สันโดษ คือ องค์ธรรมแห่งการรู้จักพอ

บทคัดย่อ

  ความหมายของสันโดษที่นิยมใช้ทางศาสนาคือ ยินดี และพอใจ ในสิ่งของที่ตนมีอยู่และที่ได้มาโดยชอบธรรม แต่อีกความหมายหนึ่งที่ทั่วไปคุ้นเคยคือการรู้จักพอ สันโดษมีสามประเภทคือสันโดษตามที่ได้ (ยถาลาภสันโดษ) สันโดษตามกำลัง (ยถาพลสันโดษ) และสันโดษตามฐานะ (ยถาสารุปปสันโดษ) เป้าหมายของสันโดษระดับต้นคือเพื่อการพึ่งตนเอง เพื่อการละอกุศลธรรม เพื่อพัฒนาตนเองและเพื่อความสุข ส่วนเป้าหมายระดับสูงคือการพ้นทุกข์

  ความสันโดษ คือ ความสุข ความยินดี ความพอใจของคนเรา ความสันโดษ มีความโลภเป็นหลักธรรมที่ตรงกันข้าม มีความเพียรและความไม่ประมาท เป็นธรรมที่สนับสนุน ประโยชน์ของสันโดษนั้นส่งเสริมให้มนุษย์ มีจิตใจที่ดี สามารถป้องกันความโลภได้ โดยหลักคำสอนเรื่อง สันโดษที่มีในคัมภีร์พระพุทธศาสนานั้น คำว่าสันโดษ มาจาก ภาษาบาลี ว่า สันตุฏฐี แปลว่า ความยินดี หรือพอใจ ซึ่งความสันโดษนี้แบ่งออกเป็น ความสันโดษของบรรพชิต เป็นธรรมที่เป็นพื้นฐานให้บรรลุธรรม ส่วนสันโดษสำหรับฆราวาส เป็นธรรมที่ใช้ดำเนินชีวิตการครองเรือนและครองตน