฉบับที่ 1 มกราคม: 200-228.

วิไลภรณ์ จิรวัฒนเศรษฐ์. เด็กยุคดิจิทัลภายใต้สังคมแห่งสื่อออนไลน์และการเรียนรู้ทางสังคม. สืบค้น เมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2564 จาก http://nakhonnayok.dusit.ac.th/wp-content/uploads /2017/02 /

สิงห์ สิงห์ขจร. (2562). กระบวนการจัดการข่าวสารที่เป็นเท็จ (FAKE NEWS). กรุงเทพมหานคร: วิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา.

สุนันทา แย้มทัพ และ อรัญญา ศิริผล. (2561). “งานข่าวในยุคดิจิทัล: นักข่าวและการทำข่าวในศตวรรษที่ 21 (Digital Journalism: Journalists and News Making Process in 21st century)”. คณะการสื่อสารมวลชน: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

สุปัญญา อภิวงศ์โสภณ. (2561). “การตรวจสอบข่าวปลอมด้วยวิธีการเรียนรู้ด้วยเครื่อง”. วิทยานิพนธ์วิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Nattapon Muangtum. สรุป Digital Stat Thai 2021 จากรายงาน We Are Social ตอนที่ 1. สืบค้น เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2564 จาก https://www.everydaymarketing.com/knowledge/digltal-stat-thai-2021-from-we-are-social-report/.

RAINMAKER. รู้จักกับ Fake News ทั้ง 7 รูปแบบ. สืบค้น เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม. 2563 จากhttps://www. rainmaker.in.th/7-type-of-fake-news/.