การแบ่งปันข้อมูลในสายโซ่อุปทานข้าวโพดหวาน จังหวัดเชียงใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ในปัจจุบันการแข่งขันด้านการตลาดข้าวโพดหวาน นำไปสู่การตระหนักในด้านการจัดการโซ่อุปทานเพิ่มมากขึ้น การแบ่งปันข้อมูลเป็นหนึ่งในหลายวิธีมีที่นักวิจัยและสมาชิกในโซ่อุปทานให้ความสนใจ เนื่องจาก
สามารถเพิ่มประสิทธิภาพโซ่อุปทาน และช่วยลดต้นทุน แต่การสร้างแรงจูงใจในการแบ่งปันข้อมูลยังถือเป็นเรื่องที่ท้าทาย การศึกษาได้เน้นไปที่ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการแบ่งปันข้อมูลในโซ่อุปทาน โดยใช้มุมมองทฤษฎีต้นทุนธุรกรรม และการแลกเปลี่ยนทางสังคม ข้อมูลถูกเก็บรวบรวมด้วยแบบสอบถามจากเกษตรกร ผู้ประสานงาน
ผู้รวบรวม และผู้แปรรูปข้าวโพดหวาน ทั้งหมดจำนวน 300 ราย ในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ นำมาวิเคราะห์PLS-SEM เพื่อทดสอบสมมติฐาน และอิทธิพลเชิงสาเหตุประกอบไปด้วยปัจจัยที่มีผลต่อการแบ่งปันข้อมูล ดังนี้ ความไว้วางใจ ความมุ่งมั่น พันธมิตรเชิงกลยุทธ์พฤติกรรมฉวยโอกาส และอำนาจ พบว่า ทุกเส้นทางมีนัยสำคัญทางสถิติพันธมิตรเชิงกลยุทธ์มีความสำคัญอย่างมากในการแบ่งปันข้อมูล ทำให้สมาชิกในโซ่อุปทานร่วมมือกันทำงาน โดยมีพื้นฐานมาจากความไว้วางใจ และความมุ่งมั่น เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน และส่งผลดีด้านความสัมพันธ์ในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ของบทความ
ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ห้ามมิให้นำเนื้อหา ทัศนะ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของผลงานไปทำซ้ำ ดัดแปลง หรือเผยแพร่ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากมหาวิทยาลัยหอการค้าไทยก่อน
เอกสารอ้างอิง
กรมการค้าต่างประเทศ. (2562, 24 มกราคม). ข้าวโพดหวานไทยครองแชมป์ส่งออกอันดับ 1 ของโลกต่อเนื่อง 10 ปีซ้อน. ข่าวกรมการค้าต่างประเทศ. สืบค้นจาก http://www.dft.go.th/th-th/NewsList/News-DFT/Description-News-DFT/ArticleId/12618/-1-10
ธนกร ราชพิลา, และสิทธา เจนศิริศักดิ์. (2555). สายโซ่อุปทานข้าวโพดหวาน. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 4(8), 1-22. สืบค้นจาก https://www.tci-thaijo.org/index.php/snru_journal/article/view/9933
ธนกร ราชพิลา, และสิทธา เจนศิริศักดิ์. (2557). ความสัมพันธ์และความร่วมมือระหว่างเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดหวานกับผู้ส่งมอบวัตถุดิบ. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 6(11), 81-94. สืบค้นจาก https://ph01.tci-thaijo.org/index.php/snru_journal/article/view/18481
สำนักงานเกษตรจังหวัดเชียงใหม่. (2562). รายงานสรุปยอดผู้ปลูกข้าวโพดหวาน. เชียงใหม่: ผู้แต่ง.
