ISSN : 0125-135X (Print)
ISSN: XXXX-XXXX (Online)
"Rattasartsarn" (Journal of Political Science) is the first academic journal of the Faculty of Political Science, Thammasat University. Its objective is to serve as a medium for the exchange of diverse perspectives among scholars and to disseminate knowledge in the fields of social sciences and humanities, in the form of research articles, academic articles, translated articles, and book reviews.
Current Issue
Vol. 47 No. 2 (2569): Journal of Political Science
วิทยาศาสตร์ก้าวหน้าเพราะการตีพิมพ์ วารสารคือคำตอบ แต่ในขณะเดียวกันวารสารกลายเป็นเครื่องมือสำคัญไม่เพียงจะสื่อสารกับสาธารณะ แต่ยังเป็นการจัดระเบียบว่าใครคือนักวิทยาศาสตร์หรือนักสารพัดตามสาขาวิชาต่างๆ ที่ต้องมีวินัย (discipline) ในพื้นที่ของความรู้ การจะเป็นผู้เชี่ยวชาญต้องมีตัวชี้วัดที่มาจากการตีพิมพ์ วารสารที่เป็นสื่อสำหรับการสื่อสารในเรื่องการผลิตความรู้ระหว่างผู้เชี่ยวชาญด้วยกันหรือที่เรียกว่า ‘scientific community’ ชุมชนที่จะทำให้เกิด ‘scientific consensus’
ผลงานตีพิมพ์ในวารสารกำหนดอนาคตอาชีพการงาน ทุนวิจัย ทำไมความรู้เกิดขึ้นได้จากผู้เชี่ยวชาญที่ตีพิมพ์ในวารสารเท่านั้น? ทำไมวารสารวิชาการถึงกลายมาเป็นกลไกสำคัญของการผูกขาดความรู้? สื่อสารแบบอื่นๆ ได้หรือไม่? เช่น จดหมาย วีดีโอ หนังสือขนาดยาว บันทึกความทรงจำ เป็นต้น ทั้ง ๆ ที่การเผยแพร่ความรู้ต่างๆ เคยปรากฏในรูปแบบที่กล่าวมา เช่น บันทึกความทรงจำ เป็นต้น การสื่อสารความรู้ปรากฏในรูปของสิ่งพิมพ์แบบหนังสือพิมพ์ ประกาศ (gazette) ในฐานะสิ่งพิมพ์ในการเผยแพร่ความรู้ปรากฏในศตวรรษที่สิบเจ็ด ทั้งหมดอยู่ในพื้นที่ของผู้อ่านที่เรียกกันว่า ‘Republic of Letters’ เพราะฉะนั้นขนาดสั้นยาวจึงไม่ใช่เรื่องสำคัญ ความถี่ว่าออกบ่อยแค่ไหนก็ไม่สำคัญ
ด้วยความที่เป็นผลิตภัณฑ์ความรู้มักจะเป็นของ เช่น Royal Academy of Sciences Royal Society of London เป็นต้น ความรู้ที่ผลิตโดยผู้ทรงเกียรติเหล่านี้ต้องมีอะไรพิเศษแตกต่างไปจากการติดประกาศสาธารณะตามป้ายประกาศตามท้องถนน เพราะคำว่า ‘Royal’ ก็บ่งบอกแล้วว่ามีศักดิ์ศรีอย่างไร การเป็นพื้นที่พิเศษเฉพาะกลุ่ม (exclusiveness) เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงได้ยาก ถึงแม้ว่าสำนึกในความคิดเกี่ยวกับพลังของวิทยาศาสตร์ที่มีต่อชีวิตประจำวันจะมีความชัดเจนมากยิ่งขึ้น การเผยแพร่ความรู้ของเหล่าผู้มีความรู้ออกสู่สาธารณชนมีความสำคัญเพิ่มมากขึ้น
การปฏิวัติฝรั่งเศสเปลี่ยนแปลงความเข้าใจในวิทยาศาสตร์ ความรู้วิทยาศาสตร์ไม่ใช่เรื่องของคนบางคนเท่านั้น แต่เป็นเรื่องสาธารณะ ความเห็นของผู้คนจึงเป็นเรื่องสำคัญ แต่ก็ใช่ว่าความเห็นของคนทุกๆ คนในสิ่งพิมพ์ต่างๆ จะเท่ากัน การขยายตัวของสิ่งพิมพ์ในรูปแบบของความรู้ต่าง ๆ ที่ผลิตออกมาอย่างรวดเร็วสร้างความหวาดวิตกให้กับเหล่าผู้ควบคุมพื้นที่พิเศษเฉพาะกลุ่มว่าจะทำให้ระเบียบความรู้ที่สั่งสมกันมาผ่านกาลเวลาจะถูกบ่อนทำลาย ความหวาดวิตกของชนชั้นนำว่าความรู้แบบทั่ว ๆ ไปของธุรกิจสิ่งพิมพ์จะทำลายสถาบันความรู้ของเหล่าผู้รู้ทั้งหลาย การขยายตัวของความรู้ที่ผลิตโดยผู้คนทั่วไปกลายเป็นปัญหาตั้งแต่ต้นศตวรรษที่สิบเก้า
การผลิตความรู้ในขนาดสั้นๆ ในรูปแบบต่างๆ มากมาย พร้อมด้วยความเร็ว เพราะไม่ผลิตอะไรยาวๆ ทำให้เหล่าผู้ทรงความรู้ที่มีระดับทั้งหลายต้องเปลี่ยนยุทธวิธีการต่อสู้ ผู้ทรงคุณวุฒิทั้งหลายหันมาผลิตสิ่งพิมพ์เอง เส้นทางของวารสารวิทยาศาสตร์จากความพิเศษเฉพาะก็จำเป็นที่จะต้องเข้ามาเกลือกกลั้วกับโลกธุรกิจสิ่งพิมพ์ วิทยาศาสตร์เคลื่อนตัวเข้าสู่ตลาดจะเกิดอะไรขึ้น? ความรู้ถูกตัดออกเป็นชิ้นสั้นทำให้นักวิทยาศาสตร์และดาราศาสตร์อย่าง Jean-Baptiste Biot (1774-1862) คิดว่าการกระทำดังกล่าวไม่ได้แตกต่างไปจากการโฆษณา
ถ้าจะพิจารณาเปรียบเทียบกับศตวรรษที่ยี่สิบจะเห็นได้จากความคิดของ Umberto Eco ที่เห็นว่า “social media gives legions of idiots the right to speak,” สำนึกแห่งชนชั้นนำที่เหนือกว่าไม่เคยจืดจางไปไหน
Published: 2026-08-18
Full Issue
Articles
“รัฐศาสตร์สาร” เป็นวารสารวิชาการฉบับแรกของคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มีวัตถุประสงค์เป็นสื่อกลางสำหรับแลกเปลี่ยนนานาทัศนะในหมู่นักวิชาการและเผยแพร่ความรู้ด้านสังคมศาสตร์และมนุษย์ศาสตร์ ทั้งในรูปบทความวิจัย บทความวิชาการ บทความแปล และบทปริทัศน์หนังสือ