Ecology of Senses, Nonobject and Living: A Lesson from François Jullien’s Ancient Chinese Philosophy
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
Nowadays, the modern science is facing conflicts caused by ecological crises. The Western ontology, based on naturalism, anthropocentrism, and ocularcentrism, has been widely criticized by both scientists and social scientists. In the last decade, anthropology has also played an important role in critiques the limitations of Western metaphysics. A number of anthropologists seeking a way out of the crisis were turned to non-Western ontology, especially the ontology of indigenous peoples. This article would like to present another solution that starts with the premise that the dualism between nature and culture is not universal. Rather, in other societies, nature and culture are inseparable. Based on the ancient Chinese philosophy in the work of François Jullien, this article proposes that the concept of the nonobject and living can be a way out of Western metaphysics. Moreover, the concept of "ecology of senses," that does not distinguish between the different senses, and the rejection of dualism between the subject and the object, is an important way of rejecting the acceptance of nature as the unquestionable metaphysics in western philosophy.
Article Details
References
Claude Lévi-Strauss, The Savage Mind, (Chicago: University of Chicago Press, 1966), 269.
มาร์แชล ซาห์ลินส์, อัสดงคตมายา: ภาพลวงตาของโลกตะวันตกต่อธรรมชาติมนุษย์, แปลโดย เก่งกิจ กิติเรียงลาภ และพนา กันธา, (กรุงเทพฯ: Illuminations Editions, 2562).
Phillipe Descola, Beyond Nature and Culture, (Chicago and London: University of Chicago Press, 2013).
Jason W. Moore, Capitalism in the Web of Life: Ecology and the Accumulation of Capital, (London and New York: Verso, 2015).
David Abram, The Spell of Sensuous: Perception and Language in a More-Than-Human World, (New York: Vintage Books, 2017).
Bruno Latour, An Inquiry into Modes of Existence: An Anthropology of the Moderns, (Cambridge and London: Harvard University Press, 2013).
Isabelle Stengers, In Catastrophic Times: Resisting the Coming Barbarism, (Open Humanities Press, 2015).
Jason W. Moore ed., Anthropocene or Capitalocene?: Nature, History, and the Crisis of Capitalism (PM Press, 2016) และผู้เขียนอภิปรายแนวคิดของ Moore อย่างละเอียดใน เก่งกิจ กิติเรียงลาภ, “ยุคสมัยแห่งทุน: ข้อถกเถียงว่าด้วยมนุษยสมัยในโลกวิชาการมาร์กซิสต์” ใน เก่งกิจ กิติเรียงลาภ บก., Anthropocene: บทวิพากษ์มนุษย์และวิกฤตสิ่งแวดล้อมในยุคสมัยแห่งทุน, (กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, 2564), 111-144.
Eduardo Kohn, How Forests Think: Toward an Anthropology beyond the Human, (Berkeley, Los Angeles and London: University of California Press, 2013).
ดู Anna Tsing, Heather Swanson, Elaine Gan and Nils Bubandt eds., Arts of Living on a Damaged Planet, (Minneapolis and London: University of Minnesota Press, 2017).
Lorraine Daston and Peter Galison, Objectivity, (New York: Zone Books, 2010), 51.
ดูเพิ่มเติมข้อถกเถียงนี้ใน Tim Ingold and Cristian Simonetti, “Introducing Solid Fluids,” Theory, Culture & Society, 0(0) (2021), 1-27.
Lorraine Daston, Against Nature, (Cambridge and London: The MIT Press, 2019).
Lorraine Daston, Against Nature, Cited, 34-42.
ดู Lorraine Daston and Katharine Park, Wonders and the Order of Nature, (New York: Zone Books, 2001), 1150-1750.
Lorraine Daston and Peter Galison, Objectivity, Cited,19-27.