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2561). ข้าวโพดหวาน: เนื้อที่เพาะปลูก เก็บเกี่ยว ผลผลิตและผลผลิตต่อไร่รวมทั้งประเทศ ปี 2561. สืบค้นเมื่อ 2 กันยายน 2562, จาก http://www.oae.go.th/assets/portals/1/fileups/prcaidata/files/sweet corn61.pdf
Abdullah, Z., & Musa, R. (2014). The effect of trust and information sharing on relationship commitment in supply chain management. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 130, 266-272. doi: 10.1016/j.sbspro.2014.04.031
Anderson, J. C., & Narus, J. A. (1990). A model of distributor firm and manufacturer firm working partnerships. Journal of Marketing, 54(1), 42-58. doi: 10.2307/1252172
Baihaqi, I., & Sohal, A. S. (2013). The impact of information sharing in supply chains on organisational performance: An empirical study. Production Planning & Control, 24(8-9), 743-758. doi: 10.1080/09537287.2012.666865
Barclay, D., Thompson, R., & Higgins, C. (1995). The Partial Least Squares (PLS) approach to causal modeling: Personal computer use as an illustration. Technology Studies, 2(2), 285-309. Retrieved from https://www.researchgate.net /publication /242663837_The_Partial_Least_Squares_PLS_Approach_to_Causal_Modeling_Personal_Computer_Use_as_an_Illustration
Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. New York, NY: Wiley.
Blau, P. M. (1986). Exchange and power in social life (2nd ed.). New York, NY: Routledge.
Brown, J. R., Lusch, R. F., & Nicholson, C. Y. (1995). Power and relationship commitment: Their impact on marketing channel member performance. Journal of Retailing, 71(4), 363-392. doi: 10.1016/0022-4359(95)90019-5
Chao, C.-M., Yu, C.-T., Cheng, B.-W., & Chuang, P.-C. (2013). Trust and commitment in relationships among medical equipment suppliers: Transaction cost and social exchange theories. Social Behavior and Personality: An International Journal, 41(7), 1057-1069. doi: 10.2224/sbp.2013.41.7.1057
Chatfield, D. C., Kim, J. G., Harrison, T. P., & Hayya, J. C. (2004). The bullwhip effect-impact of stochastic lead time, information quality, and information sharing: A simulation study. Production and Operations Management, 13(4), 340-353. doi: 10.1111/j.1937 5956. 2004.tb00222.x
Christopher, M. (2005). Logistics and supply chain management : Creating value-added networks (3rd ed.). Harlow, England: FT Prentice Hall.
Coase, R. H. (1937). The nature of the firm. Economica, 4(16), 386-405. doi: 10.1111/j.1468-0335.1937.tb00002.x
Cohen, J., Cohen, P., West, S. G., & Aiken, L. S. (2003). Applied multiple regression/correlation analysis for the behavioral science. New York, NY: Routledge.
Cronbach, L. J. (1974). Essentials of psychological testing (3rd ed.). New York, NY: McGraw-Hill.
Ding, M. J., Jie, F., Parton, K. A., & Matanda, M. J. (2014). Relationships between quality of information sharing and supply chain food quality in the Australian beef processing industry. International Journal of Logistics Management, 25(1), 85-108. doi: 10.1108/ijlm-07-2012-0057
Emerson, R. M. (1976). Social exchange theory. Annual Review of Sociology, 2(1), 335-362. doi: 10.1146/annurev.so.02.080176.002003
Fiala, P. (2005). Information sharing in supply chains. Omega, 33(5), 419-423. doi: 10.1016/j.omega.2004.07.006
French, J. R., & Raven, B. (1959). The bases of social power. In D. Cartwright (Ed.), Studies in social power (pp.151-164). Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/215915730_The_bases_of_social_power
Fu, S., Han, Z., & Huo, B. (2017). Relational enablers of information sharing: evidence from Chinese food supply chains. Industrial Management & Amp: Data Systems, 117(5), 838-852. doi: 10.1108/IMDS-04-2016-0144
Gelderman, C. J., Semeijn, J., & Verhappen, M. (2020). Buyer opportunism in strategic supplier relationships: Triggers, manifestations and consequences. Journal of Purchasing and Supply Management, 26(2), 100581. doi: 10.1016/j.pursup.2019.100581
Griffith, D. A., Harvey, M. G., & Lusch, R. F. (2006). Social exchange in supply chain relationships: The resulting benefits of procedural and distributive justice. Journal of Operations Management, 24(2), 85-98. doi: 10.1016/j.jom.2005.03.003
Hair, J. F., Bush, R. P., & Ortinau, D. J. (2002). Marketing research within a changing information environment (2nd ed.). New York, NY: McGraw-Hill Education.
