การพัฒนาเพื่อยกระดับศักยภาพการจัดการธุรกิจของชุมชนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม จังหวัดเชียงใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ (1)วิเคราะห์ศักยภาพการจัดการธุรกิจชุมชนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่ (2) พัฒนาศักยภาพการจัดการธุรกิจชุมชนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่ และ (3) เสนอแนวทางการยกระดับศักยภาพการจัดการธุรกิจการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม กลุ่มตัวอย่างคือ คณะกรรมการและสมาชิกของชุมชนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่จำนวน 5 ชุมชน จาก 35 ชุมชนที่สมัครเข้าร่วมโครงการการพัฒนาศักยภาพการบริหารจัดการธุรกิจรวมจำนวน 120 คน โดยมีขั้นตอนในการศึกษา 3 ขั้นตอนคือ ขั้นตอนที่ 1 ทำการวิเคราะห์ศักยภาพการจัดการธุรกิจชุมชนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม โดยการวิเคราะห์สถานการณ์ การสนทนากลุ่มกับผู้ให้ข้อมูลหลักจำนวน 30 คน ขั้นตอนที่ 2 การพัฒนาศักยภาพการจัดการธุรกิจชุมชนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม โดยทำการอบรม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการการท่องเทียวจำนวน 5 คนและชุมชนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม จำนวน 5 ชุมชนและการนำเอาความรู้ไปปฏิบัติ ขั้นตอนที่ 3 การเสนอแนวทางการยกระดับศักยภาพการจัดการธุรกิจการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมโดยการประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างผู้เข้าร่วมประชุมจำนวน 144 คน ผลการศึกษาตามวัตถุประสงค์ที่ 1 พบว่าจุดแข็งของชุมชนคือ มีโครงสร้างองค์กรที่ชัดเจน คณะกรรมการและสมาชิกมีความสามัคคีในการทำงาน คณะกรรมการของชุมชนส่วนใหญ่มีความรู้เกี่ยวกับประเพณีและวัฒนธรรม ด้านการเงิน ชุมชนมีเงินทุนเป็นของตนเอง สามารถพึ่งพาตนเองได้ โอกาสคือชุมชนมีทรัพยากรการท่องเที่ยวที่เด่นและสามารถนำมาจัดเป็นโปรแกรมการท่องเที่ยวได้ ชุมชนได้รับความช่วยเหลือจากหน่วยงานอื่นทั้งด้านงบประมาณ ความรู้ การประชาสัมพันธ์ จุดอ่อน ชุมชนขาดความรู้และความสามารถในการบริหารจัดการธุรกิจ ได้แก่ การจัดการองค์กร การจัดการตลาด การจัดการการเงิน อุปสรรคคือเผชิญการเข่งขันด้านการตลาดกับคู่แข่งที่ทำการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ขาดการเชื่อมโยงเครือข่ายการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมกับผู้ประกอบการท่องเที่ยวประเภทเดียวกัน ผลการศึกษาตามวัตถุประสงค์ที่ 2 ผลการพัฒนาพบว่าสามารถยกระดับศักยภาพการจัดการธุรกิจการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมโดยเฉลี่ยเพิ่มขึ้นระดับมาก โดยการจัดการทรัพยากรมนุษย์สามารถยกระดับศักยภาพได้มากกว่าการจัดการธุรกิจด้านอื่นยกเว้นการจัดการด้านการเงินซึ่งมีการยกระดับศักยภาพได้น้อยกว่าการจัดการธุรกิจด้านอื่น ผลการศึกษาตามวัตถุประสงค์ที่ 3 แนวทางในการยกระดับศักยภาพการจัดการธุรกิจคือเพิ่มพูนความรู้ทักษะด้านภาษา ศึกษาเรียนรู้ความสำเร็จของชุมชนอื่นและนำมาปรับประยุกต์ใช้ นอกจากนี้ควรมีการนำเอานวัตกรรมด้านเทคโนโลยีเข้ามาใช้ในการประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวให้แพร่หลายเพิ่มขึ้น
Article Details
ลิขสิทธิ์ของบทความ
ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ห้ามมิให้นำเนื้อหา ทัศนะ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของผลงานไปทำซ้ำ ดัดแปลง หรือเผยแพร่ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากมหาวิทยาลัยหอการค้าไทยก่อน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2559). รายได้จากการท่องเที่ยวของจังหวัดเชียงใหม่ ปี 2559. สืบค้นเมื่อ 13 มกราคม 2560, จาก www.tourismthalland.org
กาญจนา สุระ. (2559). รายงานการประชุมเชิงปฏิบัติการศึกษาปัญหาและอุปสรรคการจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนจังหวัดเชียงใหม่ ปี พ.ศ.2559 ณ โรงแรมดิเอมเพลส จังหวัดเชียงใหม่. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
กำจร หลุยยะพงศ์. (2552). การมีส่วนร่วมในการจัดการเครือข่ายด้านวัฒนธรรมของชุมชนกรณีศึกษาชุมชนปู่แจ่ม บ้านวังหม้อ ตำบลต้นธงชัย จังหวัดลำปาง: รายงานการวิจัย. ลำปาง: สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดลำปาง.