ผู้เขียนค่อนข้างเห็นด้วยเมื่อ Daston วิจารณ์ความพยายามของ Descola และ Eduardo Viveiros de Castro ที่จะทะลุข้ามกำแพงของวิธีคิดว่าด้วยมนุษย์เป็นศูนย์กลางด้วยการเสนอ “ภววิทยาแบบที่มนุษย์เป็นฐาน” หรือ anthropomorphism ที่ให้ความเป็นมนุษย์กับสิ่งอื่น ๆ ที่ไม่ใช่มนุษย์ว่าแท้จริงแล้ว วิธีคิดเช่นนี้ก็ยังติดอยู่ในกรอบของมนุษย์เป็นศูนย์กลางอยู่ดี เพียงแต่ยืดขยายความเป็นมนุษย์ออกไปนอกเหนือจากความเป็นโฮโมเซเปียนส์
ผู้เขียนอภิปรายถึงภววิทยาแบบแอมะซอนไว้ใน เก่งกิจ กิติเรียงลาภ, Perspective: ภววิทยาแบบมุมมองนิยมและความเป็นซับเจค, (กรุงเทพฯ: Illuminations Editions, 2563).; ดูกรณีของวิธีคิดของกะเหรี่ยงใน Pinkaew Luangaramsri, Redefining Nature: Karen Ecological Knowledge and the Challenge of the Modern Conservation Program, (Chiangmai: White Lotus Books, 2001).; กรณีของแอฟริกา ดู Kwasi Densu, “Omenala: Toward an African-Centered Ecophilosophy and Political Ecology,” Journal of Black Studies, 49(40), September 2018, 29052.; ดูวิธีคิดของเผ่ายาโนมาโมใน Davi Kopenawa and Bruce Albert, The Falling Sky: Words of Yanomami Shaman, (Cambridge and London: The Belknap Press of Harvard University Press, 2013). และงานที่ศึกษาวิธีคิดเชิงนิเวศของบาหลี ดู David Abram, The Spell of the Sensuous: Perception and Language in the More-Than-Human World, (New York: Vintage Books, 2017).
François Jullien, The Great Image Has No Form or On the Nonobject through Painting, (Chicago and London: University of Chicago Press, 2009).
François Jullien, The Great Image Has No Form, Cited, XV. และดู François Jullien, From Being to Living: a Euro-Chinese lexicon of thought, (London: SAGE, 2020).
Roderick Frazier Nash, The Rights to Nature: A History of Environmental Ethics, (Madison: University of Wisconsin Press, 1989).
ดู François Jullien, There Is No Such Thing as Cultural Identity, (Cambridge: Polity Press, 2021).
ดู François Jullien, The Silent Transformation, (London, New York and Calcutta: Seagull Books, 2011).
François Jullien, The Silent Transformation, Cited, 3.
François Jullien, The Silent Transformation, Cited, 5.
ดูเพิ่มเติมเรื่อง dwelling ใน Tim Ingold, The Perception of Environment: Essays on Livelihood, Dwelling and Skill, (New York and London: Routledge, 2001).
François Cheng, Empty and Full: The Language of Chinese Painting, (Boston and London: Shambhala, 1994). และดู Magdalena Kostova-Panayotova, “Vibration’s Resonance (François Cheng’s ‘Green Mountain, White Cloud: A Novel of Love in the Ming Dynasty’),” Orbis Linguarum, Volume 18, Issue 12 (July 2020), 79-84.
François Jullien, Living off Landscape: or the Unthought of in Reason, (London and New York: Rowman & Littlefield, 2018), 10-12.
François Jullien, The Philosophy of Living, (London, New York and Calcutta: Seagull Books, 2016).
François Jullien, The Philosophy of Living, Cited, 17.
François Jullien, The Philosophy of Living, Cited, 18-19. และดูที่ผู้เขียนอภิปรายประเด็นนี้ใน เก่งกิจ กิติเรียงลาภ, Future: ว่าด้วยเวลา ประวัติศาสตร์ และการเปลี่ยนแปลงสังคมในระบบทุนนิยมดิจิทัล, (กรุงเทพฯ: ศยาม, 2565).
Peter Zumthor, Atmosphere, (Basel, Boston and Berlin: Birkhäuser, 2006).; Juhani Pallasmaa, The Eye of the Skin: Architectures and the Senses, (West Sussex: John Wiley & Sons, 2012).
François Jullien, In Praise of Blandness: Proceeding from Chinese Thought and Aesthetics, (New York: Zone Books, 2008).
François Jullien, In Praise of Blandness, Cited, 49.
Elizabeth Kolbert, The Sixth Extinction: An Unnatural History, (Henry Holt and Company, 2014).
Paul Crutzen and E. F. Stoermer, “The Anthropocene” IGBP Newsletter, 41 (2000), 17-18.
James Lovelock, The Vanishing Face of Gaia, (New York: Basic Books, 2009).
Déborah Danowski and Eduardo Viveiros de Castro, The Ends of the World, (Cambridge and Malden: Polity Press, 2016).
ดูเพิ่มเติมใน Bruno Latour ed., Reset Modernity!, (Cambridge and London: The MIT Press, 2016).
Jason W. Moore, Capitalism in the Web of Life: Ecology and the Accumulation of Capital, (London and New York: Verso, 2015).
