การศึกษาทัศนะว่าด้วยพระพุทธศาสนากับหลักประโยชน์สาธารณะ ในกฎหมายมหาชนไทย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดความสัมพันธ์ระหว่างพระพุทธศาสนากับหลักการพื้นฐานของกฎหมายมหาชน 2) ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับหลักประโยชน์สาธารณะในกฎหมายมหาชนของไทย และ 3) ศึกษาแนวคิดทางพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวข้องกับหลักประโยชน์สาธารณะในกฎหมายมหาชนของไทย การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Quality Research) โดยดำเนินการศึกษาข้อมูลจากเอกสาร (Documentary Research) และนำข้อมูลที่ได้มารวบรวม เรียบเรียง และวิเคราะห์ตามประเด็นการศึกษา ผลการวิจัย พบว่า 1) พระพุทธศาสนามีความสัมพันธ์และมีความสอดคล้องกับกฎหมายมหาชน โดยมีความสัมพันธ์ในแง่ของอุดมคติ ซึ่งแนวคิดของการใช้กฎหมายต้องตั้งอยู่บนความชอบธรรมและศีลธรรมเป็นสำคัญและมุ่งสู่วัตถุประสงค์ของประโยชน์สาธารณะ และมีความสัมพันธ์ในแง่ของบทบัญญัติที่มีการตราเป็นกฎหมายดังเช่นที่ปรากฏในเรื่องการอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนาในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยและกฎหมายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง 2) การเผยแผ่หลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนาหรือกิจกรรมทางพระพุทธศาสนาถือเป็นการดำเนินการเพื่อประโยชน์สาธารณะและถือเป็นการบริการสาธารณะของรัฐประการหนึ่ง 3) แนวคิดทางพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวข้องกับหลักประโยชน์สาธารณะในกฎหมายมหาชนของไทยอันเป็นหลักธรรมที่แสดงถึงบทบาทของผู้ปกครองรัฐที่ดี คือ หลักอธิปไตย หลักราชสังคหวัตถุ 4 หรือสังคหวัตถุของผู้ครองแผ่นดิน และหลักทศพิธราชธรรม (ราชธรรม 10)