“เวลา คือ พื้นที่ปิดล้อม”: อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์แสดงเวลาตามระบบปฏิทินในภาษาไทยถิ่นลําาปาง

Main Article Content

ศิระวัสฐ์ กาวิละนันท์
วุฒินันท์ แก้วจันทร์เกตุ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถ้อยคำอุปลักษณ์ที่สะท้อนมโนทัศน์เวลาตามระบบปฏิทินของผู้พูดภาษาไทยถิ่นลำปาง โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลภาษาจำนวน 6 คนที่อาศัยอยู่ในอำเภอเถิน จังหวัดลำปาง
 
ผลการวิจัยพบว่าผู้พูดภาษาไทยถิ่นลำปางใช้ถ้อยคำอุปลักษณ์ที่สะท้อนมโนทัศน์เวลาตามระบบปฏิทินคือมโนอุปลักษณ์ [เวลา คือ พื้นที่ปิดล้อม] ผ่านการใช้ถ้อยคำอุปลักษณ์ /naa343/ ‘หน้า’ และ /naj33/ ‘ใน’ ที่แสดงเวลาในอนาคต การบอกเวลาในอนาคตของคนไทยถิ่นลำปางจึงเหมือนกับการเดินหรือเคลื่อนที่เข้าไปหาพื้นที่ที่ซ้อนกันเป็นชั้นดังนั้นการบอกเวลาในอนาคตของผู้พูดภาษาไทยถิ่นลำปางจึงสัมพันธ์กับตำแหน่งการเกิดของเวลาตัวผู้พูดและการเรียงลำดับเหตุการณ์ในเวลาที่เกิดขึ้น

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

การอ้างอิงบทความ
กาวิละนันท์ศ., & แก้วจันทร์เกตุว. (2019). “เวลา คือ พื้นที่ปิดล้อม”: อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์แสดงเวลาตามระบบปฏิทินในภาษาไทยถิ่นลําาปาง. วรรณวิทัศน์, 19(1), 136-159. https://doi.org/10.14456/vannavidas.2019.5
ประเภทบทความ
บทความประจำฉบับ

เอกสารอ้างอิง

ชัชวดี ศรลัมพ์. (มกราคม–มิถุนายน 2548). อุปลักษณ์ตามแนวคิดของทฤษฎีภาษาศาสตร์ปริชาน. วารสารศิลปศาสตร์, 5(1), 1–16.

ชัชวดี ศรลัมพ์. (มกราคม–มิถุนายน 2561). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ “เวลาเป็นพื้นที่”:การศึกษาตามแนวทางภาษาศาสตร์ปริชานคำว่า “หน้า” และ “หลัง” ในภาษาไทย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต, 13(2), 1–22.

ณัฐวรรณ ชั่งใจ. (2552). การศึกษาพัฒนาการของคําาบอกเวลาในภาษาไทย. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.

เดล ควาลไฮม. (2543). อุปลักษณ์เกี่ยวกับมโนทัศน์เรื่องเวลาในภาษาไทยและภาษาอังกฤษ. (วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

น้อมนิจ วงศ์สุทธิธรรม. (2515). คําาบอกเวลาในภาษาไทย. (วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต).จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

นิโลบล ภู่ระย้า. (2556). การศึกษาคําาบอกเวลาในภาษาไทยถิ่นอีสานในพื้นที่ภาคอีสานตอนบน. (วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

ปิ่นอนงค์ อำปะละ. (2559). ระบบมโนทัศน์ “เวลา” ของผู้พูดภาษาไทยถิ่นเหนือ.(วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.

มิ่งมิตร ศรีประสิทธิ์. (ธันวาคม 2548). การศึกษาคำบอกเวลาในภาษาไทยถิ่นใต้.วารสารภาษาและวรรณคดีไทย, 22, 160–195.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554.กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.

ราตรี แจ่มนิยม. (2558). การศึกษาเปรียบเทียบคําาบอกเวลาที่สะท้อนโลกทัศน์ในภาษาไทยกับภาษาพม่า. (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์,กรุงเทพฯ.

อรนุช สุวรรณรัตน์. (2534). คําาบอกเวลาในภาษาถิ่นใต้จังหวัดนครศรีธรรมราช.(วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, กรุงเทพฯ.

Kövecses, Z. (2002). Metaphor: A Practical Introduction. New York: Oxford UniversityPress.

Lakoff, G. and Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. Chicago and London: The University of Chicago Press.

Pranee Kullavanijaya. (2003). A Historical Study of Time Markers in Thai. In IwasakiShoichi, et al. (eds), Seals XIII Papers from the 13th annual meeting of the Southeast Asian Linguistics Society 2003 (pp. 105–123). Australia: PacificLinguistics.