การศึกษาความเป็นไปได้ในการจัดตั้งนิคมอุตสาหกรรมรีไซเคิลในพื้นที่ เขตระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก (EEC) ของประเทศไทย

ผู้แต่ง

  • เฟาซีย์ ออสันตินุตสกุล คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
  • สุกุลพัฒน์ คุ้มไพศาล คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

คำสำคัญ:

การศึกษาความเป็นไปได้, นิคมอุตสาหกรรมรีไซเคิล, พื้นที่เขตระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออกของประเทศไทย

บทคัดย่อ

การจัดตั้งนิคมอุตสาหกรรมรีไซเคิลในพื้นที่เขตระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออกเป็นการตอบสนองต่อนโยบายเศรษฐกิจหมุนเวียนและโมเดลบีซีจีของภาครัฐ รวมถึงศักยภาพและความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานและ
แหล่งอุตสาหกรรมในพื้นที่ การวิจัยครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอแนวทางและรูปแบบการจัดตั้งนิคมอุตสาหกรรม
รีไซเคิลในพื้นที่เขตระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออกของประเทศไทย ทำการเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสารที่เกี่ยวข้องและการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จากนั้นวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) การจัดตั้งนิคมอุตสาหกรรมรีไซเคิลควรเน้นรูปแบบนิคมอุตสาหกรรมเฉพาะทาง 2) การคัดเลือกแปลงที่ดินที่เหมาะสมพิจารณาจากทำเลและความสามารถในการเข้าถึง ขนาดและลักษณะแปลงที่ดิน สิ่งแวดล้อม กฎหมายและผังเมือง สาธารณูปโภคและระบบสนับสนุน การยอมรับของชุมชนและโอกาสการจ้างงานและศักยภาพในการขอรับการส่งเสริมการลงทุน 3) การกำหนดการใช้ประโยชน์พื้นที่เน้นหลักการแบ่งเขตการใช้ประโยชน์ที่ดินควบคู่กับกลุ่มคลัสเตอร์ ประกอบด้วย พื้นที่สำหรับกิจกรรมอุตสาหกรรมรีไซเคิล พื้นที่ศูนย์จัดการสิ่งแวดล้อม พื้นที่ศูนย์นวัตกรรมและสนับสนุนธุรกิจ พื้นที่พาณิชยกรรมและที่พักอาศัยสนับสนุน และพื้นที่สีเขียวและระบบนิเวศและ 4) การจัดหาเงินทุน ประกอบด้วย เงินทุนจากหน่วยงานภาครัฐ การร่วมทุนกับภาครัฐหรือองค์กรเอกชน การขายคาร์บอนเครดิต การเงินสีเขียวหรือการเงินเพื่อความยั่งยืน และกองทุนโครงสร้างพื้นฐาน

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมมลพิษ. (2565). แผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะของประเทศ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2565 – 2570). กรุงเทพฯ: กรมควบคุมมลพิษ.

กรุงเทพธุรกิจ. (2568). ปิดประตูตีมาร เอกนัฏ ลุยตรวจเข้ม EEC ทลายแก๊งขยะพิษ แฉบัญชีส่วยโยงนักการเมือง. สืบค้นจาก https://www.bangkokbiznews.com/environment/1190686.

การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย. (2562). รายงานประจำปี 2562. สืบค้นจาก https://www.ieat.go.th/th/annual-report.

จักรสิน น้อยไร่ภูมิ และ สาธิต เต็กจำลอง (2565). แนวทางการออกแบบเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศที่เหมาะสมกับบริบทไทย กรณีศึกษา ย่านอ้อมใหญ่ จังหวัดนครปฐม. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์แห่งรัตนโกสินทร์, 4(2), 60-79.

ดนพร สุปัญญา. (2567). ในน้ำมีมลทิน ในดินมีสารพิษ: โครงการ EEC ฝันร้ายของคนภาคตะวันออก? สืบค้นจาก https://www.the101.world/eec.

สฤณี อาชวานันทกุล. (2562). อีอีซีกับการพัฒนาที่ยั่งยืน?: ระเบิดเวลาชื่อขยะ. สืบค้นจาก https://themomentum.co/eec-waste-management.

ธนาคารกรุงเทพ. (2563). จัดการขยะ ขุมทรัพย์ 2.24 แสนล้านในอีอีซี. สืบค้นจาก https://www.bangkokbanksme.com/en/waste-management-eec.

นิรุทธิ์ วัฒนะแสง และกสิณ รังสิกรรพุม. (2562). การเลือกที่ตั้งนิคมอุตสาหกรรมเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนไทยด้วยเทคนิคการวิเคราะห์แบบล้อมกรอบข้อมูล. วารสารวิชาการวิศวกรรมศาสตร์ ม.อบ., 13(2), 14-26.

มูลนิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อม. (2564). เปิดผลกระทบผังเมือง EEC: ทำลายระบบนิเวศและวิถีชีวิตของประชาชน. สืบค้นจาก https://enlawfoundation.org/recap-eec-2564-02.

ศูนย์ข้อมูลและข่าวสืบสวนเพื่อสิทธิพลเมือง. (2558). เตรียมตั้งนิคมจัดการกากอุตสาหกรรมและนิคมรีไซเคิล. สืบค้นจาก https://www.tcijthai.com/news/2015/16/current/5513.

ศูนย์วิจัยธนาคารออมสิน. (2566). ธุรกิจรีไซเคิล. สืบค้นจาก https://www.gsb.or.th/gsbresearch/published-works/10975/

ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ ธนาคารไทยพาณิชย์. (2563). EEC ความหวังใหม่ของเศรษฐกิจไทย: ทำไมต้องเริ่มตั้งแต่วันนี้?. สืบค้นจาก https://www.scbeic.com/th/detail/product/3544

สมรรถชัย เพ็ญโรจน์. (2557). แนวทางพัฒนานิคมอุตสาหกรรมภาคตะวันออกในประเทศไทยเพื่อตอบสนองความต้องการของนักลงทุน. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย. (2566). ขยะหนองละลอก ปมปัญหาขยะอุตสาหกรรม กับดัก EEC. สืบค้นจาก https://www.thaipbs.or.th/thecitizen/index.html%3Fp=83532.html

ออลพร็อพเพอร์ตี้ มีเดีย. (2563). EEC ปัจจัยหนุนตลาดที่อยู่อาศัย. สืบค้นจาก https://www.ddproperty.com/ข่าวอสังหาริมทรัพย์-บทความ/2020/2/186021/eec-ปัจจัยหนุนตลาดที่อยู่

Lei, Z., & Wei, J. (2023). Assessing the eco-efficiency of industrial parks recycling transformation: Evidence from data envelopment analysis (DEA) and fuzzy set qualitative comparative analysis (fsQCA). Frontiers in Environmental Science, 11(1), 1-12.

Nguyen, B. T., & Le, N. B. A. (2025). Circular economy: A study of eco-industrial park governance. Journal of Governance & Regulation, 14(2), 310-316.

Petrushenko, M., Burkynskyi, B., Shevchenko, H., & Baranchenko, Y. (2022). Towards sustainable development in a transition economy: The case of eco-industrial parks in Ukraine. Environmental Economics, 12(1), 149-164.

United Nations Industrial Development Organization. (2019). International Guidelines for Industrial Parks. Vienna, Austria: United Nations Industrial Development Organization.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-19