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2017). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Hair, J. F., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2011). PLS-SEM: Indeed a silver bullet. Journal of Marketing Theory and Practice, 19(2), 139-152. doi: 10.2753/MTP1069-6679190202
Hair, J. F., Sarstedt, M., Hopkins, L., & Kuppelwieser, V. G. (2014). Partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM): An emerging tool in business research. European Business Review, 26(2), 106-121. doi: 10.1108/EBR-10-2013-0128
Hall, H. (2003). Borrowed theory: Applying exchange theories in information science research. Library & Information Science Research, 25(3), 287-306. doi: 10.1016/S0740-8188(03)00031-8
Henseler, J., & Dijkstra, T. K. (2017). ADANCO 2.2. Kleve, Germany: Composite Modeling. Retrieved from https://www.composite-modeling.com/get-adanco/
Henseler, J., Hubona, G., & Ray, P. A. (2016). Using PLS path modeling in new technology research: updated guidelines. Industrial Management & Data Systems, 116(1), 2-20. doi: 10.1108/IMDS-09-2015-0382
Homans, G. C. (1958). Social behavior as exchange. American Journal of Sociology, 63(6), 597-606. Retrieved from http://www.jstor.org/stable/2772990
Hsiao, H.-I., & Huang, K.-L. (2016). Time-temperature transparency in the cold chain. Food Control, 64, 181-188. doi: 10.1016/j.foodcont.2015.12.020
Hung, W.-H., Ho, C.-F., Jou, J.-J., & Tai, Y.-M. (2011). Sharing information strategically in a supply chain: Antecedents, content and impact. International Journal of Logistics Research and Applications, 14(2), 111-133. doi: 10.1080/13675567.2011.572871
Huo, B., Zhao, X., & Zhou, H. (2014). The effects of competitive environment on supply chain information sharing and performance: An empirical study in China. Production and Operations Management, 23(4), 552-569. doi: 10.1111/poms.12044
Jain, V., Wadhwa, S., & Deshmukh, S. G. (2009). Revisiting information systems to support a dynamic supply chain: Issues and perspectives. Production Planning & Control, 20(1), 17-29. doi: 10.1080/09537280802608019
Jeong, M., & Oh, H. (2017). Business-to-business social exchange relationship beyond trust and commitment. International Journal of Hospitality Management, 65, 115-124. doi: 10.1016/j.ijhm.2017.06.004
Ju, Y., Wang, Y., Cheng, Y., & Jia, J. (2019). Investigating the impact factors of the logistics service supply chain for sustainable performance: Focused on integrators. Sustainability, 11(2), 538. doi: 10.3390/su11020538
Kale, P., & Singh, H. (2009). Managing strategic alliances: What do we know now, and where do we go from here? Academy of Management Perspectives, 23(3), 45-62. doi: 10.5465/amp.2009.43479263
Kelepouris, T., Miliotis, P., & Pramatari, K. (2008). The impact of replenishment parameters and information sharing on the bullwhip effect: A computational study. Computers & Operations Research, 35(11), 3657-3670. doi: 10.1016/j.cor.2007.04.004
Kembro, J., Näslund, D., & Olhager, J. (2017). Information sharing across multiple supply chain tiers: A delphi study on antecedents. International Journal of Production Economics, 193, 77-86. doi: 10.1016/j.ijpe.2017.06.032
Kembro, J., Selviaridis, K., & Näslund, D. (2014). Theoretical perspectives on information sharing in supply chains: a systematic literature review and conceptual framework. Supply Chain Management: An International Journal, 19(5/6), 609-625. doi: 10.1108/SCM-12-2013-0460
Khan, M., Hussain, M., Papastathopoulos, A., & Manikas, I. (2018). Trust, information sharing and uncertainty: An empirical investigation into their impact on sustainability in service supply chains in the United Arab Emirates. Sustainable Development, 26(6), 870-878. doi: 10.1002/sd.1856
