ปัจจัยเชิงสาเหตุที่มีอิทธิพลต่อคุณภาพชีวิตของหญิงตั้งครรภ์ จังหวัดสุพรรณบุรี
Main Article Content
บทคัดย่อ
คุณภาพชีวิตของหญิงตั้งครรภ์มีความสำคัญอย่างยิ่งเพราะส่งผลถึงการดูแลสุขภาพก่อนคลอดอย่างเพียงพอ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการลดอัตราการเสียชีวิตของมารดา การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง โดยใช้การวิเคราะห์สมการโครงสร้างและการวิเคราะห์เส้นทางอิทธิพล เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อคุณภาพชีวิตของหญิงตั้งครรภ์ จังหวัดสุพรรณบุรี กลุ่มตัวอย่างเป็นหญิงตั้งครรภ์ จำนวน 400 คน สุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงเลือกโรงพยาบาลจำนวน 4 แห่ง โดยการเรียงลำดับจำนวนหญิงตั้งครรภ์จากมากไปหาน้อยและสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือใช้แบบสอบถามแบ่งเป็น 6 ส่วนให้เติมข้อมูลและให้เลือกตอบ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพื้นฐาน วิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันและเส้นทางอิทธิพล ด้วยโปรแกรมสำเร็จรูป
ผลการวิจัย พบว่า คุณภาพชีวิตของหญิงตั้งครรภ์ภาพรวมส่วนใหญ่อยู่ในระดับมาก ร้อยละ 70.75 ปัจจัยความรอบรู้เรื่องภาวะตั้งครรภ์ แรงจูงใจในการส่งเสริมสุขภาพ และการสนับสนุนทางสังคมมีอิทธิพลทางตรงต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ มีค่าสัมประสิทธิ์อิทธิพล 0.56, 0.21 และ 0.11 ตามลำดับ และมีอิทธิพลทางอ้อมต่อคุณภาพชีวิต มีค่าสัมประสิทธิ์อิทธิพล 0.48, 0.18 และ 0.10 ตามลำดับ พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพมีอิทธิพลทางตรงต่อคุณภาพชีวิต มีค่าสัมประสิทธิ์อิทธิพล 0.86 ปัจจัยทั้งหมดสามารถร่วมกันอธิบายความผันแปรของคุณภาพชีวิตได้ร้อยละ 65 (R2=0.65) โมเดลปัจจัยเชิงสาเหตุที่มีอิทธิพลต่อคุณภาพชีวิตของหญิงตั้งครรภ์ที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้นสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ มีค่าดัชนี Chi-Square = 415.71 df = 211 Chi-Square/df = 1.97 CFI = 0.97 GFI = 0.98 AGFI = 0.96 RMSEA = 0.04 และ SRMR = 0.04
ผลการศึกษาชี้ว่าความรอบรู้เรื่องภาวะตั้งครรภ์ แรงจูงใจในการส่งเสริมสุขภาพ การสนับสนุนทางสังคม และพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของหญิงตั้งครรภ์ ดังนั้นหน่วยงานสาธารณสุขควรพัฒนาโปรแกรมที่เน้นการเสริมสร้างองค์ประกอบเหล่านี้เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตหญิงตั้งครรภ์
Downloads
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กนกอร ปัญญาโส, ศิริวรรณ แสงอินทร์, และอุษา เชื้อหอม. (2563). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะเบาหวานในโรงพยาบาลรัฐบาล เขตภาคเหนือตอนบน. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 28(3), 27-40.
กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ: อัตราส่วนการตายมารดาต่อการเกิดมีชีพประเทศไทย ปีงบประมาณ 2567 [ข้อมูลสถิติ]. สืบค้นจาก http://hdc.moph.go.th/center/rpublic/main
กองอนามัยมารดาและทารก กรมอนามัย. (2567). วิเคราะห์สถานการณ์และผลารดาเนินงานตัวชี้วัด“อัตราส่วนการตายมารดาไทยต่อแสนการเกิดมีชีพ ผลการดาเนินเดือนตุลาคม 2566 - มีนาคม 2567”. สืบค้นจาก https://hp.anamai.moph.go.th/webupload/4xceb3b571ddb70741ad132d75876bc41d/tinymce/OPDC/OPDC2567S/02MIHD/IDC35/OPDC2567_IDC3-5_01.pdf.