กิตติมา จอร์นส. (2549). กระบวนการจัดการธุรกิจชุมชนประเภทเครื่องจักรสานขององค์การบริหารส่วนตำบลธารปราสาท จังหวัดนครราชสีมา (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
เกศินี พรหมบุตร. (2553). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ตำบลเวียง อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์). มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง, เชียงราย.
ขวัญกมล ดอนขวา. (2556). การจัดการธุรกิจชุมชนบนพื้นฐานปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง: รายงานการวิจัย.นครราชสีมา: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี.
จิราภา ฉิมสุข. (2553). ศักยภาพการจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์). มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
จุลศักดิ์ ชาญณรงค์. (2546). การศึกษาโครงสร้างองค์กรธุรกิจชุมชน: กรณีศึกษากลุ่มแม่บ้านผลิตภัณฑ์กล้วย จังหวัดนนทบุรี: รายงานการวิจัย. กรุงเทพฯ: ทบวงมหาวิทยาลัย.
ฐนันดร์ศักดิ์ บวรนันทกุล. (2557). การเสริมสร้างศักยภาพการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยปทุมธานี, 156(6), 186-194.
ณภัทร กุลนันท์. (2552). การพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่: รายงานการวิจัย. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา.
ณรงค์ เพ็ชรประเสริฐ. (2551). ธุรกิจชุมชน: เส้นทางที่เป็นไปได้. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ดรุณ ไคร้ศรี. (2551). การพัฒนาศักยภาพ. สืบค้นเมื่อ 24 พฤษภาคม 2561, จาก www.cdd.go/th/creat/november47
ธีระพล ศิระบูชา. (2550). การจัดการธุรกิจชุมชนประเภทเครื่องหนัง (รองเท้า) ขององค์การบริหารส่วนตำบลหนองหาน จังหวัดอุดรธานี: รายงานการวิจัย. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
นภาพร จันทร์ฉาย. (2558). ประสิทธิภาพการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนจากนโยบายภาครัฐสู่การปฏิบัติในระดับท้องถิ่น กรณีศึกษาอำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์: รายงานการวิจัย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต.
นรินทร์ สังข์รักษา. (2552). เครือข่ายการผลิตสินค้าการเกษตรและห่วงโซ่อุปทานของจังหวัดนครปฐมเพื่อการท่องเที่ยว: รายงานการวิจัย. กรุงเทพฯ: สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ.
นันทิยา หุตานุวัตร, และณรงค์ หุตานุวัตร. (2552). การพัฒนาองค์กรชุมชน. กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน.
นิศารัตน์ จุลวงศ์. (2551). การจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชน วิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวเชิงเกษตรล่องเรือชมสวนเลียบคลองมหาสวัสดิ์ อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์). มหาวิทยาลัยศิลปากร, นครปฐม.
บุญเลิศ จิตตั้งวัฒนา. (2549). อุตสาหกรรมการท่องเที่ยว. กรุงเทพฯ: Play and Design.
พรทิพย์ กำเนิดแจ้ง. (2553). การจัดการชุมชนวัฒนธรรม ตำบลหนองขาว อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี: รายงานการวิจัย. กาญจนบุรี: สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดกาญจนบุรี.
