การศึกษาเปรียบเทียบแนวทางการแผ่เมตตาในพระพุทธศาสนาเถรวาทและพระพุทธศาสนามหายานเพื่อพัฒนาจิตใจผู้อาศัยอยู่ต่างประเทศ -

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิด หลักการและสภาพปัญหาการพัฒนาจิตใจของผู้ที่อาศัยอยู่ต่างประเทศ 2) ศึกษาแนวทางการแผ่เมตตาในพระพุทธศาสนาเถรวาทและพระพุทธศาสนามหายานเพื่อพัฒนาจิตใจของผู้ที่อาศัยอยู่ต่างประเทศและ 3) เปรียบเทียบและสังเคราะห์แนวทางการแผ่เมตตาของพระพุทธศาสนาเถรวาทและพระพุทธศาสนามหายานเพื่อพัฒนาเป็นโมเดลการบูรณาการแนวทางการแผ่เมตตาเพื่อพัฒนาจิตใจของผู้ที่อาศัยอยู่ต่างประเทศ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิจัยเอกสารร่วมกับการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 28 รูป/คน ประกอบด้วยพระภิกษุ นักปฏิบัติธรรม นักวิชาการทางพระพุทธศาสนา และผู้เชี่ยวชาญ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบศึกษาเอกสารและแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการสังเคราะห์เชิงเปรียบเทียบ ผลการวิจัยพบว่า ผู้ที่อาศัยอยู่ต่างประเทศส่วนใหญ่เผชิญกับความโดดเดี่ยว ความคิดถึงบ้าน ความเครียด และปัญหาการปรับตัวต่อความแตกต่างทางวัฒนธรรมซึ่งส่งผลกระทบต่อสภาวะจิตใจและคุณภาพชีวิต การแผ่เมตตาตามแนวพระพุทธศาสนาเถรวาทมุ่งเน้นการสร้างความมั่นคงทางจิตผ่านการเจริญสติ การให้อภัยตนเองและการแผ่เมตตาออกสู่ผู้อื่นอย่างเป็นลำดับ ส่วนพระพุทธศาสนามหายานให้ความสำคัญกับโพธิจิต มหากรุณาและการใช้วิธีการอันแยบคาย เช่น การเจริญภาวนา การบริกรรมมนตราและการสร้างจินตภาพเพื่อหล่อหลอมความเมตตาและความกรุณาต่อสรรพสัตว์ ผลการศึกษาเปรียบเทียบพบว่า แม้ทั้งสองนิกายจะมีหลักคิดและวิธีปฏิบัติแตกต่างกัน แต่มีเป้าหมายร่วมกันในการขัดเกลากิเลส พัฒนาเมตตา กรุณา และส่งเสริมการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ จึงสามารถสังเคราะห์เป็นโมเดลการบูรณาการแนวทางการแผ่เมตตาเพื่อพัฒนาจิตใจของผู้ที่อาศัยอยู่ต่างประเทศซึ่งบูรณาการความมั่นคงทางจิตตามแนวพระพุทธศาสนาเถรวาทเข้ากับความกรุณาอันเปิดกว้างตามแนวพระพุทธศาสนามหายานเพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางใจ ลดความขัดแย้งภายในตนเองและระหว่างบุคคล ส่งเสริมการปรับตัวในสังคมพหุวัฒนธรรมและการดำรงชีวิตร่วมกับผู้อื่นอย่างสมดุลและสันติสุข