Koçoğlu, İ., İmamoğlu, S. Z., İnce, H., & Keskin, H. (2011). The effect of supply chain integration on information sharing: Enhancing the supply chain performance. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 24, 1630-1649. doi: 10.1016/j.sbspro.2011.09.016
Kumar, R. S., & Pugazhendhi, S. (2012). Information sharing in supply chains: An overview. Procedia Engineering, 38, 2147-2154. doi: 10.1016/j.proeng.2012.06.258
Kwon, I. W. G., & Suh, T. (2005). Trust, commitment and relationships in supply chain management: A path analysis. Supply Chain Management: An International Journal, 10(1), 26-33. doi: 10.1108/13598540510578351
Lee, C. H., & Ha, B. C. (2018). The impact of buyer-supplier relationships' social capital on bi-directional information sharing in the supply chain. Journal of Business & Industrial Marketing, 33(3), 325-336. doi: 10.1108/jbim-01-2017-0021
Li, C. (2013). Controlling the bullwhip effect in a supply chain system with constrained information flows. Applied Mathematical Modelling, 37(4), 1897-1909. doi: 10.1016/j.apm.2012.04.020
Li, M., & Nguyen, B. (2017). When will firms share information and collaborate to achieve innovation? A review of collaboration strategies. Bottom Line, 30(1), 65-86. doi: 10.1108/bl-12-2016-0039
Li, S. H., & Lin, B. S. (2006). Accessing information sharing and information quality in supply chain management. Decision Support Systems, 42(3), 1641-1656. doi: 10.1016/j.dss.2006.02.011
Maloni, M., & Benton, W. C. (2000). Power influences in the supply chain. Journal of Business Logistics, 21(1), 49-74. Retrieved from http://www.chainlinkresearch.com/parallaxview/articles/powerinfluences.pdf
Maskey, R., Fei, J., & Nguyen, H.-O. (2019). Critical factors affecting information sharing in supply chains. Production Planning & Control, 31(3), 1-18. doi: 10.1080/09537287.2019.1660925
McDonald, G. W. (1981). Structural exchange and marital interaction. Journal of Marriage and the Family, 43(4), 825-839. doi: 10.2307/351340
Mena, C., Humphries, A., & Wilding, R. (2009). A comparison of inter- and intra- organizational relationships: Two case studies from UK food and drink industry. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 39(9), 762-784. doi: 10.1108/09600030911008193
Mentzer, J. T., DeWitt, W., Keebler, J. S., Min, S., Nix, N. W., Smith, C. D., & Zacharia, Z. G. (2001). Defining supply chain management. Journal of Business Logistics, 22(2), 1-25. doi: 10.1002/j.2158-1592.2001.tb00001.x
Min, H. (2015). The essentials of supply chain management: New business concepts and applications. London, England: Pearson.
Morgan, R. M., & Hunt, S. D. (1994). The commitment-trust theory of relationship marketing. Journal of Marketing, 58(3), 20-38. doi: 10.2307/1252308
Nunnally, J. C. (1967). Psychometric theory. New York, NY: McGraw-Hill.
Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory (2nd ed.). New York, NY: McGraw-Hill.
Parkhe, A. (1991). Interfirm diversity, organizational learning, and longevity in global strategic alliances. Journal of International Business Studies, 22(4), 579-601. doi: 10.1057/palgrave.jibs.8490315
Parkhe, A. (1993). Strategic alliance structuring: A game theoretic and transaction cost examination of interfirm cooperation. Academy of Management Journal, 36(4), 794-829. doi: 10.5465/256759
Perneger, T. V., Courvoisier, D. S., Hudelson, P. M., & Gayet-Ageron, A. (2015). Sample size for pre-tests of questionnaires. Quality of Life Research, 24(1), 147-151. doi: 10.1007/s11136-014-0752-2
Praditya, D., & Janssen, M. (2015). Benefits and challenges in information sharing between the public and private sectors. In C. Adams (Ed.), Proceedings of the 15th European Conference on E-Government, University of Portsmouth, UK, 18-19 June 2015 (p.246-253). Reading, England: ACPIL.