ยุทธ ไกยวรรณ. (2552). สถิติเพื่อการวิจัย. กรุงเทพฯ: พิมพ์ดี.
ยุพาพร รูปงาม. (2545). การมีส่วนร่วมของข้าราชการสำนักงบประมาณในการปฏิรูประบบราชการ (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์). สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์, กรุงเทพฯ.
วีระพล ทองมา. (2552). การจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงอย่างยั่งยืนของตำบลแม่กรณ์ อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่: รายงานการวิจัย. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยแม่โจ้.
ศิริวรรณ เสรีรัตน์. (2551). ธุรกิจทั่วไป: ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจ. กรุงเทพฯ: ธีระฟิลม์และไซเท็กซ์.สถาบันการท่องเที่ยวโดยชุมชน. (2559). ข้อมูลการท่องเที่ยวชุมชนในจังหวัดเชียงใหม่. สืบค้นเมื่อ 11 เมษายน 2560, จาก www.cbt-i.or.th
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฏร. (2558). วาระพัฒนาที่ 1 การพัฒนาด้านการท่องเที่ยว. กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.
สุกัญญา ดวงอุปมา. (2557). แนวทางการพัฒนาศักยภาพการจัดการที่ดีของวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดกาฬสินธ์. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 2(2), 133-139.
สุรีย์ เข็มทอง, และอโณทัย งามวิชัยกิจ. (2561). การพัฒนาศักยภาพบุคลากรด้านการบริการในธุรกิจโรงแรมขนาดเล็ก: กรณีศึกษาโรงแรมในจังหวัดเลย. วารสารวิชาการบริหารธุรกิจสมาคมสถาบันอุดมศึกษาแห่งประเทศไทย, 7(1) 38-53.
เสรี พงศ์พิศ. (2551). ปัญหาและผลกระทบสำหรับชุมชนและแนวทางการแก้ไขจากการส่งเสริมอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว.ในการประชุมเชิงปฏิบัติการเรื่องการพัฒนากลยุทธ์การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร วันที่ 22 กันยายน 2551. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร.
องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน. (2556). การจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม.สืบค้นเมื่อ 24 มกราคม 2559, จาก www.dsta.or.th./media/publication
อภิชัย พันธเสน, และปัทมาวดี โพชนุกูล ซูซูกิ. (2548). การประเมินปัญหาและความต้องการของธุรกิจชุมชน.กรุงเทพฯ: สถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ.
อัจฉรา หลาวทอง. (2550). การจัดการวิสาหกิจชุมชนด้านหัตถกรรม กรณีศึกษาตำบลล่อนทอง จังหวัดบุรีรัมย์: รายงานการวิจัย. กรุงเทพฯ: สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ.
Baktygulov, S., & Damira, R. (2010). Creating value for all-community-based tourism GM case study. New York, NY: United Nations Development Program.
Creighton, J. L. (2005). The public participation handbook: Making better decision through citizen involvement. San Francisco, CA: Jossey Bass.
Crouch, G. I., & Ritchie, J. R. B. (1999). Tourism, competitiveness and societal prosperity. Journal of Business Research, 44(3), 137-152.
Frank, F., & Smith, A. (2002). The community development handbook: A tool to build community capacity. Ottawa: Human Resource Development Canada.
Hall, D., Kirkpatrick, J., & Mitchell, M. (2005). Rural tourism and sustainable business. Toronto, Canada: Channel View.
Mathis, R. L., & Jackson, J. N. (2008). Human resource management (12th ed.). Nashville, TN: South-Western.
Miller, N. J., & Besser, T. J. (2000). The importance of community values in small business strategy formation: Evidence from rural work. Journal of Small Business Management, 38(1), 68-85.
Mousavi, S., Doratli, S., & Moradiahari, F. (2016). Defining cultural tourism International Conference on Civil, Architecture and Sustainable Development (CASO-2016) Dec 1-2, 2016, London (UK). Retrieved August 24, 2019, from www.doi.org/10.15242/ICEE.DIR 1215411
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2004). The effect of tourism on culture and
the environmental in Asia and the Pacific: Tourism and heritage site management in Luang Prabang PDR. Retrieved August 24, 2019, from www.unesdoc.org/ark:/48223