จักรพันธ์ เพ็ชรภูมิ. (2561). พฤติกรรมสุขภาพ: แนวคิด ทฤษฎีและการประยุกต์ใช้ (พิมพ์ครั้งที่ 3). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ดวงพร ไมตรีจิตต์. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการดูแลสุขภาพ ความวิตกกังวล การสนับสนุนทางสังคมกับคุณภาพชีวิตของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะความดันโลหิตสูง. วิทยานิพนธ์ หลักสูตรพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิตสาขาวิชาการผดุงครรภ์ คณะพยาบาลศาสตร์, มหาวิทยาลัยบูรพา.
ตติรัตน์ เตชะศักดิ์ศรี, สุพิศ ศิริอรุณรัตน์, พิริยา ศุภศรี, วรรณทนา ศุภสีมานนท์, นารีรัตน์ บุญเนตร, และชรริน ขวัญเนตร. (2560). แบบจำลองเชิงสาเหตุคุณภาพชีวิตของหญิงตั้งครรภ์. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 4(1), 28-46.
ทิพย์วัลย์ เรืองขจร. (2554). วิทยาศาสตร์เพื่อคุณภาพชีวิต. คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา.
พัชรี เกสรบุญนาค. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อวิถีชีวิตด้านส่งเสริมสุขภาพของหญิงวัยรุ่นตั้งครรภ์แรกในจังหวัดนครปฐม. วิทยานิพนธ์บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยคริสเตียน.
วิลาสินี บุตรศรี, และอัญสุรีย์ ศิริโสภณ. (2563). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพในหญิงตั้งครรภ์ที่รับบริการฝากครรภ์ในโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดนครสวรรค์. วารสารสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 5(1), 60-70.
สินี การาลัย, และจารุรัตน์ ศรีรัตนประภาส. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างการสนับสนุนทางสังคมและพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่น. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา 26(1), 1-10.
สุภมาส อังศุโชติ. (2554). สถิติสำหรับการวิจัยทางสังคมศาสตร์และพฤติกรรมศาสตร์: เทคนิคการใช้โปรแกรม LISREL. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: เจริญมั่นคงการพิมพ์.
อัญญา ปลดเปลื้อง, อมราวดี บุญยรัตน์, สุพรรณี กัณหดิลก, เพ็ญพักตร์ ลูกอินทร์, ณัฐพร อุทัยธรรม, พรพรรณพรมประยูร, และจิริยา อินทนา. (2561). การวิเคราะห์เส้นทางปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของหญิงตั้งครรภ์. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 27(3), 42-56.
อาทิตยา แก้วน้อย, ศรีสมร ภูมนสกุล, และสายลม เกิดประเสริฐ. (2561). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพและอายุครรภ์เมื่อคลอดของสตรีตั้งครรภ์ที่เสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนด. วารสารรามาธิบดีพยาบาลสาร, 24(3), 264-278.
Azita Fathnezhad Kazemi, A., Seifinadergoli, Z., & Ahmadi, M. (2024). Factors affecting the quality of life in pregnant women with diabetes: the mediating effect of illness acceptance. BMC Pregnancy and Childbirth, 24(1), 513.
Bektemur, G., Keles, E., Kaya, L., & Baydili, K. N. (2024). Determinants of health-promoting behaviors in pregnant women. Revista da Associação Médica Brasileira, 70(7), e20231798.
Bloom, B. S. (1971). Handbook on formative and summative evaluation of student learning. N/A
Boutib, A., Chergaoui, S., Marfak, A., Hilali, A., & Youlyouz-Marfak, I. (2022). Quality of life during pregnancy from 2011 to 2021: systematic review. International journal of women's health, 14, 975-1005.
Jalili Bahabadi, F., Estebsari, F., Rohani, C., Rahimi Khalifeh Kandi, Z., Sefidkar, R., & Mostafaei, D. (2020). Predictors of health-promoting lifestyle in pregnant women based on Pender’s health promotion model. International journal of women's health, 12, 71-77.
Murtagh, F., & Heck, A. (2012). Multivariate data analysis (Vol. 131). Springer Science and Business Media.
Nguyen, L. D., Nguyen, L. H., Ninh, L. T., Nguyen, H. T. T., Nguyen, A. D., Vu, L. G., ... & Ho, R. C. (2022). Women’s holistic self-care behaviors during pregnancy and associations with psychological well-being: implications for maternal care facilities. BMC pregnancy
and childbirth, 22(1), 631.
World Health Organization. (2016). Standards for improving quality of maternal and newborn care in health facilities. Geneva: World Health Organization.