โมเดลเชิงโครงสร้างการสืบทอดและเผยแผ่พระพุทธศาสนาเพื่อความยั่งยืนและการธำรงอัตลักษณ์ของชุมชนชาติพันธุ์ไทยใน เมืองมะริด ประเทศเมียนมา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบแบบจำลองเชิงโครงสร้างของการสืบทอดและการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในชุมชนชาติพันธุ์ไทย ณ เมืองมะริด ประเทศเมียนมา โดยมุ่งวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลระหว่างตัวแปรแฝงภายใต้บริบทข้ามพรมแดนและสังคมพหุวัฒนธรรม การเก็บข้อมูลภาคสนามในงานวิจัยนี้จะดำเนินการกับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักแบบเจาะจงจำนวน 25 คน ซึ่งประกอบด้วยผู้นำท้องถิ่น ผู้เชี่ยวชาญ ผู้ทรงคุณวุฒิ และตัวแทนประชาชนในชุมชนชาวไทยที่เมืองมะริด เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสัมภาษณ์ที่ได้รับการตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญเรียบร้อยแล้ว ผลการศึกษาพบว่า แบบจำลองการสืบทอดและเผยแผ่พระพุทธศาสนาในชุมชนมะริดมีลักษณะเป็น ระบบองค์รวมเชิงพลวัต ซึ่งประกอบด้วย 5 มิติหลักที่เชื่อมโยงกัน ได้แก่ (1) แก่นธรรมทางพระพุทธศาสนา (2) การสร้างความหมายทางวัฒนธรรม (3) การผลิตซ้ำอัตลักษณ์ (4) ทุนทางสังคม และ (5) การปรับตัวเชิงดิจิทัล ผลการทดสอบสมมติฐานชี้ให้เห็นว่า แก่นธรรมทางพระพุทธศาสนา ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางเชิงคุณค่าที่ส่งอิทธิพลเชิงบวกต่อการสร้างความหมายและการผลิตซ้ำอัตลักษณ์ชาติพันธุ์ไทย ซึ่งนำไปสู่การสะสมทุนทางสังคมในรูปของความไว้วางใจและความร่วมมือในชุมชน นอกจากนี้ การวิจัยยังพบความสัมพันธ์ในลักษณะวงจรป้อนกลับ โดยเฉพาะการปรับตัวเชิงดิจิทัลที่ช่วยขยายศักยภาพในการสร้างความหมายและผลิตซ้ำอัตลักษณ์ให้เข้มแข็งยิ่งขึ้นในโลกสมัยใหม่ ข้อค้นพบจากการวิจัยสรุปได้ว่า ความยั่งยืนของการสืบทอดพระพุทธศาสนาในบริบทข้ามพรมแดนมิได้เกิดจากการอนุรักษ์รูปแบบดั้งเดิมเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากดุลยภาพเชิงพลวัต ระหว่างการรักษาแก่นสารแห่งหลักธรรมกับการปรับตัวเชิงโครงสร้างและการสื่อสารให้สอดคล้องกับสังคมพหุวัฒนธรรมและยุคดิจิทัล โมเดลนี้สามารถใช้เป็นต้นแบบเชิงยุทธศาสตร์สำหรับการเผยแผ่พระพุทธศาสนาและการธำรงอัตลักษณ์ของชุมชนไทยในประเทศเพื่อนบ้านอื่นๆ ที่มีบริบทใกล้เคียงกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร
ข้อความที่ปรากฎอยู่ในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2547). ศิลาจารึกสุโขทัย หลักที่ 1 จารึกพ่อขุนรามคำแหง. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
วรพจน์ วิเศษศิริ และวศิน ปัญญาวุธตระกูล. (2566). การปรับเปลี่ยนอัตลักษณ์ของคนไทยพลัดถิ่นบ้านสิงขร มณฑลตะนาวศรี สาธารณรัฐ แห่งสหภาพเมียนมาช่วง พ.ศ. 2490-2562. วารสารวิจยวิชาการ, 6(2): 53–72.
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาดารงราชานุภาพ. (2555). พงศาวดารเรื่องไทยรบพม่า. กรุงเทพฯ: มติชน.
Castells, M. (2000). The Rise of the Network Society. (2nd ed). Oxford: Blackwell Publishers.
Geertz, C. (1973). The Interpretation of Cultures: Selected Essays. New York, NY: Basic Books.
Hall, S. (1989). Cultural Identity and Diaspora. Framework: The Journal of Cinema and Media, 36: 222-237.
Jenny, O., & Bullen, P. (2000). Sources of social capital, Pp. 105 – 135 in social capital and public policy in Australia. edited by Ian Winter. Melbourne: National Library of Australia.
Bourdieu, P. (1980). Stanford University. California: Press, Stanford.
