สถานการณ์การใช้สื่อกับการพัฒนากระบวนการรู้เท่าทันสื่อเพื่อเยาวชนจังหวัดสุรินทร์
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์การใช้สื่อของเยาวชน เพื่อเสริมสร้างและพัฒนากระบวนการรู้เท่าทันสื่อของเยาวชนในจังหวัดสุรินทร์ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามเยาวชนจำนวน 400 ชุด ด้วยการสุ่มตัวอย่างแบบโควต้า การสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลหลักจำนวน 14 คน ด้วยการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง และการอบรมเชิงปฏิบัติการจากตัวแทนเยาวชนจำนวน 75 คน ด้วยการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ผลการวิจัยพบว่า สถานการณ์การใช้สื่อของเยาวชนในจังหวัดสุรินทร์ส่วนใหญ่รับชมทีวีต่อวัน 1-2 ชั่วโมง ใช้อินเทอร์เน็ตต่อวัน 3 ชั่วโมงขึ้นไป เยาวชนที่มีระดับการศึกษาแตกต่างกัน รับชมทีวีต่อวัน และใช้เครื่องมือในการเปิดรับสื่อไม่แตกต่างกัน แต่มีระยะเวลาในการอ่านหนังสือต่อวัน, การใช้อินเทอร์เน็ตต่อวัน, ระยะเวลาในการคุยโทรศัพท์ต่อวัน, ประเภทของสื่อที่เปิดรับเป็นประจำ, ประเภทของรายการที่เปิดรับ และสาเหตุในการเปิดรับสื่อ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และมีการรู้เท่าทันสื่อทุกด้าน ได้แก่ ด้านการเข้าถึงสื่อ ด้านการวิเคราะห์สื่อ ด้านการประเมินสื่อ ด้านการสร้างสรรค์สื่อให้เกิดประโยชน์ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ด้านการเสริมสร้างและพัฒนากระบวนการรู้เท่าทันสื่อ ผลการวิจัยพบว่า เยาวชนได้ใช้ทักษะการสื่อสารในชีวิตประจำวันผนวกกับกิจกรรมการสื่อสารของโรงเรียน เพิ่มความสามารถในการเข้าถึงสื่อ การวิเคราะห์สื่อ การประเมินค่าและสามารถผลิตสื่อให้เกิดประโยชน์ได้อย่างสร้างสรรค์ เช่น สื่อ “ละครสอนน้อง สื่อ “นักข่าวพลเมืองสุรินทร์” สื่อ “ดีเจวัยใส” สื่อ “โปสเตอร์รณรงค์”และ สื่อ “ละครพื้นบ้าน”
Article Details
ลิขสิทธิ์ของบทความ
ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ห้ามมิให้นำเนื้อหา ทัศนะ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของผลงานไปทำซ้ำ ดัดแปลง หรือเผยแพร่ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากมหาวิทยาลัยหอการค้าไทยก่อน
เอกสารอ้างอิง
บุปผา เมฆศรีทองคำ, และ ดนุลดา จามจุรี. (2554). การศึกษาการรู้เท่าทันสื่อ: วิถีทางในการสร้างพลังการรู้เท่าทันสื่อ. วารสารนักบริหาร, 31(2), 63-69.
ปกรณ์ ประจัญบาน, และอนุชา กอนพ่วง. (2559). การวิจัยและพัฒนาแบบวัดทักษะในศตวรรษที่ 21 ด้านการรู้เท่าทันสื่อของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยนเรศวร, 18(1), 144-155.
พีระ จิรโสภณ. (2559). ความรู้เท่าทันการสื่อสารยุคดิจิทัลกับบทบาทในการกำหนดแนวทางการปฏิรูปการสื่อสารในสังคมไทย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
เพ็ญพักตร์ เตียวสมบูรณ์กิจ, และณรงค์ ขำวิจิตร์. (2559). ความรู้เท่าทันสื่อของผู้ใช้สื่อโทรทัศน์ไทยภายใต้ภูมิทัศน์สื่อโทรทัศน์ที่เปลี่ยนไป. วารสารการประชาสัมพันธ์และการโฆษณา, 9(1), 93-105.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2555). ทักษะและเทคนิคขั้นตอนในการรู้เท่าทันสื่อ. สืบค้นเมื่อ 12 สิงหาคม 2558, จาก https://www4.thaihealth.or.th/healthcontent/special_report/27698
สำนักงานปลัดกระทรวงวัฒนธรรม, สำนักเฝ้าระวังทางวัฒนธรรม.(2561). คู่มือการขับเคลื่อนงานพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์จังหวัด ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2561. กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.
สุภารักษ์ จูตระกูล. (2559). ครอบครัวกับการรู้เท่าทันสื่อดิจิทิล (Digital Literacy) ของดิจิทิลเนทีฟ (Digital Natives).วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงราย, 11(1), 131-150.
โสภิดา วีรกุลเทวัญ. (2561). เท่าทันสื่อ: อำนาจในมือพลเมืองดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สถาบันสื่อเด็กและเยาวชน.
อุลิชษา ครุฑะเสน. (2556). แนวทางการพัฒนากระบวนการเรียนรู้เท่าทันสื่อของแกนนำเยาวชน วารสารวิชาการ Veridian E-Journal, 6(3), 276-285.
Gainer, J. S. (2010). Critical media literacy in middle school: Exploring the politics of representation. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 53(5), 364–373.
Kafai, Y. B., & Peppler, K. A. (2011). Youth, technology, and DIY: Developing participatory competencies in creative media production. Review of Research in Education, 35(1), 89-119.