การพัฒนาแบบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณในการกลั่นกรองข่าวปลอมของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จังหวัดระยอง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาแบบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณในการกลั่นกรองข่าวปลอม 2) ตรวจสอบคุณภาพของแบบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณในการกลั่นกรองข่าว 3) สร้างเกณฑ์ปกติวิสัยของแบบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณในการกลั่นกรองข่าวปลอมของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จังหวัดระยอง การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือนักเรียนที่ศึกษาในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย จังหวัดระยอง จำนวน 16,494 คน ปีการศึกษา 2568 กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนที่ศึกษาในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน 1,000 คน ได้มาจากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณในการกลั่นกรองข่าวปลอมของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จังหวัดระยอง แบบวัดประกอบด้วยคำถาม 35 ข้อ การวิเคราะห์หาคุณภาพแบบวัดโดยหาค่าความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา โดยหาค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) ตรวจสอบอำนาจจำแนก ความยากง่าย ความเชื่อมั่น และวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน (CFA) ผลการวิจัยพบว่า 1) แบบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณในการกลั่นกรองข่าวปลอม ประกอบด้วย ความสามารถด้านการสรุปอิงความ จำนวน 7 ข้อ ด้านการระบุข้อตกลงเบื้องต้น จำนวน 7 ข้อ ด้านการนิรนัย จำนวน 7 ข้อ ด้านการตีความ จำนวน 7 ข้อ และด้านการประเมินข้อโต้แย้ง จำนวน 7 ข้อ รวม 35 ข้อ 2) คุณภาพของแบบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณในการกลั่นกรองข่าวปลอม มีค่าดัชนีความสอดคล้องเท่ากับ 1 ค่าอำนาจจำแนก 0.451 ถึง 0.769 ค่าความยากง่าย 0.343 ถึง 0.777 ค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับ 0.917 ความตรงเชิงโครงสร้างจากการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันปรากฏว่าโมเดลกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ 3) เกณฑ์ปกติของแบบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณในการกลั่นกรองข่าวปลอมของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายจังหวัดระยอง มีช่วงคะแนนดิบ 4 ถึง 35 มีคะแนนเปอร์เซ็นไทล์ ตั้งแต่ 0.14 – 94.44 มีค่าคะแนนทีปกติตั้งแต่ 20 ถึง 65
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร
ข้อความที่ปรากฎอยู่ในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร
เอกสารอ้างอิง
ณดล คุนาคม และมณีญา สุราช. (2565). การพัฒนาแบบวัดความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบึงกาฬ. วารสารศรีล้านช้างปริทรรศน์, 8(1): 89–102.
พัชราพร จามรี และลฎาภา ลดาชาติ. (2564). ความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณเรื่องปัญหาสิ่งแวดล้อมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. ศึกษาศาสตร์สาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 5(1): 28-43.
ล้วน สายยศ และอังคณา สายยศ. (2539). เทคนิคการวัดผลการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: สุวีริยสาส์น.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2568). ผลสำรวจการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในครัวเรือน ไตรมาส 1 ปี 2568. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20250526075340_14241.pdf
สุนันทา ส่งนุ่น และเอื้อมพร หลินเจริญ. (2566). การสร้างแบบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลายในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดพิษณุโลก. วารสารการพัฒนาการเรียนรู้สมัยใหม่, 9(3): 107-12
สำนักบริหารงานการมัธยมศึกษาตอนปลาย. (2558). แนวทางการจัดทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ที่เน้นสมรรถนะทางสาขาวิชาชีพ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
Allen, M. J., & Yen, W. M. (1979). Introduction to measurement theory. Monterey, CA: Brooks/Cole Publishing Company.
Clark-Carter, D. (2005). Percentiles. In B.S. Everitt & D.C. Howell (eds.). Encyclopedia of Statistics in Behavioral Science, Vol. 3: 1539–1540.
Finch, W. H., & French, B. F. (2019). Educational and psychological measurement. Routledge.
Hair, J. F., et al. (2019). Multivariate data analysis. (8th ed.). Cengage Learning.
Nunnally, J.C. (1978). Psychometric Theory. (3rd ed). New York: McGraw-Hill.
Wardle, C. (2017). Fake News. It’s Complicated. First Draft News. https://firstdraftnews.org/articles/fake-news-complicated/