Rachapila, T. (2013). Sweet corn grower - buyer relationship performance measurement. International Journal of Agriculture : Research and Review, 3(3), 502-515. Retrieved from https://ssrn.com/abstract=2172920
Reinartz, W., Haenlein, M., & Henseler, J. (2009). An empirical comparison of the efficacy of covariance-based and variance-based SEM. International Journal of Research in Marketing, 26(4), 332-344. doi: 10.1016/j.ijresmar.2009.08.001
Rindfleisch, A. (2020). Transaction cost theory: Past, present and future. AMS Review, 10(1), 85-97. doi: 10.1007/s13162-019-00151-x
Saberi, S., Kouhizadeh, M., Sarkis, J., & Shen, L. (2019). Blockchain technology and its relationships to sustainable supply chain management. International Journal of Production Research, 57(7), 2117-2135. doi: 10.1080/00207543.2018.1533261
Sahin, F., & Robinson, E. P. (2002). Flow coordination and information sharing in supply chains: Review, implications, and directions for future research. Decision Sciences, 33(4), 505-536. doi: 10.1111/j.1540-5915.2002.tb01654.x
Şahin, H., & Topal, B. (2019). Examination of effect of information sharing on businesses performance in the supply chain process. International Journal of Production Research, 57(3), 815-828. doi: 10.1080/00207543.2018.1484954
Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2010). A beginner's guide to structural equation modeling (3rd ed.). London, England: Routledge.
Sezen, B. (2008). Relative effects of design, integration and information sharing on supply chain performance. Supply Chain Management: An International Journal, 13(3), 233-240. doi: 10.1108/13598540810871271
Shaikh, A., Sharma, D., Vijayalakshmi, A., & Yadav, R. S. (2018). Fairness in franchisor-franchisee relationship: An integrative perspective. Journal of Business & Industrial Marketing, 33(4), 550-562. doi: 10.1108/jbim-04-2017-0093
Spekman, R. E. (1988). Strategic supplier selection: Understanding long-term buyer relationships. Business Horizons, 31(4), 75-81. doi: 10.1016/0007-6813(88)90072-9
Wang, Z., Ye, F., & Tan, K. H. (2014). Effects of managerial ties and trust on supply chain information sharing and supplier opportunism. International Journal of Production Research, 52(23), 7046-7061. doi: 10.1080/00207543.2014.932931
Williamson, O. E. (1973). Markets and hierarchies: Some elementary considerations. The American Economic Review, 63(2), 316-325. Retrieved from http://www.jstor.org/stable/1817092
Williamson, O. E. (1985). The economic institutions of capitalism. New York, NY: Free Press.
Wu, I.-L., Chuang, C.-H., & Hsu, C.-H. (2014). Information sharing and collaborative behaviors in enabling supply chain performance: A social exchange perspective. International Journal of Production Economics, 148, 122-132. doi: 10.1016/j.ijpe.2013.09.016
Xiao, J., Xie, K., & Hu, Q. (2013). Inter-firm IT governance in power-imbalanced buyer–supplier dyads: Exploring how it works and why it lasts. European Journal of Information Systems, 22(5), 512-528. doi: 10.1057/ejis.2012.40
Xu, X., Weber, I., & Staples, M. (2019). Case study: AgriDigital. In Architecture for Blockchain Applications (pp. 239-255). Cham, Switzerland: Springer.
Yeung, J. H. Y., Selen, W., Zhang, M., & Huo, B. (2009). The effects of trust and coercive power on supplier integration. International Journal of Production Economics, 120(1), 66-78. doi: 10.1016/j.ijpe.2008.07.014
Yu, Z., Yan, H., & Edwin Cheng, T. C. (2001). Benefits of information sharing with supply chain partnerships. Industrial Management & Data Systems, 101(3), 114-121. doi: 10.1108/02635570110386625
Zaheer, N., & Trkman, P. (2017). An information sharing theory perspective on willingness to share information in supply chains. The International Journal of Logistics Management, 28(2), 417-443. doi: 10.1108/IJLM-09-2015-0158
Zhao, X., Xie, J., & Zhang, W. J. (2002). The impact of information sharing and ordering co-ordination on supply chain performance. Supply Chain Management: An International Journal, 7(1), 24-40. doi: 10.1108/13598540210414364
